THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
Bài 12
CHÙA DƠI ( Sóc Trăng )
DÂN TỘC KHMER
Trường PT - Dân tộc nội trú
HUYỆN MỸ TÚ - TỈNH SÓC TRĂNG
I. VÀI NÉT KHÁI QUÁT .
Nước Việt Nam có bao nhiêu dân tộc anh em?, mối quan hệ giữa các dân tộc Việt Nam trong quá trình dựng nước và giữ nước như thế nào ?
Nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em,
Mối quan hệ luôn kề vai sát cánh trong quá trình chống giặc ngoại xâm ,với thiên nhiên khắc nghiệt để bảo vệ và xây dựng tổ quốc.
?
I. VÀI NÉT KHÁI QUÁT VỀ CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI :
Các em hãy quan sát những hình ảnh dưới đây ngoài những đặc điểm chung về kinh tế và xã hội , mỗi cộng đồng các dân tộc trên đất nước Việt Nam có những nét gì riêng ?
Mỗi cộng đồng các dân tộc trên đất nướcViệt Nam có những nét đặc sắc riêng về văn hoá,(Điệu múa,ca hát , mỹ thuật ,tín ngưỡng .)chính những nét đặc sắc đó đãtạo nên sự phong phú , đa dạng cho nền văn hoá Việt Nam .
Ngoài những đặc điểm chung về kinh tế và
xã hội , mỗi cộng đồng các dân tộc trên đất
nước Việt Nam có những nét gì riêng ?
?
II. MỘT SỐ LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA MỸ THUẬT
CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM.
Em hãy cho biết ý nghĩa của tranh thờ cổ trong
đời sống của đồng bào dân tộc ít người ở phía
bắc nước ta đã phản ảnh những gì ?.
Phản ảnh ý thức hệ lâu đời nhằm hướng thiện ,răn đe
cái ác và cầu may mắn , phúc lành cho mọi người.
1.Tranh thờ và thổ cẩm.
a. Tranh thờ
?
a. Tranh thờ
-Màu sắc của tranh thờ thường dùng màu nguyên chất,
màu có sẵn trong thiên nhiên. ( than , vỏ sò, nhựa cây.)
- Bố cục và diễn tả khéo léo , hài hòa ,thuận mắt .
Nội dung tranh thờ luôn thể hiện quan niệm dân gian ,
dung hoà giữa Phật giáo và Đạo giáo.
Các em chú ý và ghi nhớ !
II. MỘT SỐ LOẠI HÌNH VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA MỸ THUẬT
CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM.
b. Thổ cẩm
Thế nào còn được gọi là thổ cẩm?
Thổ cẩm là sản phẩm của đồng bào dân tộc ít người nào ?
Dân tộc : Tày ,Nùng , Thái , Dao , CaoLan,Hmông ,
Gia rai , Ê đê ,Chăm .
Là nét đặc sắc của nghệ thuật trang trí trên vải , được thể hiện bằng bàn tay khéo léo,tinh xảo của người phụ nư �dân tộc,dùng để may trang phục hàng ngày, lễ phục,các đồ dùng trong sinh hoạt như túi xách, khăn.
?
?
2. Nhà Rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên.
a. Nhà Rông
Nhà Rông được xây dựng với mục đích gì?
Ngôi nhà chung phục vụ những hoạt động văn hóa cộng đồng của buôn, thôn.
?
2. Nhà Rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên.
a. Nhà Rông
Đặc điểm của nhà rông ?
Cao hơn các nhà dân trong buôn. Mái có độ dốc
lớn, hình dáng sừng sững, hoành tráng, được trang trí
đặc trưng và công phu .
?
b. Tượng nhà mồ.
Em hãy quan sát và cho biết tượng nhà mồ
được tạc bằng chất liệu gì và thể hiện hình
khối như thế nào ?
Chất liệu bằng gỗ, thể hiện hình khối đơn giản,
khái quát, mang nét tạo hình hiện đại.
2. Nhà Rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên.
?
3. Tháp Chăm và điêu khắc Chăm.
a. Tháp Chăm
Tháp Chăm là công trình kiến trúc đặc
trưng của dân tộc nào?, những địa
phương nào có tháp Chăm ?
- Dân tộc Chăm
- Quảng Nam, Nha Trang, Phan Rang, Bình Thuận.
?
Kiến trúc nhiều tầng, chất liệu gạch . Trên các khối tường xây được trang trí gắn liền bằng những tượng , hoạ tiết truyền thống .
Tháp Chăm là công trình kiến trúc như thế nào?
3. Tháp Chăm và điêu khắc Chăm.
a. Tháp Chăm
Thánh địa Mỹ Sơn
Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) được UNESCO
công nhận là di sản văn hoá thế giới.

?
b. Điêu khắc Chăm
Điêu khắc Chăm gắn liền với kiến trúc , vì sao?
3. Tháp Chăm và điêu khắc Chăm.
Tác phẩm điêu khắc thường đặt ở các tháp để trang trí , một số tác phẩm điêu khắc độc lập cũng đặt tại các tháp
vì vậy điêu khắc Chăm luôn gắn liền với kiến trúc.
?
3. Kiến trúc - mỹ thuật trong các chùa Khmer.
a. Chùa Khmer
( Các em quan sát hình ảnh và tham khảo tài liệu vừa nhận)
Chùa Khmer được xây dựng dàn trải rộng ra . Từ cổng chính , ngôi Sala , ngôi chính điện đến các tháp đều cách xa nhau, nhưng vẫn có sự liên kết chặt chẻ , gắn bó về bố cục.
Các em hãy quan sát và cho biếtChùa Khmer
được xây dựng như thế nào ?
a. Kiến trúc chùa Khmer
?
3. Kiến trúc - mỹ thuật trong các chùa Khmer.
b. Điêu khắc
Điêu khắc thường trang trí gắn chặt với kiến trúc chùa, để làm tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho từng ngôi chùa .
Các nghệ nhân không đi vào đặc tả, mà dùng hình mảng , khối, đường nét ước lệ để thể hiện vẻ đẹp riêng của tượng .
Điêu khắc Khmer là bộ phận thiết yếu gắn chặtvới kiến trúc,
có ý nghĩa gì ?Các nghệ nhân điêu khắc thể hiện nghệ thuật
như thế nào ?
?
3. Kiến trúc - mỹ thuật trong các chùa Khmer.
c. Hội họa
3. Kiến trúc - mỹ thuật trong các chùa Khmer.
Trên mỗi bức tường hay trần nhà của ngội chính điện đều có
những bức bích họa hoặc những hoa văn trang trí . Hội họa ,hoa
văn trang trí trong các ngôi chùa rất phong phú .
HOA VĂN TRANG TRÍ
BÍCH HỌA
Trên mỗi bức tường ,hay trần nhà ( chính Điện) người ta
thường làm gì ?
?
d. Trang trí
3. Kiến trúc - mỹ thuật trong các chùa Khmer.
Nghệ thuật trang trí các ngôi chùa rất công phu tỉ mỉ , mỗi
Khoảng trống đều được tận dụng ( cột, khuôn cửa ,nóc mái )
của bất ky �công trình kiến trúc nào đều được các nghệ nhân
chạm khắc trang trí hoặc tô vẽ .
Các khoảng trống của các công trình kiến trúc chùa
thường được nghệ nhân làm gì ?
HOẠ TIẾT CHẠM KHẮC TRANG TRÍ
?
Chùa Khmer là một chính thể nghệ thuật tổng hợp , các yếu tố
kiến trúc, điêu khắc , hội hoạ , hoa văn trang trí được quyện chặt
vào nhau , được sắp đặt một cách hài hòa .
Nghệ thuật kiến trúc chùa và điêu khắc Khmer mang sắc thái truyền thống riêng , không lẫn lộn với những ngôi chùa của các dân tộc anh em.

Các em chú ý và ghi nhớ !
3. Kiến trúc - mỹ thuật trong các chùa Khmer.
Chuẩn bị bài 13:
Xem lại cách vẽ theo mẫu (dáng người),
chuẩn bị sách GK, tập vẽ, viết chì.
Bài tập về nhà :
Em hãy nêu vẽ đẹp kiến trúc và điêu khắc của chùa Khmer mà em biết , cảm nhận của em về vẽ đẹp đó?