1
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
ĐẾN DỰ GiỜ LỚP 12C1
10/20/2009
2
TrườngTHPT Nguyễn Văn Trỗi
Tổ vật lí -KT
10/20/2009
3
Hàng ngày ta thường nghe nói đến sóng nước ,sóng âm ,sóng vô tuyến điện .Vậy sóng là gì ,nó có tính chất gì ?sóng có tác dụng gì ?có ý nghĩa với đời sống và sản xuất như thế nào?
10/20/2009
4
Tuần:8
Tiết :23
Bài 14
SÓNG CƠ
PHƯƠNG TRÌNH SÓNG
10/20/2009
5
Mục tiêu bài học
Nêu được định nghĩa sóng cơ .Phân biệt được sóng dọc và sóng ngang
Giải thích được nguyên nhân tạo thành sóng
Nêu được ý nghĩa của các đại lượng đặc trưng cho sóng cơ ( biên độ ,chu kì ,bước sóng , tốc độ truyền sóng )
6
1.Hiện tượng sóng
Quan sát Tn1 Tn2 Tn3
Trên mặt nước xuất hiện các vòng tròn đồng tâm lồi lõm xen kẽ lan rộng dần tạo thành sóng nước
Các phần tử môi trường dao động theo phương vuông góc hoặc theo phương lan truyền của sóng
Khái niệm sóng cơ
Sóng cơ là gì ?
Sóng cơ là dao động cơ lan truyền trong một môi trường
Sóng ngang là gì ,sóng dọc là gì ?trả lời câu C1
Nêu hiện tượng sóng nước,phân biệt chuyển động của mỗi phần tử của môi trường và chuyển động lan truyền của sóng
Khi các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng ta gọi đó là sóng ngang
Khi các phần tử dao động theo phương truyền sóng ta gọi đó là sóng dọc
10/20/2009
7
c) Giải thích sự tạo thành sóng cơ
Thảo luận nhóm,và đại diện trình bày
trả lời câuC2 ;C3;C4
Sóng cơ được tạo thành nhờ lực liên kết đàn hồi giữa các phần tử của môi trường truyền dao động ,phần tử ở xa tâm dao động trễ pha hơn
Với điều kiện nào thì sóng cơ xẽ là sóng dọc ,sóng ngang?
Môi trường nào có lực đàn hồi xuất hiện khi bị biến dạng lệch thì truyền sóng ngang ,sóng ngang chỉ truyền được trong chất rắn
Nếu lực đàn hồi xuất hiện khi chịu biến dạng nén thì truyền sóng dọc ,sóng dọc truyền được cả trong môi trường rắn, lỏng, khí
8
Biến dạng lệch là biến dạng mà ở đó có sự lệch đi của các lớp vật rắn đối với nhau
Biến dạng lệch còn gọi là biến dạng trượt hay biến dạng cắt
Trong biến dạng lệch thì lực ngoài tác dụng tiếp tuyến với bề mặt của vật rắn tức là song song với các lớp vật rắn
9
2.Những đại lương đặc trưng của chuyển động sóng
Trình bày những đại lượng đặc trưng cho chuyển động sóng?
a)Chu kì ,tần số sóng :
Tất cả các phần tử sóng đều dao động với cùng chu kì ,và tần số bằng chu kì và tần số của nguồn dao động gọi là chu kì và tần số sóng
b)Biên độ sóng :
Biên độ sóng tại mỗi điểm trong không gian là biên độ dao động của phần tử môi trường tại điểm đó,càng xa tâm dao động thì biên độ sóng càng giảm
C)Bước sóng :
Quãng đường mà sóng truyền được trong một chu kì dao động gọi là bước sóng kí hiệu
10
d)Tốc độ truyền sóng


Khi sóng truyền, các đỉnh sóng di chuyển nhưng các phần tử môi trường vẫn dao động xung quanh vị trí cân bằng
e) Năng lượng sóng
Sóng truyền năng lượng cho các phần tử của môi trường
Quá trình truyền sóng là một quá trình truyền năng lượng
11
9
10
11
9
10
11
9
10
11
0
9
10
11
9
10
11
9
10
11
9
10
11
12
12
12
12
12
12
12
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
0
1
2
3
4
5
6
7
8
I
II
III
IV
V
VI
VII
10/20/2009
12
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
●
●
0
3
●
●
6
9
●
●
●
●
12
15
●
●
18
21
●
●
●
●
●
●
24
27
●
●
t=0
2T
13
1.Vì sao có thể nói chu kì ,tần số của sóng là chu kì
,tần số của mọi phần tử môi trường
2.Vì sao càng xa tâm dao động biên độ sóng
càng nhỏ
3.Tại sao có thể nói tốc độ truyền sóng là tốc độ
truyền pha dao động
4.Vì sao quá trình truyền sóng là quá trình truyền
năng lượng
Câu 1:Chọn câu đúng
Sóng ngang là sóng
A.Lan truyền theo phương ngang
B.Trong đó có các phần tử dao động theo phương
C.Trong đó các phần tử dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng
D.Trong đó các phần tử sóng dao động theo cùng một phương với phương truyền sóng

Câu 2.Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về sóng cơ học.
B.Sóng cơ học là sự lan truyền của dao động theo thời gian trong một môi trường vật chất.
C.Sóng cơ học là sự lan truyền của vật chất theo thời gian
D.Sóng cơ học là sự lan truyền của vật chất trong không gian.
A.Sóng cơ học là những dao động cơ học.
Câu 3.Bước sóng là
A.Quãng đường mỗi phần tử trong môi trường đi được trong một giây
B.Khoảng cách giữa hai phần tử của sóng dao động ngược pha
C.Khoảng cách giữa hai phần tử gần nhau nhất trên phương truyền sóng dao động cùng pha
D.Khoảng cách giữa hai vị trí xa nhau nhất của mỗi phần tử sóng
Bài 1.Một sóng có tần số 1000Hz truyền đi với tốc độ 330m/s,thì bước sóng có giá trị nào sau đây
A.33000m
B.3m-1
C.0,33m/s
D.0,33m
Sai rồi !Chọn lại đi em
Sai rồi !Chọn lại đi em
Đúng rồi !Chúc mừng em
Sai rồi !Chọn lại đi em
10/20/2009
18
Tiết sau làm bài tập
Xem trước bài sau
10/20/2009
19