Trường THPT Long Bình & THPT Phú Thạnh
I. SỰ PHẢN XẠ SÓNG
Xét một sóng truyền trên một sợi dây đàn hồi căng thẳng từ đầu A đến B, đầu B gắn vào một điểm cố định
I. SỰ PHẢN XẠ SÓNG
Một biến dạng truyền từ A đến đầu cố định B rồi truyền ngược lại về phía A ? biến dạng bị phản xạ.
=> Khi phản xạ thì biến dạng bị đổi chiều
Một sóng truyền từ A đến B gọi là sóng tới. Sau đó sóng truyền ngược lại từ B về A gọi là sóng phản xạ:
Sóng phản xạ tại B cùng tần số và cùng bước sóng nhưng ngược pha với sóng tới tại B
Trường hợp đầu B tự do:
Sóng phản xạ tai B cùng tần số cùng bước sóng và cùng pha với sóng tới
a. Quan sát hiện tượng:
II. SÓNG DỪNG
Như vậy: với tần số thích hợp ? trên dây xuất hiện những điểm đứng yên xếp xen kẽ đều đặn với những điểm dao động với biên độ cực đại. Đó là hiện tượng sóng dừng
Những điểm đứng yên gọi là điểm nút
Những điểm dao động với biên độ cực đại gọi là điểm bụng
II. SÓNG DỪNG
Giả sử tại thời điểm t sóng tới truyền đến B một dao động theo phương trình :
Vì sóng tới qua M trước nên phương trình dao động tại M do sóng tới truyền đến là:
b. Giải tích sự tạo thành sóng dừng trên dây:
II. SÓNG DỪNG
1) Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây
Phương trình dao động tại B do sóng phản xạ gây ra là:
Phương trình dao động tại M do sóng phản xạ truyền đến là:
II. SÓNG DỪNG
Phương trình dao động tại M là tổng:
II. SÓNG DỪNG
M dao động với tần số f và biên độ là:
II. SÓNG DỪNG
Nếu:
Thì biên độ dao động tại M bằng 0 => tại M là nút
Nếu:
Thì biên độ dao động tại M có giá trị cực đại (2A) => tại M là bụng
=> khoảng cách giữa hai nút hoặc hai bụng kế tiếp nhau là
II. SÓNG DỪNG
c. Điều kiện để có sóng dừng
Chiều dài của dây bằng một số nguyên lần nửa bước sóng :
Với n= 1, 2, 3 .
Nếu hai đầu dây là cố định:
II. SÓNG DỪNG
c. Điều kiện để có sóng dừng
Đối với dây có một đầu tự do
Chiều dài của dây bằng một số lẻ lần một phần tư bước sóng
Với m = 1, 3, 5 .
d. U�ng dụng: