KIỂM TRA BÀI CŨ :
-Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì ?
-Đoạn trích kể theo ngôi thứ mấy ? Chọn ngôi kể như thế có tác dụng gì ?
1. Bài học về thói kiêu căng,về lòng nhân ái:
+ thói kiêu căng có thể làm hại người khác,
+ ở đời phải biết yêu thương những người xung quanh, giúp
đỡ người yếu,người kém may mắn hơn mình.
2.Truyện kể theo ngôi thứ nhất, có tác dụng kể những
điều mình biết, mình suy nghĩ, ở đây kể được sự ân
hận của Dế Mèn sau khi gây ra cái chết cho Dế Choắt.


I. GIỚI THIỆU CHUNG:
1. Tác giả:
Đoàn Giỏi
- Đoàn Giỏi (1925 – 1989), quê Tiền Giang,
- Ông thường viết về thiên nhiên, cuộc
sống, con người Nam Bộ.
- Tác phẩm chính: Cá bống mú, Hoa hướng dương, Ngọn tầm vông, Đất rừng phương Nam,Đường về Gia Hương.
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)


I. GIỚI THIỆU CHUNG:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
“Sông nước Cà Mau” trích từ chương XVIII của truyện “Đất rừng Phương Nam” (1957).
Nghệ thuật:
+ Ngôi kể: thứ nhất (bé An)
+ Điểm nhìn: ngồi trên thuyền, xuôi theo kênh rạch -> sông Năm Căn -> chợ Năm Căn.
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)
TiÕt 77 V¨n b¶n SÔNG N­ỚC CÀ MAU
I. Giới thiệu tác giả, văn bản
II. §äc vµ t×m hiÓu chung v¨n b¶n
III. TìM HIểU CHI TIếT VĂN BảN


I. GIỚI THIỆU CHUNG:
1. Đọc và tìm hiểu chú thích
2. Bố cục:
3 phần
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)
a. Ấn tượng ban đầu về kênh rạch Cà Mau:
3. Phân tích:
- Ấn tượng ban đầu về kênh rạch Cà Mau
Hình ảnh con sông Năm Căn.
- Cảnh chợ Năm Căn


a. Ấn tượng ban đầu về cảnh Cà Mau:
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc và tìm hiểu chú thích
2. Bố cục:
3 phần
3. Phân tích:
- Kênh rạch ở Cà Mau nhiều, dày đặc.
- Không gian rộng lớn bao phủ bởi sắc xanh của trời, nước, cây cỏ.
Luôn vang bên tai những âm thanh của tiếng gió, tiếng sóng.
Bức tranh thiên nhiên sống động, ấn tượng.
-Tên đất, tên sông rất bình dị, vừa gợi sự hoang sơ, vừa gắn bó, gần gũi của người với thiên nhiên.
b. Sông Năm Căn
=>Cảm nhận về cảnh vật bằng nhiều giác quan: thị giác, thính giác…
+ Ấn tượng chung: sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện.
+ Ấn tượng về màu sắc: Trên thì trời xanh dưới thì nước xanh, chung quanh […] toàn một sắc xanh cây lá.
+ Ấn tượng về âm thanh: Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng rì rào ngày đêm không ngớt vọng về..
+ Ấn tượng về mùi vị: “Hơi gió muối” từ biển thổi vào.
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)
+ Ấn tượng về tên gọi: Rạch mái Giầm, kênh Bọ mắt, kênh Ba Khía, chợ năm Căn, Cà Mau...
Câu hỏi thảo luận:
Em có nhận xét gì về cách dùng động từ của tác giả ở câu văn “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn” ?
Một câu văn mà tác giả dùng tới 3 động từ: chèo thoát, đổ ra, xuôi về.
Để chỉ các trạng thái hoạt động khác nhau của con thuyền trong những không gian khác nhau.


Dòng sông Năm Căn:
Rộng hơn ngàn thước. Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác.
Cá bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng.
Rừng đước: Dựng cao ngất như hai dãy trường thành.
Cây đước mọc dài theo bãi … lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ …loà nhoà ẩn hiện trong sương và khói sóng ban mai.
3. Phân tích
a. Ấn tượng ban đầu về Cà Mau:
b. Sông Năm Căn
Sông rộng lớn hùng vĩ, trù phú, đầy sức sống, huyền ảo.
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)
c. Cảnh chợ Năm Căn:
Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập. Vẫn là cái quang cảnh quen thuộc của một xóm chợ vùng rừng cận biển thuộc tỉnh Bạc Liêu, với những túp lều lá thô sơ kiểu cổ xưa nằm bên cạnh những ngôi nhà gạch văn minh hai tầng, những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ, những cột đáy, thuyền chài, thuyền lưới, thuyền buôn dập dềnh trên sóng… Nhưng Năm Căn còn có cái bề thế của một trấn “anh chị rừng xanh” đứng kiêu hãnh phô phang sự trù phú của nó trên vùng đất cuối cùng của Tổ quốc. Những bến vận hà nhộn nhịp dọc dài theo sông; những lò than hầm gỗ đước sản xuất loại than củi nổi tiếng nhất của miền Nam; những ngôi nhà bè ban đêm ánh đèn măng- sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi, và nơi đây người ta có thể cập thuyền lại, bước sang gọi một món xào, món nấu Trung Quốc hoặc một đĩa thịt rừng nướng ướp kiểu địa phương kèm theo vài cút rượu, ngoài ra còn có thể mua từ cây kim cuộn chỉ, những vật dụng cần thiết, một bộ quần áo may sẵn hay một món nữ trang đắt giá chẳng hạn, mà không cần phải bước ra khỏi thuyền…..


Ấn tượng chung: chợ nằm sát bên sông, trên sông; đông vui, tấp nập, trù phú.
Vừa như khu chợ cận rừng khác, vừa có nét độc đáo về:
+ Hoạt động kinh tế
+ Việc ăn mặc.
+ Cư dân.
=> Tình yêu tổ quốc, yêu mảnh đất thiêng liêng.
c. Cảnh chợ Năm Căn:
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
a. Ấn tượng ban đầu về Cà Mau:
b. Sông Năm Căn
- NT: liệt kê, quan sát kĩ, nhận xét tinh tế.
- Quen thuộc:
Giống các chợ kề biển vùng Nam Bộ, lều lá nằm cạnh nhà tầng; gỗ chất thành đống, rất nhiều thuyền trên bến.
- Lạ lùng:
Nhiều bến, nhiều lò than hầm gỗ đước; nhà bè như những khu phố nổi, như chợ nổi trên sông, bán đủ thứ, nhiều dân tộc.
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)

4. TỔNG KẾT:
Ghi nhớ: (SGK – Tr.23)
c. Cảnh chợ Năm Căn:
I. GIỚI THIỆU CHUNG:
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
a. Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh
b. Sông Năm Căn
a.Nghệ thuật:
Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống ở vùng Cà Mau được miêu tả vừa cụ thể vừa bao quát thông qua sự cảm nhận trực tiếp và vốn hiểu biết phong phú của tác giả.
b. Nội dung:
Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã.
Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo.
Tiết 77,78: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
(Trích “Đất rừng Phương Nam” – Đoàn Giỏi)
Bài tập củng cố
1.Vị trí của người miêu tả trong đoạn trích là ở đâu?
Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch
Từ trên đường bộ bám theo các kênh rạch
Từ trên cao nhìn bao quát toàn cảnh
Ngồi một nơi và tưởng tượng ra
2. Ở vùng Cà Mau người ta gọi tên đất, tên sông theo
cách nào?
Theo những danh từ mĩ lệ
B. Theo thói quen trong đời sống
Theo cách của cha ông để lại
D. Theo đặc điểm riêng biệt của đất, của sông
3. Vì sao gọi là rạch Mái Giầm?
Trên sông có chiếc mái giầm
Hai bên bờ rạch mọc toàn những cây mái giầm
Hai bên bờ có những cây có thể làm mái giầm
Có cái lán mang tên Mái Giầm


- Học thuộc bài, nhớ những chi tiết miêu tả đặc sắc
- Chuẩn bị bài: “SO SÁNH”
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ