Sinh học 11
“ Ngày nào em bé cỏn con.
Bây giờ em đã lớn khôn thế này”
Câu ca dao sau nói về quá trình nào ở người?
B – SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Bài 37 – 38 - 39
SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT – CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
I. Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở động vật
II. Phát triển không qua biến thái
III. Phát triển qua biến thái
IV. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật
Nhận xét sự biến đổi về kích thước và khối lượng từ gà con thành gà trưởng thành, từ chó con thành chó trưởng thành ?
I. Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở động vật
* Khái niệm sinh trưởng :
Gà con mới nở nặng 200g
Gà trống, mái sau 4 tháng nặng 2kg

Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Ví dụ:
Sinh Trưởng
Sinh Trưởng
Chó con mới sinh nặng 500g
Chó trưởng thành sau 6 tháng nặng 3kg
Sinh trưởng ở động vật là gì?


Nhận xét sự biến đổi từ trứng thành gà con đến gà trưởng thành?
- Tăng về kích thước và khối lượng
- Hình thành các cơ quan, bộ phận mới
Sự phát triển của cơ thể động vật là gì?
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

Theo hướng nuôi lấy thịt nếu em nuôi gà Ri và gà Hồ đã đạt khối lượng 1,5kg thì nên nuôi tiếp gà nào, xuất chuồng gà nào? Tại sao?

Gà Hồ có khối lượng 3 – 4Kg
Gà Ri đạt khối lượng 1,5kg
 Phát triển của cơ thể động vật là quá trình biến đổi bao gồm sinh trưởng, phân hóa (biệt hóa) tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể
 Sinh trưởng là quá trình tăng kích thước của cơ thể do tăng số lượng và kích thước tế bào.
I. Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở động vật
* Khái niệm sinh trưởng
* Khái niệm phát triển
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
GIAI ĐOẠN PHÔI
GIAI ĐOẠN HẬU PHÔI
GIAI ĐOẠN PHÔI THAI
GIAI ĐOẠN SAU SINH
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
 Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở từ trứng ra.
I. Khái niệm về sinh trưởng và phát triển.
Giống
Khác
Phát triển
không qua biến thái
Phát triển
qua biến thái
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
* Khái niệm sinh trưởng
* Khái niệm phát triển
* Biến thái
Biến thái là gì?
Nhận xét sự thay đổi hình thái giữa con non và con trưởng thành ở chó và ếch?
Biến thái hoàn toàn.
Biến thái không
hoàn toàn.
So sánh đặc điểm con non với con trưởng thành ?
≠
≈
I. Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở động vật
* Khái niệm sinh trưởng
* Khái niệm phát triển
* Biến thái
* Phân loại phát triển:
Phát triển của
động vật
Phát triển không
qua biến thái
Phát triển qua
biến thái
Phát triển qua biến
thái không hoàn toàn
Phát triển qua biến
thái hoàn toàn
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Các kiểu phát triển ở ĐV
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
- Đại diện:
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
II. Phát triển không qua biến thái
Kể tên các loài sinh vật phát triển không qua biến thái mà em biết?
Đa số động vật có xương sống : cá, chim, bò sát, động vật có vú và con người
1 số động vật không xương sống
- Đại diện:
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
II. Phát triển không qua biến thái
- Quá trình phát triển của người
a. Giai đoạn phôi thai
Nguyên phân
Phân hóa tế bào
& nguyên phân và giảm phân
Hợp tử
- Diễn ra trong tử cung của mẹ.
- Hợp tử
Phôi
Thai nhi
Nguyên phân
nhiều lần
Phân hóa
tạo cơ quan
Thai nhi
Trình bày quá trình phát triển của người?
So sánh đặc điểm của trẻ sơ sinh với người trưởng thành?
Trẻ sơ sinh có cấu tạo giống người trưởng thành.
- Đại diện:
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
II. Phát triển không qua biến thái
- Quá trình phát triển của người
a. Giai đoạn phôi thai
b. Giai đoạn sau sinh
- Trẻ sơ sinh
Người trưởng thành
Phát triển
Không qua biến thái
Phát triển không qua biến thái là gì?
Phát triển không qua biến thái là quá trình phát triển con sinh ra có đặc điểm hình thái và cấu tạo giống người trưởng thành.
II. Phát triển
không qua biến thái
Không trải qua lột xác
.
.
20
III. PHÁT TRIỂN QUA BIẾN THÁI
Quan sát hình và nhận xét về hình thái của con non sau khi nở ra từ trứng so với con trưởng thành ?
Vòng đời sâu bướm và châu chấu.mp4
III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn
- Đại diện: Có ở đa số các loài côn trùng (bướm, ruồi, ong…) và lưỡng cư…
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Kể tên các loài động vật phát triển qua biến thái hoàn toàn?
III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn
- Đại diện
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
- Quá trình phát triển của bướm
a. Giai đoạn phôi.
- Diễn ra trong trứng đã thụ tinh
- Hợp tử
Phôi
Sâu bướm
Nguyên phân
nhiều lần
Phân hóa
tạo cơ quan
Trình bày quá trình phát triển của bướm?
Sâu bướm
Nhộng
Bướm trưởng thành
Sinh trưởng lột xác
Tu chỉnh cơ thể
(Ấu trùng)
(Con trưởng thành)
III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
a. Giai đoạn phôi
b. Giai đoạn hậu phôi
Nêu khái niệm phát triển qua biến thái hoàn toàn ?
III. Phát triển qua
biến thái
Phát triển qua
biến thái hoàn toàn
Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lí rất khác với con trưởng thành, trải qua gđ trung gian, ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
Ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột xác và giai đoạn trung gian (biến thái) biến đổi thành con trưởng thành.
- Giai đoạn phôi:
+ Diễn ra ở trứng đã thụ tinh.
+ Hợp tử -> Phôi -> Sâu bướm.
Giai đoạn hậu phôi:
+ Xảy ra biến thái.
+ Sâu bướm -> Lột xác nhiều lần -> Nhộng -> Con trưởng thành.
III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
- Đại diện: Một số loài côn trùng như châu chấu, cào cào, gián,…
Kể tên các loài động vật phát triển qua biến thái không hoàn toàn ?
III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn
Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
- Đại diện: Một số loài côn trùng như châu chấu, cào cào, gián,…
- Quá trình phát triển của châu chấu
a. Giai đoạn phôi.
- Diễn ra trong trứng đã thụ tinh
Trình bày quá trình phát triển của châu chấu?
- Hợp tử
Nguyên phân
nhiều lần
Phôi
Phân hóa
tạo cơ quan
Ấu trùng
(Châu chấu non)
2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
- Quá trình phát triển của châu chấu:
b. Giai đoạn hậu phôi
Châu chấu non
Châu chấu trưởng thành
Sinh trưởng
lột xác nhiều lần
(Ấu trùng)
(Con trưởng thành)
a. Giai đoạn phôi.
Nêu khái niệm phát triển qua biến thái không hoàn toàn?
III. Phát triển qua biến thái

Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lí chưa hoàn thiện( gần giống )với con trưởng thành, ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột xác để biến đổi thành con trưởng thành.
Ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột xác để biến đổi thành con trưởng thành.
2. Phát triển qua
biến thái không hoàn toàn
- Giai đoạn phôi :
+ Diễn ra ở trứng đã thụ tinh.
+ Hợp tử -> Phôi -> Ấu trùng.
Giai đoạn hậu phôi:
+ Xảy ra biến thái.
+ Ấu trùng -> Lột xác nhiều lần -> Con trưởng thành.
Hình vẽ mô tả ve sầu thuộc kiểu phát triển nào?Tại sao?
Biến thái không hoàn toàn
Phân biệt phát triển qua biến thái và không qua biến thái?
Giống
Khác
- Ấu trùng có hình dạng và cấu tạo, sinh lý (1) …….. với con trưởng thành.
- Trải qua nhiều lần (2)…….và các giai đoạn (3)………. ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
- Con non có hình thái, cấu tạo, sinh lý (4)……….con trưởng thành.
- Con non phát triển thành con trưởng thành (5)……… qua giai đoạn lột xác.
khác
giống
lột xác
trung gian
không
* Phân biệt sinh trưởng - phát triển qua biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn?
≠
≈
- Ấu trùng có hình dạng và cấu tạo và sinh lí rất khác với con trưởng thành.
- Ấu trùng trải qua giai đoạn trung gian biến đổi thành con trưởng thành.
- Ấu trùng có hình dạng và cấu tạo, sinh lí chưa hoàn thiện(gần giống) với con trưởng thành.
- Trải qua nhiều lần lột xác ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.
Củng cố
Nên thu hoạch sau 1 năm khi đạt khối lượng 1,5-1,8 kg vì đây là giai đoạn cá sinh trưởng mạnh nhất thu kinh tế cao, sau giai đoạn này cá rô phi sinh trưởng chậm.
Câu 1:Cá rô phi sau 1 năm đạt khối lượng 1,5-1,8 kg; sau 3 năm đạt 2,5 kg; nên thu hoạch ở giai đoạn nào? Vì sao?
Câu 2: Phát triển của ếch thuộc biến thái hoàn toàn hay không hoàn toàn ? Giải thích?
Biến thái hoàn toàn:Trứng nở thành ấu trùng (nòng nọc sống trong nước, có mang ngoài để hô hấp và có đuôi để bơi) biến đổi thành ếch sống trên cạn có phổi để hô hấp và có 4 chân để nhảy.
Câu 3: Sự phát triển của muỗi thuộc kiểu phát triển nào? Vì sao?
Căn cứ vào vòng đời của muỗi cho biết muốn giảm thiểu tác hại, cần tiêu diệt muỗi ở giai đoạn nào? Biện pháp tiêu diệt?
Câu 4: Tại sao sâu bướm phá hoại cây cối, mùa màng rất ghê gớm, trong khi đó bướm trưởng thành thường không gây hại trực tiếp cho cây trồng?
Bướm trưởng thành ăn mật hoa→thụ phấn cho hoa
Sâu bướm ăn thực vật → Hại mùa màng
Câu 5: Em hãy xếp các sinh vật sau vào từng nhóm dựa vào kiểu phát triển của chúng
01
03
05
02
04
06
01
03
05
02
04
06
? Quá trình sinh trưởng và phát triển ở gà chịu ảnh hưởng của những nhân tố nào?
Nhân tố bên trong
Nhân tố bên ngoài
DI TRUYỀN
GIỚI TÍNH
HOOCMÔN
THỨC ĂN
NHIỆT ĐỘ
ÁNH SÁNG
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
1. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống
Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
1. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống
PHIẾU HỌC TẬP
Tuyến yên
Tuyến giáp
- Kích thích chuyển hóa ở tế bào và kích thích quá trình sinh trưởng và phát triển bình thường của cơ thể
- Kích thích phân chia tế bào và tăng kích thước của tế bào qua tăng tổng hợp protein
- Kích thích phát triển xương
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
1. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống
PHIẾU HỌC TẬP
Buồng
trứng
Tinh
hoàn
Kích thích ST & PT mạnh ở giai đoạn dậy thì ở nam.
Tăng mạnh tổng hợp protenin, phát triển mạnh cơ bắp.
Kích thích ST & PT mạnh ở giai đoạn dậy thì:
- Tăng phát triển xương
- Kích thích phân hóa tế bào để hình thành các đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp ở nữ.
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
1. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống
PHIẾU HỌC TẬP
? Tại sao có người “khổng lồ”, người “tí hon”?
Người bình thường
Người khổng lồ
Người bé nhỏ
Thừa GH ở giai đoạn thiếu niên làm tăng q.trình phân chia tế bào, tăng số lượng và kích thước tế bào, xương dài racơ thể p.triển thành khổng lồ.
Thiếu GH ở giai đoạn thiếu niên làm giảm q.trình phân chia tế bào, giảm số lượng và kích thước tế bào, xương dài không sinh trưởng cơ thể ngừng lớn ( lùn cân đối)
Với chiều cao 2,57m, Leonid Stadnik người Ukraine hiện là người đàn ông cao nhất TG
Cậu bé người Nepal 14 tuổi Khagendra Thapamagar đã được ghi vào sách là người lùn nhất TG, với chiều cao chỉ 50,8 cm.
Tại sao gà trống con sau khi bị cắt bỏ tinh hoàn thì phát triển không bình thường: mào nhỏ, không có cựa, không biết gáy và mất bản năng sinh dục,… ?
Do hoocmôn testosteron do tinh hoàn tiết ra có tác dụng kích thích quá trình sinh trưởng và hình thành đặc điểm sinh dục thứ cấp như: mào, cựa... nên khi cắt bỏ tinh hoàn hoocmôn này không được tiết ra thì các bộ phận liên quan sẽ không được hình thành.
Riêng đối với lưỡng cư, tirôxin gây biến thái từ nòng nọc thành ếch. Thiếu tirôxin, nòng nọc không biến thành ếch được.
Có tirôxin
Không có tirôxin
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
2. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật không xương sống
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
2. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật không xương sống
Sơ đồ ảnh hưởng của hoocmôn đến biến thái ở bướm
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
2. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật không xương sống
PHIẾU HỌC TẬP
Tuyến trước ngực
Thể allata
- Phối hợp với ecđisơn gây lột xác ở sâu bướm ức chế biến đổi sâu thành nhộng và bướm.
- Gây lột xác ở sâu bướm, kích thích sâu biến thành nhộng và bướm
TIẾT 39. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐỘNG VẬT
I. Nhân tố bên trong
2. Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật không xương sống
PHIẾU HỌC TẬP
Trong nông nghiệp người ta nên dùng loại thuốc trừ sâu có chứa hoocmôn nào để giảm sự phá hại của sâu ?
Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật và người?
II. CÁC NHÂN TỐ BÊN NGOÀI
1. Thức ăn
Thức ăn là nhân tố có ảnh hưởng như thế nào đến sự sinh trưởng và phát triển của động vật?

Thức ăn là nhân tố quan trọng gây ảnh hưởng nhiều đến quá trình sinh trưởng và phát triển ở động vật.
Vì thức ăn cung cấp dinh dưỡng để nuôi tế bào, làm tăng kích thước tế bào và sự phát triển của các cơ quan làm cho cơ thể lớn lên. Đồng thời thức ăn còn cung cấp nhiều năng lượng cho cơ thể động vật hoạt động.
Tại sao thức ăn có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật?
1. Thức ăn
Em có suy nghĩ gì về hình ảnh trên ?
1. Thức ăn
2. Nhiệt độ
Mỗi loài sinh vật sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện nhiệt độ môi trường thích hợp.
Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp có thể làm chậm quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật, đặc biệt là đối với động vật biến nhiệt.
2. Nhiệt độ
3. Ánh sáng
Ánh sáng ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật như sau:
Những ngày trời rét, động vật mất nhiều nhiệt. Vì vậy, chúng phơi nắng để thu thêm nhiệt và giảm mất nhiệt.
Tia tử ngoại tác động lên da biến tiền vitamin D thành vitamin D.
3. Ánh sáng
Các biện pháp điều khiển sinh trưởng và phát triển ở động vật và con người?
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐIỀU KHIỂN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT VÀ NGƯỜI
1. Cải tạo giống
Bằng các biện pháp:
Chọn lọc nhân tạo
Lai giống
Công nghệ phôi
Mục đích: là để tạo ra các giống vật nuôi sinh trưởng và phát triển nhanh, năng suất cao, thích hợp với các điều kiện địa phương.
Cải tạo giống với mục đích gì? Có những biện pháp nào?
1. Cải tạo giống
2. Cải thiện môi trường sống của động vật
Ví dụ: Nuôi heo trong điều kiện môi trường
Chuồng trại thấp, ẩm ướt
Thức ăn: cung cấp không đủ, không hợp vệ sinh
Em hãy cho biết mục đích những biện pháp cải thiện môi trường sống của vật nuôi để tăng quá trình sinh sản và phát triển?
Mục đích: Làm thay đổi tốc độ sinh trưởng và phát triển của vật nuôi, tăng năng suất vật nuôi.
Biện pháp:
Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lí cho từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển.
Chuồng trại xây dựng cao đủ ánh sáng, sạch sẽ, ấm về mùa đông, mát về mùa hè, có sân rộng thoáng để vật nuôi được tắm nắng…nhờ vậy động vật không bị mắc bệnh, không tiêu tốn năng lượng cho điều hòa thân nhiệt
2. Cải thiện môi trường sống của động vật
2. Cải thiện môi trường sống của động vật
3. Cải thiện chất lượng dân số
Chất lượng dân số là gì?
Là  vấn  đề  sức
khoẻ và thể chất 
(chiều  cao,  cân  
nặng,
không mắc dị tật,...) của người dân.
Cải thiện chất lượng dân số là gì?
Là  cải
thiện  hình  dáng  cơ  thể,  sức   khoẻ,  trí
tuệ,... của người dân.
3. Cải thiện chất lượng dân số
Hiện nay chúng ta đang tiến hành nhiều biện pháp cải thiện chất lượng dân số ở Việt Nam:
Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần
Cải thiện chế độ dinh dưỡng
Luyện tập thể dục thể thao
Tư vấn di truyền, phát hiện sớm các đột biến trong phát triển phôi thai
Giảm ô nhiễm môi trường, chống sử dụng ma túy- thuốc lá- rượu- bia...
3. Cải thiện chất lượng dân số