A. KHỞI ĐỘNG
Qua câu chuyện cá trê giành con với cóc  cho
biết, trong câu chuyện vì sao cá trê lại tranh
giành con với cóc? Em hiểu được gì qua câu
chuyện trên?

Bài 22
SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở
ĐỘNG VẬT

I. ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC GIAI ĐOẠN SINH TRƯỞNG, PHÁT
TRIỂN

I. ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC GIAI ĐOẠN SINH TRƯỞNG, PHÁT
TRIỂN
1. Đặc điểm của sinh trưởng và phát triển

- Cơ thể động vật sinh trưởng với tốc độ không đều có giai
đoạn diễn ra nhanh, có giai đoạn diễn ra chậm.
- Các phần khác nhau của cơ thể động vật có tốc độ sinh
trưởng không giống nhau.
- Sự phát triển của các cơ quan, hệ cơ quan ở giai đoạn phôi
thai khác nhau.
- Sinh trưởng đạt mức tối đa khi cơ thể trưởng thành tùy
thuộc vào giống, loài động vật. Các loài khác nhau có tốc
độ và giới hạn sinh trưởng khác nhau.

II. CÁC GIAI ĐOẠN SINH TRƯỞNG, PHÁT
TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Động vật đẻ trứng: hợp tử → trưởng thành qua 2 giai đoạn phôi và giai đoạn
hậu phôi
Động vật đẻ con: hợp tử → trưởng thành qua 2 giai đoạn giai đoạn
phôi thai (phôi) và giai đoạn sau sinh (hậu phôi).
2.1. Giai đoạn phôi
Giai đoạn phôi diễn ra trong và bên ngoài cơ thể mẹ/chỉ ngoài cơ thể
(ở động vật thụ tinh ngoài),
Giai đoạn phôi trãi qua: phân cắt, phôi nang, phôi vị, tạo cơ cơ quan.
Ở người, giai đoạn phôi thai:
Từ hợp tử → 8 tuần : giai đoạn phôi
Từ 9 tuần → trước sinh: giai đoạn thai.
2.2. Giai đoạn hậu phôi
Con non (nở từ trứng/mới sinh) → thành con trưởng thành
Quá trình phát triển của con non có thể trải qua:
+ Biến thái (hoàn toàn và không HT)
+ Không qua biến thái.

II. CÁC GIAI ĐOẠN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển
- Động vật đẻ trứng: hợp tử → trưởng thành qua
2 giai đoạn phôi và giai đoạn hậu phôi
- Động vật đẻ con: hợp tử → trưởng thành qua 2
giai đoạn giai đoạn phôi thai và giai đoạn sau
sinh.

2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển
a. Giai đoạn phôi
- Diễn ra trong trứng ở
bên ngoài cơ thể mẹ
hoặc chỉ ngoài cơ thể
(ở động vật thụ tinh
ngoài).
- Trải qua: phân cắt,
phôi nang, phôi vị, tạo
cơ cơ quan.

2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển
a. Giai đoạn hậu phôi
- Con non phát triển
thành con trưởng
thành.
- Quá trình phát triển
của con non có thể trải
qua:
+ Biến thái (hoàn
toàn và không hoàn
toàn)
+ Không qua biến
thái.

Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái, cấu
tạo và sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở
từ trứng ra.
Giống

Khác

Khác

Phát triển
không
quaxét
biến
Em có nhận
gì thái

về sự thay đổi hình
thái, cấu tạo và sinh
lí giữa con non và
con trưởng thành ở
chó, ếch, châu
Phát
chấu?triển

qua biến thái

II. CÁC GIAI ĐOẠN SINH TRƯỞNG, PHÁT
TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
a. Giai đoạn phôi
Giai đoạn phôi diễn ra trong và bên ngoài cơ thể mẹ/chỉ ngoài cơ thể
(ở động vật thụ tinh ngoài),
Giai đoạn phôi trãi qua: phân cắt, phôi nang, phôi vị, tạo cơ cơ quan.
Ở người, giai đoạn phôi thai:
Từ hợp tử → 8 tuần : giai đoạn phôi
Từ 9 tuần → trước sinh: giai đoạn thai.
b. Giai đoạn hậu phôi
Con non (nở từ trứng/mới sinh) → thành con trưởng thành
Quá trình phát triển của con non có thể trải qua:
+ Biến thái (hoàn toàn và không HT)
+ Không qua biến thái.

Các kiểu phát triển ở động vật
Đặc điểm

Khái niệm
Các giai đoạn
Đại diện

PT không qua
biến thái

PT qua biến thái
PT qua biến thái PT qua biến thái
hoàn toàn
không hoàn toàn

II. Phát triển không qua biến thái

II. Phát triển
không qua biến thái

Đặc điểm
Khái niệm

Các giai
đoạn

Đại diện

Phát triển không qua biến thái
PT không qua BT là kiểu PT mà
con non có các đặc điểm hình
thái, cấu tạo và sinh lí tương tự
con trưởng thành.

II. Phát triển
không qua biến thái

Đặc
điểm

Phát triển không qua biến thái

Khái
niệm

PT không qua BT là kiểu PT mà con
non có các đặc điểm hình thái, cấu tạo
và sinh lí tương tự con trưởng thành.

Các
giai
đoạn

- Giai đoạn phôi thai
- Giai đoạn sau sinh

Đại
diện

II. Phát triển không qua biến thái
 Đại diện:

Kể tên các loài sinh vật
phát triển không qua
biến thái mà em biết?

II. Phát triển
không qua biến thái

Đặc
điểm
Khái
niệm

Phát triển không qua biến thái

PT không qua BT là kiểu PT mà con
non có các đặc điểm hình thái, cấu tạo
và sinh lí tương tự con trưởng thành.

Các giai
đoạn

- Giai đoạn phôi thai
- Giai đoạn sau sinh

Đại diện

Đa số ĐV có xương sống : cá, chim,
bò sát, động vật có vú, con người và 1
số ĐV không xương sống.

III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn

III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua
biến thái hoàn toàn

Đặc
điểm
Khái
niệm

Các
giai
đoạn

Đại
diện

Phát triển qua biến thái hoàn toàn

Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo
và sinh lí rất khác với con trưởng thành, trải
qua gđ trung gian, ấu trùng biến đổi thành
con trưởng thành

III. Phát triển qua biến thái
1. Phát triển qua
biến thái hoàn toàn

Đặc
điểm

Phát triển qua biến thái hoàn toàn

Khái
niệm

Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo
và sinh lí rất khác với con trưởng thành, trải
qua gđ trung gian, ấu trùng biến đổi thành
con trưởng thành.

Các
giai
đoạn

- Giai đoạn phôi
- Giai đoạn hậu phôi:

Đại
diện

Đa số các loài côn trùng (bướm, ruồi,
ong…) và lưỡng cư…

Tại sao sâu bướm phá hoại cây cối, mùa màng
rất ghê gớm, trong khi đó bướm trưởng thành
thường không gây hại trực tiếp cho cây trồng?

Sâu bướm ăn thực vật
→ Hại mùa màng

Bướm trưởng thành ăn mật
hoa→thụ phấn cho hoa

III. Phát triển qua biến thái
2. Phát triển qua
biến thái không hoàn toàn

Đặc
điểm
Khái
niệm

Các giai
đoạn

Đại diện

Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng,
cấu tạo và sinh lí gần giống với con
trưởng thành, ấu trùng phải trải qua
nhiều lần lột xác để biến đổi thành con
trưởng thành

III. Phát triển qua biến thái
2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
- Quá trình phát triển của châu chấu
a. Giai đoạn phôi.
- Diễn ra trong trứng
đã thụ tinh
Hợp tử
Nguyên phân nhiều lần

Phôi
Phân hóa tạo cơ quan

Ấu trùng
(Châu chấu non)

2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
- Quá trình phát triển của
châu chấu:
a. Giai đoạn phôi.
b. Giai đoạn hậu phôi

Châu chấu non
(Ấu trùng)

Sinh trưởng
lột xác nhiều lần

Châu chấu trưởng thành
(Con trưởng thành)

III. Phát triển qua biến thái
2. Phát triển qua
biến thái không hoàn toàn

Đặc
điểm
Khái
niệm

Các giai
đoạn

Đại diện

Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
Là kiểu PT mà ấu trùng có hình dạng, cấu
tạo và sinh lí gần giống với con trưởng
thành, ấu trùng phải trải qua nhiều lần lột
xác để biến đổi thành con trưởng thành.
- Giai đoạn phôi .
- Giai đoạn hậu phôi.

Một số loài côn trùng như châu chấu,
cào cào, gián, cua…

a

b

c

d

e

f

g

h

i

1.Phát triển không qua biến thái
2.Phát triển qua biến thái hoàn toàn
3.Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

1. a, d, e, i
2. f , g, h
3. b, c