Bài 12. Một số công trình tiêu biểu của mĩ thuật thời Lý

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Họa Sĩ Nguyễn Hải Dương
Ngày gửi: 12h:22' 02-11-2009
Dung lượng: 22.3 MB
Số lượt tải: 85
Nguồn:
Người gửi: Họa Sĩ Nguyễn Hải Dương
Ngày gửi: 12h:22' 02-11-2009
Dung lượng: 22.3 MB
Số lượt tải: 85
Số lượt thích:
0 người
kính chào quý thầy cô giáo về dự giờ thăm lớp
MÔN MỸ THUẬT
LỚP 6
GV THỰC HIỆN: NGUYỄN HẢI DƯƠNG
BÀI 12: Thường thức mĩ thuật
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU
CỦA MĨ THUẬT THỜI LÝ
Chùa Một Cột
Chùa Một Cột thuộc loại công trình kiến trúc gì?
- Thuộc loại kiến trúc Phật giáo
Loại hình tôn giáo nào được các vua quan thời Lý sùng bái nhất?
I/ KIẾN TRÚC:
Chùa Một Cột
(Chùa Diên Hựu ) : Tiếp nối dài lâu
Hãy miêu tả kiến trúc ngôi chùa?
Chùa được xây dựng năm 1049.
- Chùa Một Cột hiện nay bao gồm đài Liên Hoa hình vuông, chiều dài mỗi cạnh 3 m, mái cong, cột có đường kính 1,25 m. Tầng trên của cột là hệ thống những đòn gỗ làm giá đỡ cho ngôi đài ở trên.
Hãy nêu tên gọi khác của chùa
Một Cột mà em biết?
- Ngôi chùa nằm ở Thủ đô Hà Nội, đã được trùng tu nhiều lần (lần cuối cùng vào năm 1954 do bị thực dân Pháp phá trước lúc phải rút khỏi Hà Nội). Ngôi chùa hiện nay tuy không còn đúng như cũ (theo sử sách để lại, ngôi chùa thời Lý xây dựng to, đẹp và có một cảnh quan thoáng đãng) nhưng vẫn giữ nguyên được kiến trúc ban đầu.
I. KIẾN TRÚC
Chùa Một Cột
- Đài Liên Hoa có mái ngói, bốn góc uốn cong, trên có lưỡng long chầu nguyệt. Ngôi chùa dựng trên cột vươn lên khỏi mặt nước là công trình kiến trúc độc đáo, gợi hình tượng một bông sen vươn thẳng lên khu ao hình vuông được bao bọc bởi hàng lan can làm bằng những viên gạch sành tráng men xanh.
- ý nghĩa của hình dáng ngôi chùa: Xuất phát từ một ước mơ mong muốn có hoàng tử nối nghiệp và giấc mơ gặp Quan Thế Âm Bồ Tát hiện trên đài sen của vua Lý Thái Tông (1028 - 1054).
I. KIẾN TRÚC
Chùa Một Cột
- Chùa được xây dựng năm 1049.
- Có kiến trúc như một khối vuông đặt trên một cột đá, đường kính 1, 25m.
- Chùa có hình dáng như 1 đóa sen nở giữa hồ, xung quanh có lan can bao bọc
II. ĐIÊU KHẮC VÀ GỐM
1. Điêu khắc:
a) Tượng A-di-đà
Tượng được tạc bằng chất liệu gì?
1. Điêu khắc:
a) Tượng A-di-đà
Tượng được đặt tại đâu?
- Tượng A-di-đà ? chùa Phật Tích - Bắc Ninh
Pho tượng được tạc từ khối đá nguyên màu xanh xám, là tác phẩm điêu khắc xuất sắc của nghệ nhân thời Lý nói riêng và của nền nghệ thuật dân tộc nói chung.
Pho tượng được chia làm hai phần rõ rệt: Phần tượng và phần bệ.
Tượng gồm mấy phần? Đặc điểm của từng phần?
+ Phần tượng:
* Phật A-di-đà ngồi xếp bằng , hai bàn tay ngửa, đ?t chồng lên nhau để trước bụng , tì nhẹ lên đùi dáng ngồi thoải mái không gò bó.
* Các nếp của áo choàng bó sát người được buông từ vai xuống tạo nên những đường cong mềm mại , chau chuốt.
* Thõn ngồi hơi dướn về phía trước, uyển chuyển nhưng lại vững vàng.
* Khuôn mặt tượng phúc hậu, dịu hiền mang đậm vẻ đẹp lí tưởng của người phụ nữ Việt Nam: mắt lá dăm, lông mày lá liễu , mũi dọc dừa thanh tú , cổ kiêu ba ngấn và nụ cười kín đáo.
+ Phần Bệ:
Phật A-di-đà ngự trên bệ đá toà sen được trang trí bằng các hoa văn tinh xảo và hoàn mĩ. Bệ đá gồm hai tầng:
# Tầng trên là toà sen hình tròn, như một đoá sen nở rộ với hai tầng cánh, các cánh sen được chạm đôi r?ng theo lối đu?c nông, mỏng.
# Tầng dưới là đế tượng hình bát giác, xung quanh được chạm trổ nhiều hoạ tiết trang trí hình hoa dây và sóng nước.
Tượng A-di-đà ë chïa PhËt TÝch
Pho tượng Phật A-di-đà khổng lồ ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản
1. Điêu khắc: a) Tượng A-di-đà.
- Được tạc từ đá nguyên khối màu xanh xám.
- Bố cục của pho tượng hài hoà, cân đối giữa phần tượng và bệ.
- Pho tượng là hình mẫu của vẻ đẹp trong sáng, lặng lẽ, lắng đọng đầy nữ tính.
1. Điêu khắc:
b) Con Rồng thời Lý
Hãy miêu tả đặc điểm Rồng thời Lý?
- Thân dài uốn khúc hình chữ S, thon nhá dÇn tõ ®Çu ®Õn ®u«i, mang d¹ng cña 1 con r¾n nªn cßn ®îc gäi lµ “Rång R¾n” “ Rång Giun”; Có 12 khúc, đại diện 12 tháng trong năm, biểu trưng cho sự thay đổi thời tiết năm tháng, sự trù phú và phồn vinh của nền văn hóa nông nghiệp lúa nước. Thân mềm mại uốn lượn thể hiện sự biến hóa và khả năng thay đổi, dịch chuyển thiên nhiên của con rồng cai quản thời tiết, mùa màng. Trên lưng có vây nhỏ liền mạch và đều đặn.
- Đầu rồng là phần rất đặc biệt, hoàn toàn khác rồng Trung Hoa. Nó có bờm dài, râu cằm, không sừng (như rồng Trung Hoa). Mắt lồi to, hàm mở rộng, đây là điểm hoàn toàn khác với các con rồng khác của các nước. Đặc biệt là cái mào ở mũi, lượn sóng đều đặn (có người gọi là mào lửa) chứ không phải là cái mũi thú như rồng Trung Hoa. Lưỡi mảnh rất dài.
- Miệng rồng luôn ngậm viên châu, ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc rồng hay cầm ngọc bằng chân trước. Viên châu tượng trưng cho tính nhân văn, tri thức và lòng cao thượng. Đầu rồng luôn hướng lên đớp lấy viên ngọc thể hiện tinh thần tôn trọng các giá trị nhân văn cao quý, theo đuổi sự uyên bác và tinh thần cao thượng
- Chỉ được chạm khắc ở những di tích liên quan trực tiếp tới vua như ở Kinh Đô, một số chùa là nơi vua đã qua hoặc cư trú lại như chùa Phật Tích, Chùa Dạm, chùa Long Đọi,. Rồng thường có mặt cạnh những biểu tượng Phật giáo như lá đề và hoa sen.
Thiếu hiện vật về Hà Nội
Rồng Trung Quốc
Rồng Châu Âu
Rồng thời Lý
b) Con Rồng thời Lý:
-Dáng dấp hiền hoà, mềm mại uốn lượn hình chữ S nhịp nhàng uyển chuyển.
-Là hình tượng đặc trưng của nền văn hoá dân tộc Việt nam.
G?m th?i Lý
2. Gốm.
- Rất tinh xảo.
- Chất màu men khá phong phú: + Men ngọc
+ Men da lươn
+ Men trắng ngà
+ Men hoa nâu
- Cã c¸c trung t©m lín vµ næi tiÕng vÒ gèm: Th¨ng Long, B¸t Trµng, Thæ Hµ,…
Hãy nêu tên các trung tâm gốm mà em biết?
Nghệ thuật gốm thời Lý như thế nào?
Nêu tên các loại màu men gốm mà em biết?
Nêu đặc điểm của đồ gốm thời Lý ( xương gốm, nét chạm khắc, hình dáng các đồ gốm?
2. Gốm
- Đặc điểm:
+ Xương gốm mỏng, nhẹ, chịu được nhiệt độ lửa cao.
+ Nét chạm khắc chìm, uyển chuyển,.
+ Hình dáng các đồ gốm nhẹ nhàng, thanh thoát, trau chuốt, mang vẻ đẹp trang trọng, quý phái
Đề tài trang trí sử dụng những họa tiết gì là chủ yếu?
Đề tài trang trí:
Hình tượng bông sen, đài sen hay lá sen cách điệu được khắc nổi hoặc chìm.
Nghệ thuật gốm thời Lý đã phát triển mạnh và đạt đến đỉnh cao:
- Rất tinh xảo.
- Chất màu men khá phong phú.
- Đặc điểm: Xương gốm mỏng, nhẹ, chịu được nhiệt độ lửa cao. Dáng nhẹ nhõm, thanh thoát, trau chuốt, mang vẻ đẹp trang trọng, quý phái
- Đề tài trang trí là chim muông; hình tượng bông sen, đài sen hay lá sen cách điệu được khắc nổi hoặc chìm.
2. Gốm
VUI H?C
H?C VUI
1. Hãy chọn câu đúng.
a. Chùa Một Cột như một chiếc thuyền trên mặt nước.
b. Chùa Một cột được xây dựng trên đồi cao.
c. Chùa Một Cột có hình dáng như hoa sen nở giữa lòng hồ.
Câu C đúng
2. Tượng Phật A-di-đà có vẻ đẹp như thế nào ?
a. Vẻ đẹp thướt tha, yêu kiều đầy nữ tính.
b. Trong sáng, lặng lÏ, lắng đọng đầy nữ tính.
Câu b đúng
3. Con Rồng thời Lý có dáng dấp mềm mại, mang tính hung dữ, đầy quyền uy.
Câu trên đúng hay sai ?
Sai
4. Thời Lý đã chế tác được nhiều loại men gốm như: men ngọc, men da lươn, men lục, men trắng ngà.
ĐÚNG HAY SAI ?
Sai
BÀI TẬP VỀ NHÀ:
- Học bài và xem kĩ các tranh minh hoạ trong SGK
- Xem trước bài sau, sưu tầm một số tranh ảnh về đề tài bộ đội.
Xin cảm ơn
quý thầy cô
đã dự tiết học
MÔN MỸ THUẬT
LỚP 6
GV THỰC HIỆN: NGUYỄN HẢI DƯƠNG
BÀI 12: Thường thức mĩ thuật
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU
CỦA MĨ THUẬT THỜI LÝ
Chùa Một Cột
Chùa Một Cột thuộc loại công trình kiến trúc gì?
- Thuộc loại kiến trúc Phật giáo
Loại hình tôn giáo nào được các vua quan thời Lý sùng bái nhất?
I/ KIẾN TRÚC:
Chùa Một Cột
(Chùa Diên Hựu ) : Tiếp nối dài lâu
Hãy miêu tả kiến trúc ngôi chùa?
Chùa được xây dựng năm 1049.
- Chùa Một Cột hiện nay bao gồm đài Liên Hoa hình vuông, chiều dài mỗi cạnh 3 m, mái cong, cột có đường kính 1,25 m. Tầng trên của cột là hệ thống những đòn gỗ làm giá đỡ cho ngôi đài ở trên.
Hãy nêu tên gọi khác của chùa
Một Cột mà em biết?
- Ngôi chùa nằm ở Thủ đô Hà Nội, đã được trùng tu nhiều lần (lần cuối cùng vào năm 1954 do bị thực dân Pháp phá trước lúc phải rút khỏi Hà Nội). Ngôi chùa hiện nay tuy không còn đúng như cũ (theo sử sách để lại, ngôi chùa thời Lý xây dựng to, đẹp và có một cảnh quan thoáng đãng) nhưng vẫn giữ nguyên được kiến trúc ban đầu.
I. KIẾN TRÚC
Chùa Một Cột
- Đài Liên Hoa có mái ngói, bốn góc uốn cong, trên có lưỡng long chầu nguyệt. Ngôi chùa dựng trên cột vươn lên khỏi mặt nước là công trình kiến trúc độc đáo, gợi hình tượng một bông sen vươn thẳng lên khu ao hình vuông được bao bọc bởi hàng lan can làm bằng những viên gạch sành tráng men xanh.
- ý nghĩa của hình dáng ngôi chùa: Xuất phát từ một ước mơ mong muốn có hoàng tử nối nghiệp và giấc mơ gặp Quan Thế Âm Bồ Tát hiện trên đài sen của vua Lý Thái Tông (1028 - 1054).
I. KIẾN TRÚC
Chùa Một Cột
- Chùa được xây dựng năm 1049.
- Có kiến trúc như một khối vuông đặt trên một cột đá, đường kính 1, 25m.
- Chùa có hình dáng như 1 đóa sen nở giữa hồ, xung quanh có lan can bao bọc
II. ĐIÊU KHẮC VÀ GỐM
1. Điêu khắc:
a) Tượng A-di-đà
Tượng được tạc bằng chất liệu gì?
1. Điêu khắc:
a) Tượng A-di-đà
Tượng được đặt tại đâu?
- Tượng A-di-đà ? chùa Phật Tích - Bắc Ninh
Pho tượng được tạc từ khối đá nguyên màu xanh xám, là tác phẩm điêu khắc xuất sắc của nghệ nhân thời Lý nói riêng và của nền nghệ thuật dân tộc nói chung.
Pho tượng được chia làm hai phần rõ rệt: Phần tượng và phần bệ.
Tượng gồm mấy phần? Đặc điểm của từng phần?
+ Phần tượng:
* Phật A-di-đà ngồi xếp bằng , hai bàn tay ngửa, đ?t chồng lên nhau để trước bụng , tì nhẹ lên đùi dáng ngồi thoải mái không gò bó.
* Các nếp của áo choàng bó sát người được buông từ vai xuống tạo nên những đường cong mềm mại , chau chuốt.
* Thõn ngồi hơi dướn về phía trước, uyển chuyển nhưng lại vững vàng.
* Khuôn mặt tượng phúc hậu, dịu hiền mang đậm vẻ đẹp lí tưởng của người phụ nữ Việt Nam: mắt lá dăm, lông mày lá liễu , mũi dọc dừa thanh tú , cổ kiêu ba ngấn và nụ cười kín đáo.
+ Phần Bệ:
Phật A-di-đà ngự trên bệ đá toà sen được trang trí bằng các hoa văn tinh xảo và hoàn mĩ. Bệ đá gồm hai tầng:
# Tầng trên là toà sen hình tròn, như một đoá sen nở rộ với hai tầng cánh, các cánh sen được chạm đôi r?ng theo lối đu?c nông, mỏng.
# Tầng dưới là đế tượng hình bát giác, xung quanh được chạm trổ nhiều hoạ tiết trang trí hình hoa dây và sóng nước.
Tượng A-di-đà ë chïa PhËt TÝch
Pho tượng Phật A-di-đà khổng lồ ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản
1. Điêu khắc: a) Tượng A-di-đà.
- Được tạc từ đá nguyên khối màu xanh xám.
- Bố cục của pho tượng hài hoà, cân đối giữa phần tượng và bệ.
- Pho tượng là hình mẫu của vẻ đẹp trong sáng, lặng lẽ, lắng đọng đầy nữ tính.
1. Điêu khắc:
b) Con Rồng thời Lý
Hãy miêu tả đặc điểm Rồng thời Lý?
- Thân dài uốn khúc hình chữ S, thon nhá dÇn tõ ®Çu ®Õn ®u«i, mang d¹ng cña 1 con r¾n nªn cßn ®îc gäi lµ “Rång R¾n” “ Rång Giun”; Có 12 khúc, đại diện 12 tháng trong năm, biểu trưng cho sự thay đổi thời tiết năm tháng, sự trù phú và phồn vinh của nền văn hóa nông nghiệp lúa nước. Thân mềm mại uốn lượn thể hiện sự biến hóa và khả năng thay đổi, dịch chuyển thiên nhiên của con rồng cai quản thời tiết, mùa màng. Trên lưng có vây nhỏ liền mạch và đều đặn.
- Đầu rồng là phần rất đặc biệt, hoàn toàn khác rồng Trung Hoa. Nó có bờm dài, râu cằm, không sừng (như rồng Trung Hoa). Mắt lồi to, hàm mở rộng, đây là điểm hoàn toàn khác với các con rồng khác của các nước. Đặc biệt là cái mào ở mũi, lượn sóng đều đặn (có người gọi là mào lửa) chứ không phải là cái mũi thú như rồng Trung Hoa. Lưỡi mảnh rất dài.
- Miệng rồng luôn ngậm viên châu, ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc rồng hay cầm ngọc bằng chân trước. Viên châu tượng trưng cho tính nhân văn, tri thức và lòng cao thượng. Đầu rồng luôn hướng lên đớp lấy viên ngọc thể hiện tinh thần tôn trọng các giá trị nhân văn cao quý, theo đuổi sự uyên bác và tinh thần cao thượng
- Chỉ được chạm khắc ở những di tích liên quan trực tiếp tới vua như ở Kinh Đô, một số chùa là nơi vua đã qua hoặc cư trú lại như chùa Phật Tích, Chùa Dạm, chùa Long Đọi,. Rồng thường có mặt cạnh những biểu tượng Phật giáo như lá đề và hoa sen.
Thiếu hiện vật về Hà Nội
Rồng Trung Quốc
Rồng Châu Âu
Rồng thời Lý
b) Con Rồng thời Lý:
-Dáng dấp hiền hoà, mềm mại uốn lượn hình chữ S nhịp nhàng uyển chuyển.
-Là hình tượng đặc trưng của nền văn hoá dân tộc Việt nam.
G?m th?i Lý
2. Gốm.
- Rất tinh xảo.
- Chất màu men khá phong phú: + Men ngọc
+ Men da lươn
+ Men trắng ngà
+ Men hoa nâu
- Cã c¸c trung t©m lín vµ næi tiÕng vÒ gèm: Th¨ng Long, B¸t Trµng, Thæ Hµ,…
Hãy nêu tên các trung tâm gốm mà em biết?
Nghệ thuật gốm thời Lý như thế nào?
Nêu tên các loại màu men gốm mà em biết?
Nêu đặc điểm của đồ gốm thời Lý ( xương gốm, nét chạm khắc, hình dáng các đồ gốm?
2. Gốm
- Đặc điểm:
+ Xương gốm mỏng, nhẹ, chịu được nhiệt độ lửa cao.
+ Nét chạm khắc chìm, uyển chuyển,.
+ Hình dáng các đồ gốm nhẹ nhàng, thanh thoát, trau chuốt, mang vẻ đẹp trang trọng, quý phái
Đề tài trang trí sử dụng những họa tiết gì là chủ yếu?
Đề tài trang trí:
Hình tượng bông sen, đài sen hay lá sen cách điệu được khắc nổi hoặc chìm.
Nghệ thuật gốm thời Lý đã phát triển mạnh và đạt đến đỉnh cao:
- Rất tinh xảo.
- Chất màu men khá phong phú.
- Đặc điểm: Xương gốm mỏng, nhẹ, chịu được nhiệt độ lửa cao. Dáng nhẹ nhõm, thanh thoát, trau chuốt, mang vẻ đẹp trang trọng, quý phái
- Đề tài trang trí là chim muông; hình tượng bông sen, đài sen hay lá sen cách điệu được khắc nổi hoặc chìm.
2. Gốm
VUI H?C
H?C VUI
1. Hãy chọn câu đúng.
a. Chùa Một Cột như một chiếc thuyền trên mặt nước.
b. Chùa Một cột được xây dựng trên đồi cao.
c. Chùa Một Cột có hình dáng như hoa sen nở giữa lòng hồ.
Câu C đúng
2. Tượng Phật A-di-đà có vẻ đẹp như thế nào ?
a. Vẻ đẹp thướt tha, yêu kiều đầy nữ tính.
b. Trong sáng, lặng lÏ, lắng đọng đầy nữ tính.
Câu b đúng
3. Con Rồng thời Lý có dáng dấp mềm mại, mang tính hung dữ, đầy quyền uy.
Câu trên đúng hay sai ?
Sai
4. Thời Lý đã chế tác được nhiều loại men gốm như: men ngọc, men da lươn, men lục, men trắng ngà.
ĐÚNG HAY SAI ?
Sai
BÀI TẬP VỀ NHÀ:
- Học bài và xem kĩ các tranh minh hoạ trong SGK
- Xem trước bài sau, sưu tầm một số tranh ảnh về đề tài bộ đội.
Xin cảm ơn
quý thầy cô
đã dự tiết học
 







Các ý kiến mới nhất