TRÒ CHƠI Ô CHỮ

1

2

3

4

5

6

7

LUẬT CHƠI
- Trò chơi ô chữ gồm 7 ô chữ được đánh số từ 1 đến 7 sẽ tương
ứng với 7 câu hỏi.
- Các em dựa vào kiến thức đã học để trả lời, mỗi câu hỏi có 1
lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 cây bút và ô chữ sẽ hiện
ra chữ cái tương ứng, trả lời sai ô chữ sẽ bị khóa lại.
- Trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng tên từ khóa thì sẽ
nhận được 3 cây bút.

TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1

2

3

4

C

H

 U

5

6

T

Ổ
H Ô

7

Câu 1. Đảo có diện tích lớn nhất nước ta là:
A. Phú Quốc B. Cát Bà
C. Bạch Long Vĩ
D. Cái Bầu
Câu 2. Việt Nam có bao nhiêu dân tộc?
A. 52
B. 53
C. 54
D. 55
Câu 3. Lượng mưa trung bình trên Biển Đông là bao nhiêu?
A. 1000mm
B. 1100 mm
C. 1900mm
D. 800 mm
Câu 4. Khoáng sản quan trọng nhất ở vùng biển nước ta hiện nay là?
A. Dầu khí
B. Muối
C. Ti tan
D. Cát tr ắng
Câu 5. Biển nước ta có hơn bao nhiêu loài cá?
A. 2500
B. 2000
C. 1500
D. 1000
Câu 6. Tỉnh nào sau đây ở nước ta phát triển mạnh nghề làm muối?
A. TPHCM
B. Hà Nội
C. Quảng Ngãi
D. Cà Mau
Câu 7. Điểm du lịch nào sau đây được công nhận là di sản thiên nhiên thế gi ới?
A. Đà Nẵng
B. Nha Trang C. Vũng Tàu
D. Vịnh Hạ Long

CHỦ ĐỀ 2

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

9

CHỦ ĐỀ 2. VĂN MINH CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ
SÔNG CỬU LONG
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

VĂN HÓA Ở CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ SÔNG CỬU
LONG.

2

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ
SÔNG CỬU LONG

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

1. Văn hóa ở châu thổ sông hồng và sông cửu long.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ

* NHÓM 1, 3: Quan sát hình 1 và kênh chữ mục 1 SGK
trang 225, hãy:Trình bày đặc điểm văn hóa châu thổ sông
Hồng.
* NHÓM 2,4: Quan sát hình 2 và kênh chữ mục 1 trang
226 SGK, hãy:Trình bày đặc điểm văn hóa châu thổ sông
Cửu Long.

a) Một số nét đặc sắc về văn hoá ở châu thổ sông Hồng.
Châu thổ sông Hồng là một trong những cái nôi của nền văn minh lúa nước.
Dấu ấn của nền văn minh này thể hiện qua những nét văn hóa đặc sắc được
lưu giữ qua nhiều thế hệ trở thành những di sản văn hoá.

Đặc trưng văn hoá vật chất:

- Cư trú (nhà ở): qua hàng ngàn năm, người dân Việt đã chinh phục
thiên nhiên, tạo nên một diện mạo, đồng bằng như ngày nay, bằng
việc đào mương, đắp bờ, đắp đê.

- Ẩm thực (ăn,\ uống). Thường là ăn cơm + rau + cá.
- Trang phục: lựa chọn trang phục thích ứng với thiên nhiên châu thổ
Bắc Bộ và thay đổi theo từng thời kỳ.
- Các di sản văn hoá vật thể: gắn liền với công cuộc dựng nước và
giữ nước của dân tộc như Thành Cổ Loa, Cố đô Hoa Lư, Hoàng
thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám,...

Đặc trưng văn hoá tinh thần.

Di sản văn hóa tinh thần của đồng bằng châu thổ sông Hồng khá đa
dạng và phong phú.
- Các nghề thủ công truyền thống như gốm Bát Tràng (Hà Nội), đúc
đồng Đại Bái (Bắc Ninh), thêu ren Văn Lâm (Ninh Bình)…
- Các lễ hội độc đáo (hội Lim, lễ hội chùa Hương, hội Gióng,...)
- Các loại hình nghệ thuật, diễn xướng dân gian (dân ca quan họ
Bắc Ninh, nghệ thuật Ca Trù,...);...
Văn hoá châu thổ sông Hồng còn thể hiện rõ nét qua nếp sống của
cộng đồng dân cư và văn học dân gian truyền miệng (ca dao, tục ngữ,
truyền thuyết…).

Các hình ảnh phản ánh văn hóa tinh thần ở đồng bằng châu thổ
sông Hồng

a) Một số nét đặc sắc về văn hoá ở châu thổ sông Hồng.
Châu thổ sông Hồng là một trong những cái nôi của nền văn minh lúa nước.
Dấu ấn của nền văn minh này thể hiện qua những nét đặc sắc về văn hoá được
lưu giữ qua nhiều thế hệ trở thành những di sản văn hoá.
Đặc trưng văn hoá vật chất:
- Cư trú (nhà ở): qua hàng ngàn năm lịch sử, người
dân Việt đã chinh phục thiên nhiên, tạo nên một diện
mạo, đồng bằng như ngày nay, bằng việc đào mương,
đắp bờ, đắp đê.
- Ẩm thực (ăn – uống). Thường là ăn cơm + rau + cá.
- Trang phục: lựa chọn trang phục thích ứng với thiên
nhiên châu thổ Bắc Bộ và thay đổi theo từng thời kỳ.
- Các di sản văn hoá vật thể: gắn liền với công cuộc
dựng nước và giữ nước của dân tộc như Thành Cổ
Loa, Cố đô Hoa Lư, Hoàng thành Thăng Long, Văn
Miếu - Quốc Tử Giám,...

Đặc trưng văn hoá tinh thần.
Di sản văn hóa tinh thần của đồng bằng châu thổ sông
Hồng khá đa dạng và phong phú.
- Các nghề thủ công truyền thống như gốm Bát Tràng
(Hà Nội), đúc đồng Đại Bái (Bắc Ninh), thêu ren Văn
Lâm (Ninh Bình)…
- Các lễ hội độc đáo (hội Lim, lễ hội chùa Hương, hội
Gióng,...)
- Các loại hình nghệ thuật, diễn xướng dân gian (dân ca
quan họ Bắc Ninh, nghệ thuật Ca Trù,...);...
- Văn hoá châu thổ sông Hồng còn thể hiện rõ nét qua
nếp sống của cộng đồng dân cư và văn học dân gian
truyền miệng (ca dao, tục ngữ, truyền thuyết,...).

b) Một số nét đặc sắc về văn hoá ở châu thổ sông Cửu Long.
Trong quá trình khai khẩn, con người ở châu thổ sông Cửu Long đã
thích ứng với thiên nhiên, tạo nên nền văn hoá sông nước đặc sắc.
Đặc trưng văn hoá vật chất:
- Cư trú: Cuộc sống và hoạt động sản xuất của người dân châu thổ sông
Cửu Long gắn liền với sông nước. Kiến trúc nhà nổi, buôn bán trên sông,
nhiều điểm tập trung thành các chợ nổi như Cái Răng, Phụng Hiệp, Ngã
Năm,...
- Ẩm thực: ở châu thổ sông Cửu Long gắn liền với sản vật từ sông nước, lúa gạo,
tiêu biểu là các loại mắm, cá khô,... và các loại bánh làm từ gạo.

b) Một số nét đặc sắc về văn hoá ở châu thổ sông Cửu Long.
Đặc trưng văn hoá tinh thần.
- Các nghề thủ công tiêu biểu như đóng ghe xuồng ở Hậu Giang, nghề làm bột
Đặc thốt
trưngnốt
vănởhoá
thần.
gạo ở Sa Đéc (Đồng Tháp), nghề làm đường
An tinh
Giang,...

- Tại châu thổ sông Cửu Long có rất nhiều lễ hội và nghệ thuật dân gian như lễ hội
miếu Bà Chúa Xứ, lễ hội Nghinh Ông…

- Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ đã được tổ chức UNESCO ghi danh là Di sả
văn hoá phi vật thể của thế giới.

Dù có sự thay đổi theo thời gian nhưng nơi đây vẫn giữ được nhiều
truyền thống văn hóa đặc sắc như ẩm thực mang đậm hương vị sông
nước miệt vườn, những người dân đôn hậu, thật thà chất phác vùng sông
nước.

b) Một số nét đặc sắc về văn hoá ở châu thổ sông Cửu Long.
Trong quá trình khai khẩn, con người ở châu thổ sông Cửu Long đã
thích ứng với thiên nhiên, tạo nên nền văn hoá sông nước đặc sắc.
Đặc trưng văn hoá vật chất:
-Cư trú: Cuộc sống và hoạt động sản xuất của người
dân châu thổ sông Cửu Long gắn liền với sông nước.
Kiến trúc nhà nổi, buôn bán trên sông, nhiều điểm tập
trung thành các chợ nổi như Cái Răng, Phụng Hiệp,
Ngã Năm,...
- Ẩm thực: ở châu thổ sông Cửu Long gắn liền với
sản vật từ sông nước, lúa gạo, tiêu biểu là các loại
mắm, cá khô,... và các loại bánh làm từ gạo.

Đặc trưng văn hoá tinh thần.
- Các nghề thủ công tiêu biểu như nghề đóng
ghe xuống ở Hậu Giang, nghề làm bột gạo ở Sa
Đéc (Đồng Tháp), nghề làm đường thốt nốt ở An
Giang,...
- Có rất nhiều lễ hội và nghệ thuật dân gian
như lễ hội miếu Bà Chúa Xứ, lễ hội Nghinh Ông…
- Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ đã được tổ
chức UNESCO ghi danh là Di sản văn hoá phi vật
thể của thế giới.

Nét đặc sắc về văn hoá ở châu thổ sông Cửu Long

2. Biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long
HOẠT ĐỘNG NHÓM: 5 phút

*Nhóm 1,4: Dựa vào bảng 1,2 sgk, rút ra nhận xét về sự biến đổi nhiệt
độ và lượng mưa ở hai châu thổ giai đoạn 1961 – 2020.
*Nhóm 2,5: Dựa vào thông tin mục b sgk, vẽ sơ đồ tư duy tác động
của biến đổi khí hậu đối với sự phát triển kinh tế – xã hội ở châu thổ
sông Hồng và sông Cửu Long.
* Nhóm 3,6: Dựa vào thông tin mục c sgk, đề xuất giải pháp ứng phó
với biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long

2. Biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và
châu thổ sông Cửu Long
a) Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và châu thổ
sông Cửu Long

Nhóm 1,4: Dựa vào bảng 1,2
sgk, rút ra nhận xét về sự biến
đổi nhiệt độ và lượng mưa ở hai
châu thổ giai đoạn 1961 – 2020.

Nhận xét bảng SỐ LIỆU

Tăng lên 0.8oC
Tăng lên 1.1oC

- Trong giai đoạn 1961-1970 đến 2011-2020, nhiệt độ trung bình
năm tại các trạm khí tượng đều tăng

Nhận xét bảng SỐ LIỆU
Bảng 2. Tổng lượng mưa trung bình năm theo các giai
đoạn tại một số trạm khí tượng ở nước ta
Giai đoan
Tram
Thái Bình
(Thái Bình
)
Cần Thơ
(TP Cần
Thơ )

1961-

1971-

1981-

1970

1980

1990 Giảm
2000

Tăng 2020
2010

1 803

1 950

1 589

1 403

1 571

1 680

1 816

1 520

1 585
Tăng

1 720

1 556

1 730

Tăng

Giảm

1991-

Giảm

2001-

Giảm

2011-

(Đơn vị: mm)

Tăng

- Trong giai đoạn 1961-1970 đến 2011-2020, Lượng mưa trung bình năm tại
các trạm khí tượng có sự biến động thất thường

a) Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở châu thổ sông
Hồng và châu thổ sông Cửu Long
Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long trong
giai đoạn 1961 – 2020 thể hiện qua các yếu tố:
Mực nước biển có xu
Các hiện tượng thời tiết cực
- Về lượng
- Về nhiệt
đoan trở nên bất thường, và
thế tăng lên ở ven biển
mưa:
độ:
gây ra hậu quả nặng nề hơn.
hai châu thổ
• Lượng
• Nhiệt độ
• Tăng trung bình 2,7
. Ở châu thổ sông Hồng, số
mưa trung
trung bình
mm/năm (theo Kịch
ngày nắng nóng (từ 35°C trở
bình năm
năm có xu
bản biến đổi khí
lên) có xu thế tăng, số ngày
có có sự
thế tăng
hậu và nước biển
rét đậm, rét hại có xu thế
biến động
lên.
dâng cho Việt Nam,
giảm.
Ở
châu
thổ
sông
Cửu
thất
Bộ Tài nguyên và
Long,
số
ngày
nắng
nóng
có
thường.
Môi trường)
xu thế tăng lên, gia tăng số
lượng các đợt hạn,...

2. Biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Hồng và châu thổ sông Cửu
Long
a. Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và
châu thổ sông Cửu Long
- Về nhiệt độ: có xu thế tăng ở cả hai vùng châu thổ.
- Về lượng mưa: tổng lượng mưa trung bình năm có sự biến động qua các thập
niên.
- Các hiện tượng thời tiết cực đoan trở nên bất thường, khó dự báo và gây ra hậu
quả nặng nề hơn.
+ Châu thổ sông Hồng, số ngày nắng nóng có xu thế tăng, số ngày rét đậm, rét
hại có xu thế giảm.
+ Châu thổ sông Cửu Long, số ngày nắng nóng, số lượng các đợt hạn có xu thế
tăng.
-Mực nước biển có xu thế tăng lên ở ven biển hai châu thổ, trung bình 2,7

2. Biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và
châu thổ sông Cửu Long
a) Tác động của biến đôie khí hậu đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở
châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long
Nhóm 2,5: Dựa vào thông tin mục b
sgk, vẽ sơ đồ tư duy tác động của
biến đổi khí hậu đối với sự phát triển
kinh tế – xã hội ở châu thổ sông
Hồng và sông Cửu Long.

Sơ đồ tác động của biến đổi khí hậu đối với sự phát triển kinh tế – xã hội ở châu
thổ sông Hồng và sông Cửu Long.

2. Biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Hồng và châu thổ sông Cửu
Long
b. Tác động của biến đổi khí hậu đối với sự phát triển kinh tế – xã hội ở châu thổ sông
Hồng và sông Cửu Long
Biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu
tại vùng
châu
thổ
của hai
Châu
thổ
sông
Cửu
Long
Châu thổ sông Hồng đồng bằng hiện đại
+ Các đợt nắng nóng kéo dài ảnh hưởng + Nhiệt độ có xu thế tăng làm gia tăng sâu bệnh,
tiêu cực đến sức khoẻ người dân.
dịch hại cho cây trồng, vật nuôi.
+ Số ngày rét có xu thế giảm, mùa lạnh
+ Mùa khô ngày càng gay gắt, gây thiếu nước,
ngắn đi làm ảnh hưởng đến sản xuất cây hạn hán cho sản xuất và sinh hoạt.
vụ đông.
+ Nước biển dâng gây sạt lở bờ biển, mùa khô, đất
+ Bão, mưa lớn ở nhiều nơi dẫn đến
bị nhiễm phèn, nhiễm mặn ảnh hưởng đến cây
ngập lụt ảnh hưởng đến đời sống và
trồng.
sản xuất.
+ Ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của người
dân, ảnh hưởng đến an sinh xã hội.

2. Biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và
châu thổ sông Cửu Long
c) Biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu tại vùng châu thổ hai đồng
bằng hiện đại
Nhóm 3,6: Dựa vào thông tin mục c
sgk, đề xuất giải pháp ứng phó với
biến đổi khí hậu ở châu thổ sông
Hồng và sông Cửu Long.

2. Biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long
c. Biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu tại vùng châu thổ của hai
đồng bằng hiện đại
Châu thổ sông Cửu Long

Châu thổ sông Hồng

+ Nông nghiệp: áp dụng các kĩ thuật
canh tác, công nghệ sản xuất để hạn chế
tác động của các hiện tượng thời tiết
cực đoan.
+ Đối với cộng đồng, cần theo dõi
thường xuyên các thông tin về thời tiết
để phòng, chống thiên tai hiệu quả,...

+ Nông nghiệp: tạo ra các giống cây trồng chịu
mặn, chịu hạn, xây dựng kênh mương, đê biển,
kè chắn sóng.
+ Du lịch: phát triển du lịch sinh thái gắn với
sông nước, miệt vườn, rừng ngập mặn, gắn với
bảo vệ môi trường.
+ Đối với cộng đồng, cần có các biện pháp để
đảm bảo nguồn nước sạch phục vụ sinh hoạt,...

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

LUYỆN
TẬP

Hoạt động cặp đôi
Hoàn thành phiếu học tập (2 PHÚT)

VĂN HOÁ PHI VẬT THỂ ĐẶC SẮC Ở CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ SÔNG CỬU LONG
Châu thổ sông Hồng

Châu thổ sông Cửu Long

....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
.................................................................................................

....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................

LUYỆN
TẬP

Phiếu học tập

VĂN HOÁ PHI VẬT THỂ ĐẶC SẮC Ở CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ SÔNG CỬU LONG
Châu thổ sông Hồng

Châu thổ sông Cửu Long

- Văn hoá ẩm thực với các món ăn truyền thống
gắn với đồng ruộng, lúa gạo.
- Các nghề thủ công truyền thống như gốm Bát
Tràng (Hà Nội), đúc đồng Đại Bái (Bắc Ninh), thêu
ren Văn Lâm (Ninh Bình),...
- Các lễ hội độc đáo (hội Lim, lễ hội chùa Hương,
hội Gióng,...).
- Các loại hình nghệ thuật, diễn xướng dân gian
(dân ca quan họ Bắc Ninh, nghệ thuật Ca Trù,...).
- Văn hoá châu thổ sông Hồng còn thể hiện rõ nét
qua nếp sống của cộng đồng dân cư và văn học
dân gian truyền miệng (ca dao, tục ngữ, truyền
thuyết,...).

- Chợ nổi Cái Răng, Phụng Hiệp, Ngã Năm,..
- Nét văn hoá ẩm thực ở châu thổ sông Cửu Long
gắn liền với sản vật từ sông nước, lúa gạo, tiêu
biểu là các loại mắm, cá khô,... và các loại bánh
làm từ gạo.
- Một số nghề thủ công tiêu biểu như nghề đóng
ghe xuồng ở Hậu Giang, nghề làm bột gạo ở Sa
Đéc (Đồng Tháp), nghề làm đường thốt nốt ở An
Giang,...
- Lễ hội và nghệ thuật dân gian như lễ hội miếu
Bà Chúa Xứ, lễ hội Nghinh Ông, lễ hội Chôl Chnăm
Thmây, lễ hội Đua ghe Ngo, nghệ thuật Đờn ca tài
tử Nam Bộ,...

TRÒ CHƠI «AI NHANH HƠN»
Luật chơi: có lần lượt 5 câu hỏi ai giơ tay nhanh
nhất được quyền trả lời. Trả lời đúng được thưởng
một cây bút, trả lời sai không được thưởng. Lưu ý:
Khi bạn trả lời sai các bạn khác được trả lời nếu
đúng
vẫn
được
thưởng.
Thời gian: 1 phút

LUYỆN
TẬP
Câu 1: Nhận định nào sau đây đúng về văn hoá châu thổ sông

Hồng?
A.
B.
C.
D.

Châu thổ sông Hồng là cái nôi của nền văn minh lúa nước.
Cư dân châu thổ sông Hồng phổ biến với nhà nổi trên sông.
Di sản văn hoá ở châu thổ sông Hồng có Đờn ca tài tử.
Các sản vật ẩm thực tiêu biểu ở châu thổ sông Hồng là mắm,
cá khô.

LUYỆN
TẬP
Câu 2: Một số nét đặc sắc về văn hoá châu thổ sông Cửu Long là

A. kiến trúc nhà nổi, gốm Bát Tràng, lễ hội chùa Hương, dân ca quan họ
Bắc Ninh.
B. chợ nổi như Cái Răng, khô Cá, hội Lim, lễ hội Nghinh Ông.
C. chợ nổi như Cái Răng, các loại bánh làm từ gạo, đóng ghe xuồng ở Hậu
Giang, đờn ca tài tử Nam Bộ.
D. chợ nổi như Cái Răng, gốm Bát Tràng, đóng ghe xuồng ở Hậu Giang,
đờn ca tài tử Nam Bộ.

LUYỆN
TẬP
Câu 3: Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở châu thổ sông Hồng và sông Cửu
Long không có đặc điểm chung nào sau đây?
A.
B.
C.
D.

Gia tăng các đợt hạn hán.
Nhiệt độ có xu thế tăng.
Xâm nhập mặn gia tăng.
Lượng mưa có xu thế giảm.

LUYỆN
TẬP
Câu 4:Biện pháp thích ứng phổ biến với biến đổi khí hậu ở châu thổ sông
Cửu Long là
A.
B.
C.
D.

hạn chế tác động của thời tiết cực đoan.
thay đổi thời gian, cây trồng vụ đông.
phòng tránh nắng nóng, rét đậm, rét hại.
chủ động chung sống với lũ.

LUYỆN
TẬP
Câu 5:Loại hình du lịch trọng tâm thích ứng với biến đổi khí hậu ở châu
thổ sông Cửu Long là
A.
B.
C.
D.

du lịch lễ hội.
du lịch sinh thái.
du lịch nghỉ dưỡng.
du lịch mạo hiểm

Hoạt động dự án

VẬN DỤNG

Thiết kế sản phẩm tuyên truyền một số biện pháp đơn giản để thích ứng
với biến đổi khí hậu ở 2 châu thổ

1. Sản phẩm có thể là

Video, phóng sự ...

2. Sản phẩm có thể là
áp phích, tranh ảnh
tuyên truyền...

3. Sản phẩm có thể là
bài viết (không quá
100 từ)