Tru?ng THCS THANG LONG
NGỮ VĂN 6
Giáo viên : TR?N TH? TH?Y
1.Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số, tác phong.

Giới thiệu bài: Sông nước Cà Mau
là đoạn trích từ chương XVIII trong
truyện Đất rừng phương Nam của nhà
văn Đoàn Giỏi .
Qua câu chuyện lưu lạc
của một thiếu niên vào rừng U Minh
trong thời kỳ kháng chiến chống
thực dân Pháp, tác giả đã đưa người đọc
đến với cảnh thiên nhiên hoang dã mà
rất phong phú, độc đáo của cuộc sống
của con người cùng với hình ảnh cuộc
kháng chiến ở vùng đất cực Nam của
Tổ quốc .
ĐOÀN GIỎI
SÔNG NƯỚC CÀ MAU
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH
1. Tác giả:
Đoàn Giỏi ( 1925 - 1989)
Quê ở tỉnh Tiền Giang, Viết văn từ thời kỳ
Kháng chiến chống thực dân Pháp.
Quê của ông ở đâu?
Ông viết văn trong thời kỳ nào?
Ai là tác giả ?
Ôn g sinh vào năm nào?
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH
1. Tác giả:
SGK / 56, 57
2. Tác phẩm:
Bài "Sông nước Cà Mau" được trích từ
truyện nào? Chương mấy?
-Bài văn "Sông nước Cà Mau" trích từ
chương XVIII truyện "Đất rừng phương Nam"
của Đoàn Giỏi.
II. D?C HI?U VĂN BẢN
- Đọc văn bản
Cảm nhận chung của em
về baøi vaên như thế nào ?
Từ mạch cảm xúc trong bài, em
hãy chia bố cục của bài vaên ?
- Bố cục: 4 phần
Đoạn 1
BỐ CỤC
Ấn tượng ban đầu về
thiên nhiên Cà Mau
Đoạn 2
Tên gọi các kênh rạch
Đoạn 3
Miêu tả dòng sông
Năm Căn

Chôï Năm Căn
Đoạn 4
1.Ấn tượng ban đầu về thiên nhiên Cà Mau.
- Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng như mạng nhện .
Trước mắt là cả một màu xanh .

1.Ấn tượng ban đầu về thiên nhiên Cà Mau.
- Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng như mạng nhện .
Trước mắt là cả một màu xanh .
- Là một vùng không gian rộng lớn .
--> Tác giả cảm nhận qua thị giác , thính giác đặc biệt là cảm giác về màu xanh .
2-Tên gọi các kênh rạch:
Haõy tìm nhöõng danh töø rieâng trong ñoaïn vaên?
2-Tên gọi những địa danh:
-Rạch Mái Giầm ,
-Kênh Bọ Mắt ,
-Kênh Ba Khía,...
Ở vùng Cà Mau người ta goi tên đất,
tên sông theo cách nào?
Theo những danh từ mĩ lệ
Theo cách của cha ông để lại
Theo đặc điểm riêng biệt của con kênh, con sông.
Theo thói quen trong đời sống
2-Tên gọi những địa danh:
-Rạch Mái Giầm
-Kênh Bọ Mắt
-Kênh Ba Khía .
?Dựa theo đặc điểm riêng biệt của
con kênh, con sông mà gọi thành tên.
3. Tả cảnh dòng sông Năm Căn.

CÂU HỎI THẢO LUẬN
1. Tìm những chi tiết nói về sự rộng lớn
của dòng sông và rừng đước.
2. Trong câu "Thuyền chúng tôi cheò
thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa
Lớn, xuôi về Năm Căn"có những động từ nào
chỉ cùng một hoạt động chèo thuyền? Em có thể
thay đổi các động từ trên và rút ra nhận xét.
3. Tìm trong đoạn văn những từ ngữ miêu tả
màu sắc của rừng đước và nhận xét về cách
miêu tả rừng đước của tác giả.

3. Tả cảnh dòng sông Năm Căn.
Những động từ: thoát qua, đổ ra, xuôi về.
Diễn tả quá trình xuôi theo dòng chảy của con thuyền.


Dùng ba mức độ sắc thái để miêu tả rừng đước.



- Những chi tiết nói về sự r?ng lớn
Dòng sông:Con sông rộng hơn ngàn thước, nước đổ ầm ầm như thác, cá bơi hàng đàn,
Rừng đước: Dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
4.Chợ Năm Căn .
- Chợ chủ yếu họp ngay trên sông nước .
- Hàng hóa trao đổi mua bán rất đa dạng .
- Nơi tập trung của các sắc tộc anh em cùng chung sống .
III. GHI NHỚ
Caûnh soâng nöôùc Caø Mau coù veû ñeïp roäng lôùn, huøng vó, ñaày söùc soáng hoang daõ. Chôï Caø Mau laø hình aûnh cuoäc soáng taáp naäp, truø phuù ñoäc ñaùo ôû vuøng ñaát taän cuøng phía Nam Toå quoác.
Böùc tranh thieân nhieân vaø cuoäc soáng ôû vuøng Caø Mau hieän leân vöøa cuï theå, vöøa bao quaùt thoâng qua söï caûm nhaân tröïc tieáp vaø voán hieåu bieát phong phuù
cuûa taùc giaû
Văn bản “Sông nước Cà Mau” được trích từ tác phẩm nào?
Quê nội
M?nh d?t phuong Nam
D?t r?ng Phuong Nam
R?ng U Minh
Tác phẩm “ Đất rừng phương Nam” của tác giả nào?
Đoàn Giỏi
Võ Quảng
Tô Hoài
T? Duy Anh
Văn bản “ Sông nước Cà Mau” thuộc phương thức
biểu đạt nào?
Tự sự
Miêu tả
Biểu cảm
Thuy?t minh
TÊN CON SÔNG NÀO LÀ CỦA H?U GIANG
SÔNG CÁI RĂNG
SÔNG CẢ (SÔNG LAM)
SÔNG NGÃ BẢY
SÔNG THU BỒN
Màu sắc nào không được sử dụng để miêu
tả màu xanh của sông nước Cà Mau ?
Màu xanh biêng biếc
Màu xanh chai lọ
Màu xanh rêu
Màu xanh lá mạ.
Ở vùng Cà Mau người ta g?i tên người,
tên sông theo cách nào?
Theo những danh từ mĩ lệ
Theo cách của cha ông để lại
Theo đặc điểm riêng biệt của con kênh, con sông.
Theo thói quen trong đời sống
Văn bản “Sông nước Cà Mau” miêu tả?
Cảnh quan ở vùng đồng bằng Nam Bộ
Cảnh quan ở vùng cực Nam của Tổ quốc
Cảnh quan ở vùng đồng bằng Bắc bộ
Cảnh quan ở miền Đông Nam Bộ
Bài đọc – hiểu: Cho đoạn văn sau: “ Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên, hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng . Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng ngàn thước. Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
( Ngữ văn 6 – tập 2)
Câu 1: Đoạn văn trên miêu tả đối tượng nào? Đối tượng ấy được miêu tả thông qua những chi tiết, hình ảnh nào?
Câu 2: Đoạn văn trên sử dụng một biện pháp tu từ nào? Tác giả sử dụng biện pháp tu từ này mấy lần? Liệt kê từng lần? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó trong đoạn văn?
Câu 3: Em rút ra bài học gì sau khi học văn bản “ Sông nước Cà Mau”?
Gợi ý
Câu 1: Đoạn văn miêu tả hình ảnh dòng sông Năm Căn .
- Thông qua các chi tiết: mênh mông, nước ầm ầm, cá nước bơi hàng đàn, rộng hơn nghìn thước, rừng đước dựng lên cao ngất…
Gợi ý
Câu 2: Đoạn văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh.
-Biện pháp tu từ so sánh sử dụng 3 lần ( HS ghi cụ thể từng biện pháp).
- Tác dụng: Các hình ảnh so sánh làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho đoạn văn. Giúp người đọc hình dung được dòng sông Năm Căn mênh mông, hùng vĩ, trù phú , giàu có, sinh động nhưng cũng rất hoang sơ, tràn ngập một màu xanh thiên nhiên thơ mộng.
Gợi ý

- Ngoài ra hình ảnh rừng đước dựng lên cao ngất được so sánh với hai dãy trường thành vô tận còn có sức gợi tả về sự vững trãi, trường tồn của rừng đước trước thiên nhiên, sự bảo vệ, chở che của rừng đước đối với thiên nhiên và con người Nam Bộ. Các hình ảnh so sánh kết hợp với việc sử dụng các từ láy ( mênh mông, ầm ầm..) bộc lộ năng lực quan sát và sử dụng ngôn ngữ thần tình của tác giả Đoàn Giỏi.
Gợi ý
Câu 3:Thiên nhiên vùng đất Cà Mau nói riêng, đất nước Việt Nam nói chung tươi đẹp và phong phú. Chúng ta cần có trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn và phát triển làm môi trường thiên nhiên ngày cảng trong sạch, đa dạng, giàu có hơn ( ý thức bảo vệ môi trường, bảo tồn các loài sinh vật trong tự nhiên..)