CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY, CÔ GIÁO
VỀ DỰ GIỜ LỚP 6A2
GV:

Bạn có biết tỉ số độ cao trung bình của
đáy vịnh Cam Ranh (Khánh Hòa) và
vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) là bằng 2
hay không?

Vậy thế nào là tỉ số?
số

TIẾT PPCT: 118

BÀI 4: TỈ SỐ VÀ
TỈ SỐ PHẦN TRĂM

1. Tỉ số của hai đại lượng

a) Mai và Lan thi nhau giải cùng một
bài toán. Mai làm xong trong 45 phút,
Lan làm xong trong 30 phút. Hỏi thời
gian Mai làm lâu gấp bao nhiêu lần thời
gian Lan làm?
Giải
Ta có:

45 : 30 1, 5
Vậy thời gian Mai làm lâu gấp 1,5
lần thời gian Lan làm.

1. Tỉ số của hai đại lượng

b) Trí và Dũng mỗi em câu được một con cá
lóc. Con cá của Trí nặng 900 g, con cá của
Dũng nặng 1,3 kg. Hỏi con cá của Dũng nặng
gấp bao nhiêu lần con cá của Trí?
Giải
Đổi 900g =
Ta có:

900
kg
1000

= 0,9 kg

13
1,3 : 0,9 
9

Vậy con cá của Dũng nặng gấp
13
lần con cá của Trí
9

1. Tỉ số của hai đại lượng

3
c) Đoạn thẳng AB dài m và đoạn thẳng CD
4

dài 50 cm. Hỏi đoạn AB dài gấp bao nhiêu
lần đoạn CD?
AB ? CD

Giải

Đổi 50cm
Ta có:

50
= 100 m

=

1
m
2

3 1 3 2 3
:  .  1,5
4 2 4 1 2

Vậy đoạn AB dài gấp 1,5 lần đoạn
CD

1. Tỉ số của hai đại lượng

Ta gọi thương trong phép chia số a cho số
b (b 0) là tỉ số của a và b.
Tỉ số của a và b kí hiệu là a : b (cũng kí
a
hiệu )

VÍ DỤ 1:

b

45
- Tỉ số của hai số 45 và 30 được kí hiệu là 45 : 30 hay
30

0,9
- Tỉ số của hai số 0,9 và 1,3 được kí hiệu là 0,9 : 1,3 hay
1,3

- Tỉ số của hai số 3 và 1 được kí hiệu là 3 : 1 hay
4 2
4
2

3
4
1
2

CHÚ
Ý:
a

 Phân số
thì cả a và b phải là các số
b
nguyên
a
 Tỉ số b thì cả a và b có thể là các số
nguyên, phân số, hỗn số, số thập phân,…
 Ta thường dùng khái niệm tỉ số khi nói về thương của
hai đại lượng cùng loại và cùng đơn vị đo

Thực hành 1: Tính tỉ số của hai đại lượng được
cho trong các trường hợp sau:
2
b) 30 phút và giờ
3

2
2
d)
m và m
3
5

Giải

HS thực hiện

GIẢI
2
2
b) Đổi giờ = 3 .60 phút =
3

40 phút

Ta có: 30: 40 = 0,75
Vậy tỉ số của hai đại lượng
2
30 phút và
giờ là 0,75.
3

d) Ta có:
2 3 2 4 8
:  . 
5 4 5 3 15

Vậy tỉ số của hai đại
3
2
8
m
lượng m và 4 là
5

15

Vận dụng 1: Mẹ của bạn Lan hướng dẫn
Lan đong nước và gạo nấu cơm như sau:
Đong 2 bát gạo và 2 bát rưỡi nước. Em hãy
tính tỉ số giữa thể tích nước và gạo trong
cách nấu cơm này.
Giải

2 bát rưỡi = 2,5 bát
Ta có: 2,5 : 2 = 1,25
Vậy tỉ số giữa thể tích nước và gạo trong
cách nấu cơm này là 1,25

2. Tỉ số phần trăm của hai đại lượng
a) Tìm các số thích hợp thay vào
để có các cặp tỉ số sau bằng
?
2 40
2nhau.
?


5 100
5 100
3
?
3
75
 
 
4
100
4 100
 1,3 -13
 1,3 ?


10 100
10 100

2. Tỉ số phần trăm của hai đại lượng
70
b) Cơ thể người có khoảng
là
100
nước. Hùng cân nặng 40 kg, em
hãy cho biết khối lượng nước có
trong cơ thể Hùng.
Giải

70
Ta có:
.40 28(kg )
100
Vậy khối lượng nước có trong
cơ thể Hùng là 28 kg

VAI
TRÒ
CỦA
NƯỚC
ĐỐI
VỚI
CƠ
THỂ
NGƯỜI

2. Tỉ số phần trăm của hai đại lượng
- Trong thực hành, ta thường
dùng tỉ số dưới dạng tỉ số phần
1
trăm với kí hiệu % thay cho
100

- Để tính tỉ số phần trăm của
hai số a và b, ta nhân a với 100
rồi chia cho b và viết kí hiệu %
vào bên phải kết quả tìm được.

2. Tỉ số phần trăm của hai đại lượng
VÍ DỤ 3:

Tính tỉ số phần trăm của hai số đã cho
trong mỗi trường hợp sau:
1 và 4; -2 và 5; -2,3 và 10; -217 và -100
GIẢI:

 1.100 
Tỉ số phần trăm của 1 và 4 là: 
 % 25%
 4 
  2.100 
Tỉ số phần trăm của -2 và 5 là: 
 %  40%
 5 
  2,3.100 
Tỉ số phần trăm của -2,3 và 10 là : 
 %  23%
 10 
  217.100 
Tỉ số phần trăm của -217 và -100 là: 
 % 217%
  100 

GIẢI CỨU
ĐẠI DƯƠNG

Bắt đầu!

Tính tỉ số phần trăm
của hai số sau:
3 và 4

A) 25%

B) 55%
HẾT
GIỜ

C) 80%

D) 75%

Bắt đầu!

Tính tỉ số phần trăm
của hai số sau:
-2,66 và 200

A) 1,23%

B) -1,33%

C) 2,66%

D) 5,32%

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Tính tỉ số phần trăm
của hai số sau:
1
và 0,5
4

A. 20%

B. 30%

HẾT
GIỜ

C. 50%

D. 10%

Một cửa hàng có doanh thu tháng Tư là
400 triệu đồng, doanh thu tháng Năm là
500 triệu đồng. Tính tỉ số phần trăm của
doanh thu tháng Năm so với tháng Tư.
Ta có:

GIẢI

 500

.100
%

125%


HS thảo
400 luậntheo

nhómcủa doanh thu tháng
Vậy tỉ số phần trăm
Năm so với tháng Tư là 125%

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Tính được tỉ số của hai đại lượng.
- Tính được tỉ số phần trăm của hai đại
lượng.
- Vận dụng được tỉ số và tỉ số phần trăm
vào các tình huống thực tế quen thuộc.
- Bài tập về nhà1,2,3,4,5, 6,7 SGKtrang 44.

Bài 8 trang 44 Toán lớp 6 Tập 2: Đường cao tốc
Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu
Giây dài khoảng 56 km, nhưng trên một bản đồ
chỉ đo được 2,8 cm. Tìm tỉ lệ của bản đồ. 
Hướng dẫn:
Tỉ lệ bản đồ = khoảng cách trên bản đồ :
khoảng cách thực tế ngoài thực địa
Đổi 56km = 5 600 000cm