Tiết - Bài 16

VIỆT NAM

KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT

ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

KHỞI ĐỘNG
HS: Hoạt động cá nhân (1 phút), thực hiện yêu cầu sau:
-Nghe một đoạn trong bài hát Câu hò bên bờ Hiền Lương của nhạc sĩ Hoàng Hiệp một trong những bài hát thành công nhất nói về tình yêu quê hương, đất nước, cũng
như tình yêu thương, sự hi sinh và lòng chung thuỷ của người dân Việt Nam trong
giai đoạn này.
-Quan sát Hình 16.1 SGK-Tr 79
- Trả lời 02 câu hỏi phần Mở đầu SGK-Tr 79.

Hình ảnh cây cầu Hiền Lương (trong di tích Đôi bờ Hiền Lương, tỉnh Quảng Trị)
Hình 16.1. Cây cầu Hiền Lương từ phía bờ Bắc sau ngày hòa bình lập lại (1954)
gợi cho em nhớ đến hoàn cảnh nào của nước ta năm 1954?
?

Sau Hiệp định Giơne-vơ (1954), đất
nước tạm thời bị
chia cắt thành hai
miền, cầu Hiền
Lương bắc qua
sông Bến Hải trở
thành giới tuyến
phân chia hai miễn
Nam - Bắc. Mỗi
miền thực hiện một
nhiệm vụ khác nhau
song cùng hướng
đến mục tiêu chung
là thống nhất đất
nước.

Cầu Hiền Lương
– Sông Bến Hải
được xếp hạng di
tích lịch sử cấp
Quốc gia, là biểu
tượng cho sức
mạnh của một
dân tộc yêu hoà
bình, một ý chí và
khát vọng giành
độc lập tự do, để
có một Việt Nam
tươi đẹp như hôm
nay.

? Hãy chia sẻ những điều em biết về thành tựu của cách mạng hai miền Nam - Bắc
trong những năm 1954 - 1965.

- Miến Bắc tiến
hành xây dựng xã
hội chủ nghĩa: hoàn
thành cải cách
ruộng đất, khôi
phục và phát triển
kinh tế, chi viện cho
cách mạng miền
Nam...
- Miền Nam tiếp tục
kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước:
phong trào Đồng
khởi, đánh bại chiến
lược “Chiến tranh
đặc biệt”

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
a. Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh
(1954-1957)
* Cải cách ruộng đất

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

HS: Hoạt động cá nhân (2 phút), thực hiện yêu cầu sau:
- Đọc thông tin trong mục 1.a SGK-Tr 79
- Quan sát Hình 16.2 SGK-Tr 79
- Trả lời câu hỏi:
? Miền Bắc đã hoàn thành cải cách ruộng đất như thế nào?
(Gợi ý: hoàn cảnh, chủ trương, kết quả của cải cách ruộng đất).

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
a. Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh
(1954-1957)
* Cải cách ruộng đất
- Hoàn cảnh: miền Bắc hoàn toàn giải phóng, song gặp nhiều khó khăn do hậu quả chiến tranh
để lại.
- Chủ trương: Đẩy mạnh phát động quần chúng thực hiện cải cách ruộng đất.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

HS: Hoạt động cặp đôi (2 phút), thực hiện yêu cầu sau:
- Xem video ngắn về cuộc cải cách ruộng đất (1954)
- Ghi ngắn gọn những thông tin, trả lời câu hỏi:
? Cải cách ruộng đất ở miền Bắc (1954) đã đạt được những thành tựu và mắc
phải những sai lầm nào?

https://www.facebook.com/share/v/LmMnsLmNSKTgRu1R/?sfnsn=mo&mibextid=2Rb1fB

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
a. Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh
(1954-1957)
* Cải cách ruộng đất
- Hoàn cảnh: miền Bắc hoàn toàn giải phóng, song gặp nhiều khó khăn do hậu quả chiến tranh
để lại.
- Chủ trương: Đẩy mạnh phát động quần chúng thực hiện cải cách ruộng đất.
- Thành tựu: người cày có ruộng, giai cấp địa chủ phong kiến bị xóa bỏ, giai cấp nông dân trở
thành người làm chủ nông thôn.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

* Cải cách ruộng đất (1954-1957) được thực hiện với mục đích:
+ chia ruộng đất cho nông dân
+ trừng trị địa chủ tàn ác có tội với nhân dân
Tuy nhiên trong quá trình đấu tố do thiếu kiểm soát, ta đấu tố tràn lan và quy nhầm
không ít thành phần người có công với cách mạng, thậm chí là cán bộ, đảng viên trở
thành địa chủ.
Bác Hồ từng rơi nước mắt thừa nhận những sai lầm trong cải cách ruộng đất. Tổng bí
thư Trường Chinh khi đó là trưởng ban cải cách ruộng đất cũng xin từ chức.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
a. Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh
(1954-1957)
* Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

HS: Hoạt động nhóm nhỏ (2 phút), thực hiện yêu cầu sau:
- Đọc thông tin từ đoạn 2 trong mục 1.a SGK-Tr 80
- Trả lời câu hỏi:
? Hãy giới thiệu tóm tắt những thành tựu tiêu biểu của miền Bắc trong khôi
phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh.
Nhóm 1,2: nông nghiệp, công nghiệp
Nhóm 3,4: thương nghiệp, giao thông vận tải

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
a. Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh
(1954-1957)
* Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh
- Nông nghiệp: cơ bản giải quyết được nạn đói.
-Công nghiệp: khôi phục, mở rộng các nhà máy đã có, xây dựng các nhà máy mới như: Cơ khí
Hà Nội, Diêm Thống Nhất,…
- Thương nghiệp: hệ thống mậu dịch quốc doanh và hợp tác xã mua bán được mở rộng, giao
lưu hàng hoá phát triển.
- Giao thông vận tải: được khôi phục và phát triển, đặc biệt là đường hàng không dân dụng
quốc tế được khai thông.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

? Nêu ý nghĩa của những thành tựu đạt được trong khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương
chiến tranh của miền Bắc (1954 – 1957).
- Phục hồi nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá, tạo điều kiện cho kinh tế miền Bắc phát triển.
- Giải quyết những vấn đề xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân.
- Cổ vũ tinh thần và ủng hộ nhân dân miền Nam chiến đấu.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
b. Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hóa và chi viện cho miền
Nam (1958-1960)
* Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hóa

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

HS: Hoạt động cặp đôi (2 phút), thực hiện yêu cầu sau:
- Đọc thông tin trong mục 1.b SGK-Tr 80
- Quan sát Hình 16.3 SGK Tr-80
- Trả lời câu hỏi:
? Giới thiệu tóm tắt những thành tựu tiêu biểu của miền Bắc trong cải tạo quan hệ sản
xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hoá (1958 – 1960).
Gợi ý: - Trọng tâm của việc cải tạo quan hệ sản xuất
- Kinh tế: nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp
- Thành tựu tiêu biểu về văn hóa: giáo dục, y tế

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

Những thành tựu tiêu biểu của miền Bắc (1958 – 1960).
-Cải tạo quan hệ sản xuất: phát triển thành phần kinh tế quốc doanh (KT Nhà nước), kinh tế tập thể
(Nhà nước, tập thể quản lí).
-Kinh tế:
+ Nông nghiệp: 40.000 hợp tác xã.
+ Công nghiệp: 172 cơ sở CN lớn của Nhà nước, 500 cơ sở của địa phương.
+ Thương nghiệp: 105.000 người buôn bán nhỏ tham gia vào các hình thức hợp tác.
-Văn hóa:
+ Giáo dục: xóa được nạn mù chữ cho người dưới 50 tuổi.
+ Y tế: cơ sở y tế tăng 11 lần so với năm 1955.

Đây là công trình trị
thủy đầu tiên của miền
Bắc, có ý nghĩa to lớn
đối với sự phát triển
kinh tế - xã hội của miền
Bắc và cả nước. Trong
quá trình xây dựng, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã 4
lần đến kiểm tra, động
viên và căn dặn cán bộ,
công nhân và nhân dân
làm thủy lợi: “Bây giờ
chịu khó phấn đấu trong
mấy tháng. Sau này sẽ
hưởng hạnh phúc lâu dài
hàng trăm năm”, 
Hình 16.3. Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm công trường Đại thủy nông Bắc – Hưng – Hải (1958)

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
b. Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hóa và chi viện cho miền
Nam (1958-1960)
* Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hóa
đạt nhiều thành tựu:
- Phát triển thành phần kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể.
- Nông dân cá thể, thợ thủ công, thương nhân tham gia vào các hợp tác xã thúc đẩy sản xuất
phát triển.
-Văn hoá, giáo dục, y tế phát triển.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
b. Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hóa và chi viện cho miền
Nam (1958-1960)
* Chi viện cho miền Nam

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

HS: Hoạt động cặp đôi (1 phút), thực hiện yêu cầu sau:
- Đọc đoạn 3 thông tin trong mục 1.b SGK-Tr 80
- Mục “Em có biết” SGK Tr-80
- Trả lời câu hỏi:
? Trong giai đoạn này, miền Bắc đã chi viện cho miền Nam như thế nào?

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
b. Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế, văn hóa và chi viện cho miền
Nam (1958-1960)
* Chi viện cho miền Nam
Miền Bắc là hậu phương lớn của miền Nam, nhiều đơn vị vũ trang, cán bộ được
huấn luyện và đưa vào chiến trường, tham gia hoặc phục vụ chiến đấu, xây dựng vùng giải
phóng thông qua tuyến chi viện chiến lược - đường Trường Sơn trên bộ và trên biển.

Đường Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh được hình thành như thế nào, có vai trò ra sao trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước? Hãy cùng xem
video sau

https://youtu.be/JVE6j1d25G0

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
c. Bước đầu xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội và chi viện cho
miền Nam (1961-1965)

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

HS: Hoạt động nhóm (4 phút), thực hiện yêu cầu sau:
- Đọc thông tin trong mục 1.c SGK-Tr 81
- Quan sát Hình 16.4 SGK Tr-81
- Hoàn thành phiếu học tập trên giấy A0:
Những thành tựu tiêu biểu của miền Bắc trong xây dựng CNXH và chi viện cho
miền Nam (1961 - 1965).

Lĩnh vực
Nông nghiệp
Công nghiệp
Thương nghiệp
Giao thông
Chi viện cho miền Nam

Thành tựu
 
 
 
 
 

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

1. Những thành tựu tiêu biểu trong công cuộc xây dựng miền Bắc XHCN (1954 - 1965)
c. Bước đầu xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội và chi viện cho
miền Nam (1961-1965)
Lĩnh vực

Thành tựu

Nông nghiệp

 Ưu tiên xây dựng và phát triển các nông trường, lâm trường quốc doanh

Công nghiệp

 Công nghiệp nặng và công nghiệp nhẹ đều được đầu tư phát triển

Thương nghiệp

 Thương nghiệp quốc doanh chiếm lĩnh thị trường, góp phần ổn định đời sống nhân dân

Giao thông

 được

Chi viện cho
miền Nam

 

củng cố, hoàn thiện phục vụ giao lưu kinh tế và chi viện cho miền Nam

một khối lượng lớn lương thực, vũ khí, đạn dược, thuốc men được đưa vào miền Nam. Từ 1961-1963, khoảng 4 vạn cán bộ, chiến sĩ đã được bổ sung cho chiến trường miền Nam.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

Phong trào “Ba sẵn
sàng” (sẵn sàng
chiến đấu, sẵn sàng
nhập ngũ, sẵn sàng
đi bất cứ nơi nào
Tổ quốc cần) xuất
phát từ Trường ĐH
Sư phạm Hà Nội,
đã trở thành một
phong trào có sức
lôi cuốn mạnh mẽ
của tuổi trẻ miền
Bắc, góp phần vào
thắng lợi của cuộc
kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước.

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

Phong trào “Ba đảm
đang” của phụ nữ
miền Bắc (đảm
đang sản xuất, công
tác, thay thế nam
giới đi chiến đấu;
đảm đang gia đình,
khuyến khích chổng
con đi chiến đấu;
đảm đang phục vụ
chiến đấu khi cẩn
thiết).

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

Đánh giá về thành tựu miền Bắc đạt được trong những năm 1955 1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định: “Trong 10 năm qua, miền Bắc nước
ta đã tiến những bước dài chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc. Đất nước, xã
hội, con người đều đổi mới”.
? Em có đồng ý với nhận định của Chủ tịch Hồ Chí Minh? Vì sao?

Bài 16. VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 - 1965

- Nông nghiệp:
     + Thực hiện chủ trương xây dựng hợp tác xã sản xuất nông nghiệp bậc cao.
     + Áp dụng nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
     + Hệ thống thủy nông phát triển, nhiều công trình được xây dựng.
     + Năng xuất tăng cao, vượt 5 tấn thóc trên 1 hécta.
- Công nghiệp quốc doanh chiếm tỉ trọng 93% trong tổng giá trị sản lượng công nghiệp toàn
miền Bắc, giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân.
- Thương nghiệp quốc doanh được Nhà nước ưu tiên phát triển, chiếm lĩnh được thị trường,
góp phần vào phát triển kinh tế, củng cố quan hệ sản xuất mới, ổn định và cải thiện đời sống
nhân  dân.
- Hệ thống giao thông được củng cố. Việc đi lại trong nước và quốc tế thuận lợi hơn trước.
- Hệ thống giáo dục từ phổ thông đến đại học phát triển nhanh.
- Hệ thống y tế, chăm sóc sức khỏe được đầu tư phát triển, khoảng 6.000 cơ sở y tế được xây
dựng.
- Miền Bắc đã làm tròn nhiệm vụ chi viện cho tiền tuyến miền Nam, phục vụ sự nghiệp giải
phóng miền Nam, thống nhất đất nước.