Tiết 23 - Bài 21:
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – CHIỀU DÒNG ĐIỆN
GV: HÀ THỊ YẾN
TRƯỜNG PTDTNT TRÙNG KHÁNH
Cấu tạo
mạng điện trong nhà
Sơ đồ mạng
điện trong nhà
Với các mạch điện phức tạp như mạch điện trong nhà thì làm sao các thợ điện có thể mắc mạch điện theo đúng yêu cầu?
Họ phải căn cứ vào sơ đồ mạch điện.
TIẾT 23 BÀI 21
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – CHIỀU DÒNG ĐIỆN
Ví dụ: Đây là một sơ đồ mạch điện


Kí hiệu của một số bộ phận mạch điện
Sơ đồ mạch điện hình 19.3
C1: Sử dụng các ký hiệu trên đây, hãy vẽ sơ đồ mạch điện hình 19.3 theo đúng vị trí các bộ phận mạch điện như trên hình này.
C2: Từ sơ đồ hình 19.3. Hãy vẽ một sơ đồ khác bằng cách đổi vị trí các ký hiệu ?
..v.v.
C3: Mắc mạch điện theo đúng sơ đồ đã vẽ ở câu C2, tiến hành kiểm tra và đóng công tắc để đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.
Mặc dù thay đổi vị trí các bộ phận trong mạch thì khi đóng khóa K vẫn đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.
Kết luận: Mạch điện có thể mô tả bằng…………và từ sơ đồ mạch điện có thể …….mạch điện tương ứng.
sơ đồ
lắp
Quy ước về chiều dòng điện
- Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
-Dòng điện cung cấp bởi ắc quy hay pin có chiều không đổi gọi là dòng điện một chiều.
Chiều dòng điện
Chiều elêctron
tự do
Xem hình 20.4 và so sánh chiều quy ước của chiều dòng điện với chiều dịch chuyển có hướng của các electron tự do trong dây dẫn kim loại.
- Chiều quy ước của dòng điện với chiều dịch chuyển có hướng của các electron trong dây dẫn kim loại là ngược chiều nhau
C4
Chiều quy ước của dòng điện
-
-
-
-
-
-
-
-
-
+
K
C5: Hãy dùng mũi tên như trong sơ đồ hình 21.1a để biểu diễn chiều dòng điện trong các sơ đồ mạch điện hình 21.1 b, c, d.
b)
c)
d)
a)
K
C6: Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của chiếc đèn pin thường dùng dạng ống tròn vỏ nhựa (hình 21.2).
a. Nguồn điện gồm mấy chiếc pin ? Kí hiệu nào tương ứng với nguồn điện này ? Cực dương của nguồn được lắp về phía đầu hay cuối của đèn pin ?
- Nguồn điện gồm 2 chiếc pin. Có kí hiệu:
- Cực dương của nguồn điện được lắp về phía đầu của đèn pin.
Pin
Công tắc
Gương lõm
CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐÈN PIN
+
+
Hinh 21.2
Bóng đèn dây tóc
Vận dụng
C6. b. Vẽ sơ đồ mạch điện của đèn pin và dùng mũi tên kí hiệu chiều dòng điện chạy trong mạch điện này khi công tắc đóng.
Pin
Công tắc
Gương lõm
CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐÈN PIN
+
+
Bóng đèn dây tóc
Ghi nhớ
* Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
* Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
1
2
Bài 1: Kẻ đoạn thẳng nối các số 1,2,…ở cột bên phải với các chữ a,b,…ở cột bên trái trong bảng dưới đây để chỉ ra sự tương ứng giữa mỗi bộ phận mạch điện và kí hiệu sơ đồ của nó.
1
2
3
4
5
6
a
b
c
d
e
f
Củng cố
2
Củng cố
Bài 2: Hãy vẽ sơ đồ sau và vẽ mũi tên chỉ chiều dòng điện trong mạch khi đóng công tắc.
Vẽ sơ đồ mạch điện- biểu diễn chiều dòng điện
Củng cố bài học :
Hướng dẫn về nhà
Học bài cũ.
Làm bài tập trong SBT
Xem bài 22 “TÁC DỤNG NHIỆT VÀ TÁC DỤNG PHÁT SÁNG CỦA DÒNG ĐIỆN”.
* Dòng điện cung cấp bởi pin hay acquy có chiều không đổi gọi là dòng điện một chiều. Dòng điện chạy trong mạch điện gia đình đổi chiều liên tục và được gọi là dòng điện xoay chiều; nếu vô ý để dòng điện này truyền qua cơ thể người sẽ có thể nguy hiểm tới tính mạng!
* Đinamô ở xe đạp là nguồn điện xoay chiều. Dòng điện truyền qua đèn thông qua một đoạn dây dẫn, đường dây còn lại chính là khung xe!

Dây 2
(khung xe)

Dây 1
Đinamô
Đèn
Đinamô
Đường dây 1
Đường dây 2
Mạch điện xe đạp dùng đinamô
Có thể em chưa biết
33
BÀI HỌC KẾT THÚC
CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT