Nhắc lại kiến thức
Câu 1: Qua văn bản Bài học đường đời đầu tiên, em thấy nhân
vật Dế Mèn không có tính cách nào?
Tự tin, dũng cảm C. Khệnh khạng, xem thường mọi người
Tự phụ, kiêu căng D. Hung hăng, xốc nổi.

Câu 2: Bài học đường đời đầu tiên của Dế mèn là gì? Hãy đọc một câu văn có ý nghĩa khái quát cho bài học đó.
Xác định vị trí của Cà Mau trên bản đồ Việt Nam
CÀ MAU
4
Sông nước Cà Mau
- Đoàn Giỏi -
I.
Tiểu dẫn
1. Tác giả
- Đoàn Giỏi (1925-1989), bút danh Nguyễn Hoài, Nguyễn Phú Lễ
- Quê: Châu Thành, Tiền Giang
- Những tác phẩm chính: Người Nam thà chết không hàng (1947); Kí (1948); Chiến sĩ Tháp Mười (1949); Cá bống mú (1956); Đất rừng phương Nam (1957)
- Đề tài sáng tác: Viết về thiên nhiên, cuộc sống và con người Nam Bộ
2. Tác phẩm
a, Xuất xứ:
Trích từ chương XVIII của tác phẩm “Đất rừng phương Nam”;
Bố cục
b, Đọc văn bản
- Tác phẩm đã được chuyển thể thành phim
- PTBĐ: miêu tả + tự sự + thuyết minh
Đoạn 1: Từ đầu đến.... “lặng lẽ một màu xanh đơn điệu”: Những ấn tượng chung về cảnh sông nước Cà Mau.
Đoạn 2: Tiếp theo đến... “khói sóng ban mai”: Cảnh kênh rạch, sông nước Cà Mau.
Đoạn 3: Phần còn lại: Cảnh chợ Năm Căn.
Đọc hiểu văn bản
II.
8
Ấn tượng chung về thiên nhiên vùng đất Cà Mau
“Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít nh­ mạng nhện. Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, xung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá. Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối – thứ âm thanh đ¬n điệu triền miên ấy ru ngủ thính giác, càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con ng­ời trước cái quang cảnh chỉ lặng lẽ một màu xanh đ¬n điệu.” _(SGK/18)
- Sông ngòi kênh rạch: Dày đặc
Dùng so sánh, cảm nhận bằng thị giác
- Màu sắc: Bao trùm bởi màu xanh của trời, nước, cây, lá
Điệp từ, tính từ chỉ màu sắc, cảm nhận = thị giác
- Âm thanh: Rì rào bất tận của lá và tiếng sóng – thứ âm thanh đơn điệu triền miên
Thính giác, cảm giác
 Quang cảnh rộng lớn, mênh mông, trong lành, tươi mát.
Từ khi qua Chà Là, Cái Keo…rồi bỏ con sông Bảy Háp xuôi thuyền trôi theo dòng, thì tôi bắt đầu có cái cảm giác trên đây…ở đây, người ta gọi tên đất, tên sông không phải bằng những danh từ mĩ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên. Chẳng hạn như gọi rạch Mái Giầm, vì hai bên bờ rạch mọc toàn những cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ, trên chỉ xòa ra độc một cái lá xanh hình chiếc bơi chèo nhỏ; gọi là kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt, đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ, ta bị nó đốt vào da thịt chỗ nào là chỗ đó ngứa ngáy nổi mẩn đỏ tấy lên; gọi kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây ( ba khía là một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon. Còn như xã Năm Căn thì nghe nói ngày xưa trên bờ sông chỉ độc có một cái lán năm gian của những người tới đốn củi hầm than dựng nên, cũng như Cà Mau là nói trại theo chữ tức khơ mâu, tiếng Miên nghĩa là “ nước đen”. SGK/19
rạch Mái Giầm
kênh Bọ Mắt
kênh Ba Khía
xã Năm Căn
CÂY MÁI GIẦM
13
CON BA KHÍA
Ở vùng Cà Mau, người ta gọi tên đất, tên sông, kênh rạch theo cách nào?
2) Cảnh sông ngòi, kênh rạch và dòng sông Năm Căn:
a. Sông ngòi, kênh rạch:
- Rạch Mái Giầm
- Kênh Bọ Mắt
- Kênh Ba Khía
- Xã Năm Căn
Cách đặt tên mộc mạc, giản dị, mang tính địa phương.

b. Dòng sông Năm Căn:
Tìm và gạch chân dưới những chi tiết miêu tả dòng sông Năm Căn
Sông Năm Căn
RỪNG ĐƯỚC
“Rừng đước dựng lên cao ngất
như hai dãy trường thành vô tận”
b. Dòng sông Năm Căn:
- Mênh mông, rộng hơn ngàn thước.
- Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác.
- Cá nước bơi hàng đàn, đen trũi, nhô lên hụp xuống như người bơi ếch…
Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.  
 NT: Từ láy, So sánh
 Dòng sông hiện lên thật hùng vĩ, đậm chất nguyên sơ nhưng đầy sức sống.
THẢO LUẬN NHÓM
Tìm những chi tiết thể hiện sự tấp nập, đông vui, trù phú và độc đáo của chợ vùng Cà Mau.
3) Cảnh chợ Năm Căn
20
Hoạt động mua bán trên sông
21
Cây bẹo – Một hình thức quảng cáo trên sông
22
Nhà bè trên sông
- Nằm sát bờ sông.
3) Cảnh chợ Năm Căn
- Những đống gỗ, cột đáy, thuyền chài, thuyền lưới, thuyền
buôn dập dềnh trên sóng…
- Những bến vận hà nhộn nhịp, những lò than hầm gỗ, những ngôi nhà bè như những khu phố nổi…
 
* Sự độc đáo:
- Họp ngay trên sông
 Điệp từ, miêu tả, liệt kê.
Cảnh chợ Năm Căn đông vui, tấp nập, trù phú và độc đáo.
- Mua vật dụng mà không cần bước ra khỏi thuyền.
- Sự hoà hợp, đa dạng về trang phục và tiếng nói của các dân tộc: Việt - Hoa - Miên
Tổng kết
III.
Mũi Cà Mau – Cực Nam của Tổ quốc
Luyện tập
Trò chơi: Du lịch Cà Mau
Văn bản “Sông nước Cà Mau” của tác giả nào?
A. Tô Hoài
B. Đoàn Giỏi
C. Võ Quảng
D. Tạ Duy Anh
Đoạn trích “Sông nước Cà mau” trích từ tác phẩm nào?
A. Rừng U Minh
B. Quê nội
C. Đất rừng phương Nam
D. Mảnh đất phương Nam
Dòng nào dưới đây không có trong đoạn trích “Sông nước Cà Mau”
A. Trên thì trời xanh
B. Dưới thì nước xanh
C. Chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá
D. Nhìn vào đâu cũng thấy màu xanh
Vị trí của người miêu tả trong đoạn trích “Sông nước Cà Mau” ở đâu?
A. Trªn con thuyÒn xu«i theo c¸c kªnh r¹ch
B. Trªn ®­êng bé b¸m theo kªnh r¹ch
C. Từ trên cao nhìn bao quát tòan cảnh
D. Nhìn vào đâu cũng thấy màu xanh
Dòng nào dưới đây không đúng ấn tượng chung của người miêu tả về cảnh quan thiên nhiên sông nước Cà Mau?
A. Kh«ng gian réng lín
B. S«ng ngßi , kªnh r¹ch bña gi¨ng chi chÝt
C. Mét mµu xanh bao trïm
D. ThuyÒn bÌ ®i l¹i tÊp nËp
Ở vùng Cà Mau, người ta gọi tên đất, tên sông, kênh rạch theo cách nào?
A. Theo những danh từ mĩ lệ
B. Theo những thói quen trong đời sống
C. Theo cách của cha ông để lại;
D. Theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên.
Vận dụng
Dựa vào văn bản Sông nước Cà Mau, hãy vẽ bức tranh sông nước Cà Mau theo tưởng tượng của em.
Tìm tòi, mở rộng
Tìm đọc toàn bộ tác phẩm Đất rừng Phương Nam của Đoàn Giỏi
Sưu tầm tài liệu giới thiệu về vùng đất Cà Mau: thiên nhiên con người.
HD tự học ở nhà
- Học thuộc Ghi nhớ trang 23
- Làm bài tập về nhà
- Soạn bài So sánh
Tạm biệt các em!