Sang Thu

(Hữu Thỉnh)

1/Tìm Hiểu Chung
2/Phân Tích Văn Bản

1/Tìm hiểu chung
• *Tác giả:Hữu Thỉnh
• -Tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh
• Sinh năm 1942,quê ở huyện Tam Dương,Tỉnh
Vĩnh Phúc
• Ông là Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam
• Năm 2012,Ông được Nhà nước tặng Giải
thưởng HCM về văn học nghệ thuật

*Tác Phẩm
• "Sang thu" được Hữu Thỉnh sáng tác vào cuối
năm 1977 viết về là thời khắc giao mùa từ hạ
sang thu
• In lần đầu tiên trên báo Văn nghệ, sau đó
được in lại nhiều lần trong các tập thơ. Bài thơ
là những cảm nhận, những rung động man
mác
• Bố cục 4 phần

2/Phân tích VB
• *Khổ thơ đầu:
•
Bỗng nhận ra hương ổi
•
Phả vào trong gió se
• Nhà thơ chợt nhận ra tín hiệu của sự chuyển
mùa từ ngọn gió se (nhẹ, khô và hơi lạnh)
mang theo hương ổi (ổi đang vào độ chín).

•  Mùa thu được nhận ra bắt đầu từ "hương ổi", lập
tức tâm hồn thi sĩ rung lên mở căng các giác quan
(khứu giác, thị giác...) để đón nhận thu về. Hương ổi
ngào ngạt phả vào gió mang đi khắc nơi, luồn vào
trong sương khiến sương chùng chình bâng khuâng
lưu luyến...
• Cảm nhận đầu tiên trong tâm hồn thi sĩ không phải
bắt đầu từ trời xanh, mây trắng, hoa cúc vàng như
bao thi sĩ khác mà là một sự biến chuyển hết sức
tinh vi của thiên nhiên

• Câu thơ có hương vị ấm nồng của tiết trời chớm thu ở một
miền quê.
• Tín hiệu đầu tiên để tác giả nhận ra mùa thu không phải hoa
cúc vàng hay cái tiết trời mát mẻ mà là hương ổi.
• Mùi hương quê nhà mộc mạc "phả" trong gió thoảng, bay
trong không gian.
•  Cảm giác bất chợt đến với nhà thơ: "bỗng nhận ra" - một sự
bất ngờ mà như đã chờ đợi sẵn từ lâu lắm. 
•  Câu thơ không chỉ tả mà còn gợi liên tưởng đến sắc màu
vàng ươm, hương thơm lựng, vị giòn, ngọt, chua chua nơi
đầu lưỡi của trái ổi vườn quê.

•
•
•
•

•

Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sương thu đã được nhân hóa, hai chữ "chùng chình" diễn tả rất thơ bước đi
chầm chậm của mùa thu.
 Nếu ở câu thơ đầu tiên nhà thơ "bỗng nhận ra" thu về khá bất ngờ và đột
ngột thì sau khi cảm nhận trực tiếp sương thu, gió thu, thi sĩ vẫn ngỡ ngàng
thốt lên lời thì thầm như tự hỏi: "Hình như thu đã về?" Tâm hồn thi sĩ nắm
bắt những biến chuyển nhẹ nhàng, mong manh của tạo vật trong phút giao
mùa cũng êm đềm, bâng khuâng như bước đi nhẹ nhàng của mùa thu.
Không gian nghệ thuật của bức tranh thu được mở rộng hơn, cái bỡ ngỡ
ban đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho những rung cảm mãnh liệt trước
không gian thu vời vợi:

•
Sông được lúc dềnh dàng
•
Chim bắt đầu vội vã
• Sông nước đầy nên mới "dềnh dàng" nhẹ trôi
như cố tình chậm lại, những đàn chim vội vã
bay về phương nam... Không gian thu thư thái,
hữu tình và chứa chan thi vị

•
Có đám mây mùa hạ
•
Vắt nửa mình sang thu
• Câu thơ giúp ta hình dung về đám mây mỏng nhẹ,
trắng xốp, kéo dài như tấm khăn voan duyên dáng của
người thiếu nữ thảnh thơi, nhẹ nhàng "vắt nửa mình
sang thu".
• Câu thơ có tính tạo hình không gian nhưng lại có ý
nghĩa diễn tả sự vận động của thời gian: thu bắt đầu
sang hạ chưa qua hết, mùa thu vừa chớm, rất nhẹ, rất
dịu, rất êm, mơ hồ như cả đất trời đang rùng mình thay
áo mới... 

•  Khổ thơ thứ ba diễn tả rất rõ sự biến chuyển
của không gian và cũng là một thoáng suy tư
của nhà thơ trước cảnh vật, đất trời:
•
Vẫn còn bao nhiêu nắng
•
Đã vơi dần cơn mưa
•
Sấm cũng bớt bất ngờ
•
Trên hàng cây đứng tuổi.

• Tiết trời mùa thu vẫn còn vương vấn cái oi nồng của mùa
hạ "còn bao nhiêu nắng", tuy vẫn sáng nhưng không chói
chang gay gắt mà nhạt dần, dịu dần.
• Vẫn có mưa, nhưng không còn là những cơn mưa rào đến
bất ngờ và đi trong thoáng chốc "vơi dần cơn mưa". 
• Trời vào thu cũng đã bớt đi những tiếng sấm đột ngột và
bất ngờ trên những hàng cây đứng tuổi. Hai câu thơ cuối
bài được coi là câu thơ hay nhất cũng là kết tinh giá trị tư
tưởng cho toàn bộ bài thơ.