SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT THẾ GiỚI THỜI KÌ CỔ ĐẠI
Ai Cập ở vùng Đông Bắc
châu Phi, nằm dọc
theo hạ lưu của lưu vực
sông Nil. Ai Cập, phía
Bắc giáp Địa Trung Hải,
phía Tây giáp sa mạc Li
Bi, phía Nam giáp
NuBi, phía Đông giáp
Biển Đỏ.
Toàn bộ lịch sử Ai Cập gắn
với sông Nil.

I/ SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT AI CẬP THỜI KÌ CỔ ĐẠI
Trên cơ sở công cụ đồ đồng và nền kinh tế nông nghiệp, cư dân Ai Cập cổ đại đã sáng tạo ra một nền văn minh tinh thần vô cùng rực rỡ, trong đó những thành tựu chủ yếu là chữ viết, văn học, kiến trúc và các kiến thức khoa học tự nhiên.
1/ Kiến trúc
Hơn 10.000 năm trước đây, châu thổ sông Nil là nơi khởi đầu một nền văn minh sớm của thế giới. Cùng với sự xuất hiện nền văn minh Ai Cập cổ là các công trình xây dựng vĩ đại trên một khu vực tập trung dày đặc, những ngôi đền lộng lẫy và các phần mộ của các pha-ra-ông. Ai Cập cổ đã để lại và đóng góp cho nhân loại một trong bảy kì quan thế giới cổ đại, đó là Kim Tự Tháp GiZa và tượng nhân sư xphanhk hổng lồ.
Kim tự tháp
Đây là các ngôi mộ của các Pha ra ông thuộc vương triều III và IV thời Cổ vương quốc. Các ngôi mộ ấy được xây ở vùng sa mạc Tây Nam Cairô ngày nay.
Kim tự tháp được bắt đầu xây dựng dưới thời vua Giêde – vua đầu tiên của vương triều thứ III.
Thời kì xây dựng nhiều Kim tự tháp nhất và đồ sộ nhất là thời vương triều IV, trong đó Kim tự tháp hùng vĩ nhất là Kim tự tháp
Kêốp
Theo tiếng Ai Cập cổ, Pyramiđơ – cao vút, do kiến trúc sư Imôtép sáng tạo.
Kim tự tháp Kêốp dùng hơn 200 tầng đá tảng sắp chồng lên nhau, khoảng 230 vạn tảng đá, mỗi tảng nặng trên 2 tấn, khối lượng = 2.408000 m3
138 m
225 m
146,5 m
230 m
Trên đỉnh của kim tự tháp có một đường thông gió, mỗi ngày ánh nắng mặt trời đều chiếu vào trong đáy kim tự tháp một lần
2/ Điêu khắc

Nghệ thuật điêu khắc của Ai Cập cổ đại cũng có nhiều thành tựu biểu hiện ở hai mặt: tượng và phù điêu.
Thời Cổ vương quốc các Pharaông thường sai người khắc tượng của minh và những người trong hoàng tộc. Tượng được khắc trên đá, gỗ hoặc đúc bằng đồng. Trong số các tượng đẹp nhất là tượng hoàng hậu Nêféctiti - vợ vua Íchnatôn.
Tuy nhiên, nét độc đáo của nghệ thuật điêu khắc Ai cập cổ đại là tượng Xphanh.(nhân sư)

Tượng cao khoảng 20m dài 60 m đầu người mình sư tử có canh, tượng trưng cho quyền năng của thằng linh
Đền thờ vua Ramses II (1317 – 1251 TCN)
Ngoài ra còn có một số tượng lớn ở đền thờ vua Ramses II và các tượng nhỏ như viên thư lại và một số tượng bằng đồng dùng để ướp xác các vị vuu
Những chiến binh đánh thuê người Nubi của Ai Cập
Phù điêu, hình chạm trổ có mặt khắp các công trình kiến kiến trúc trong các đền thờ và mộ cho thấy nghệ thuật điêu khắc rất phong phú
Hình khắc cảnh chiến đấu của vua Rămset II trên tường đền thờ của ông.
3/ Hội họa
Nghệ thuật hội họa Ai Cập cổ đáng để chúng ta kinh ngạc bởi những tranh vẽ trên tường trong các khu hầm mộ của các pha ra ông, trên các chất liệu gốm cổ... Các bức tranh mô tả cảnh sinh hoạt và sản xuất cũng như tín ngưỡng tập tục của các cư dân và vua chúa Ai Cập. Các tác phẩm hội họa và các hoa văn trên gốm và đất nung đã cung cấp cho ta các tư liệu phong phú và sinh động.
Hy Lạp cổ đại là thời kì lịch sử Hy Lạp bao trùm toàn bộ khu vực Địa Trung Hải và biển Đen và kéo dài gần một nghìn năm, đến khi Kitô giáo xuất hiện. Các nhà sử học coi nó là nền tảng văn hoá cho văn minh phương Tây.
Văn minh của người Hy Lạp cổ đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến ngôn ngữ, chính trị, hệ thống giáo dục, triết học, khoa học, nghệ thuật, và kiến trúc của thế giới cận đại, thúc đẩy phong trào Phục Hưng tại Tây Âu cũng như làm sống lại các phong trào tân Cổ điển tại châu Âu và châu Mỹ thế kỷ 18 và 19.

II/ SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT HI LẠP THỜI KÌ CỔ ĐẠI
1/ Kiến trúc
Trong các thành bang Hy Lạp, Aten là nơi có nhiều công trình kiến trúc tiêu biểu: đền miếu, rạp hát, sân vận động…Trong các công trình ấy, tiêu biểu nhất và đẹp nhất là đền Pác-tê-nông được xây bằng đá cẩm thạch, xây dựng dưới thời Pêriclét (TK V TCN).
Ngoài Aten, ở các nơi khác cũng có những công trình kiến trúc đẹp như đền thờ thần Dớt ở Ôlempi, các đền thờ ở một số thành phố Hy Lạp trên đảo Xixin.


Đường diềm phù điêu chạy quanh dưới máy đền dài 276m miêu tả lễ tôn vinh nữ thần A-tê-na với hàng trăm nhân vật được sắp xếp nhịp nhàng, uyển chuyển làm cho ngôi đền thêm linh thiên và rạng rỡ
Nghệ thuật điêu khắc Hy Lạp nhiều kiệt tác gắn liền với những tên tuổi của những nghệ sĩ tài năng như Mirông, Phiđiát và Pôliclét.
Mirông chuyên mô tả người đang vận động mà tác phẩm thành công nhất là lực sĩ ném đĩa sắt.

2/ Điêu khắc
Phiđiát không những là nhà điêu khắc mà còn là một kiến trúc sư, một nhà đúc tượng và một nhà trang trí. Chính ông đã chỉ đạo việc trang hoàng mĩ thuật ở Aten. Đặc biệt, ông nổi tiếng với các pho tượng nữ thần Atêna – như tượng đồng Atêna đặt trong đền Păngtênông tạc bằng gỗ khảm vàng và ngà voi, cao 12m, tay phải cầm tượng thần chiến thắng, tay trái chống vào cái thuẫn.
Ngoài ra, Phiđiát còn có các tượng “Người chỉ huy chiến đấu” đặt ở quảng trường Aten, tượng thần Dớt khảm vàng và ngà đặt ở đền Ôlempi.


Pôliclét sống đồng thời với Phiđiát. Tài năng của ông thể hiện ở chỗ mô tả rất chính xác, tỉ mỉ và tinh vi cơ thể con người. Những tác phẩm tiêu biểu là “Người cầm giáo”, “Nữ chiến sĩ Amadông bị thương”, đặc biệt tượng thần Hêra khảm vàng và ngà.
3/ Hội họa
Nghệ thuật hội họa của Hy Lạp rất đẹp nhưng ít được lưu truyền đến ngày nay. Các họa sĩ tiêu biểu của Hy Lạp cổ đại là Pôlinhốt, Apôlôđo (người sáng tác ra luật sáng tối và viễn cận trong hội họa).
4/ Đồ gốm
Đồ gốm của người Hy lạp là những minh chứng cho những tác phẩm hội họa đó là những bức tranh tuyệt tác.
Hình dáng hết sức độc đáo, nước men, hình vẽ trang trí thật hài hòa và trang trọng
III/ SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT LA MÃ CỔ ĐẠI
Hy Lạp và La Mã là hai quốc gia riêng biệt do các tộc người khác nhau lập nên. Mãi đến TK II TCN, người Hy Lạp mới bị La Mã chinh phục, La Mã đã tiếp thu nhiều thành tựu văn minh của Hy Lạp từ trước. Sau khi Hy Lạp bị nhập vào đế quốc La Mã thì ảnh hưởng của văn minh Hy Lạp đối với La Mã càng mạnh mẽ hơn. Vì vậy, văn minh Hy Lạp và La Mã có cùng một phong cách và thường được gọi chung là văn minh Hy – La. Tuy nhiên, trong gần 500 năm mĩ thuật La-Mã đã đạt được những giá trị sáng tạo nghệ thuật đăc sắc.
Một trong những giá trị kiến trúc của người La Mã cổ đại thể hiện qua các cầu vòm bằng đá. Nhờ những chiếc cầu này mà hệ thống giao thông nối liền các vùng của đế chế La Mã trở nên thuận lợi.
Công trình kiến trúc La Mã nổi tiếng hay được nhắc đến là đền Parthenon, đấu trường Côlidê và Khải hoàn môn. Kiến trúc sư La Mã nổi tiếng thời đó là Vitruvius.và họ cũng là người chế tạo ra xi măng đầu tiên để xây dựng.

1/ Kiến trúc
2/ Điêu khắc
Điêu khắc La Mã có cùng phong cách với điêu khắc Hy Lạp. Những bức tượng còn lại ở thành Roma và những phù điêu trên Khải hoàn môn là hiện vật tiêu biểu cho điêu khắc La Mã.
Đây là tượng Hoàng đế Mac-Ô-ren trên lưng ngựa, ngoài ra còn có một số tượng nhỏ được xếp vào hàng kiệt tác bắt đầu từ La Mã.


3/ Hội họa
Nhiều tranh tường lớn được tìm thấy ở thành phố Pom-pê-I và Ec-quy-ia-num cho thấy các họa sĩ La Mã cũng là người khởi xướng lối vẽ hiện thực
Em hãy cho biết tên các tác phẩm hội họa và công trình kiến trúc tương ứng với triều đại của chúng.

Tượng nhân sư của Ai Cập

Khải hoàn môn của La Mã

Păng-tê-nông La Mã
Tượng nữ thần Atêna – Hy Lạp
Dãy kim tự tháp Kê-ốp Ai Cập

Lực sĩ ném đĩa Hy Lạp

Hoàng hậu Nefertari

`