SỰ BAY HƠI
VÀ SỰ NGƯNG TỤ
Kiểm tra bài cũ
* Câu hỏi:
Em hãy nêu kết luận về sự nóng chảy và sự đông đặc.
Bài tập 1:
Hiện tượng nào sau đây liên quan đến sự đông đặc?
Đốt một ngọn nến.
B. Đốt đèn cồn.
C. Que kem đang tan.
D. Bỏ một khay nước vào ngăn đá tủ lạnh.
* Trả lời:
- Sự chuyển từ thể lỏng sang thể rắn gọi là sự đông đặc .
- Phần lớn các chất đông đặc ở một nhiệt độ nhất định .
- Trong thời gian đông đặc nhiệt độ của vật không thay đổi.
Bài tập :
D. Bỏ một khay nước vào ngăn đá tủ lạnh.
Bài tập 2:
Em hãy cho biết thể của nước ở
a) -10 C là thể gì?
0
0
b) 0 C là thể gì?
c) 20 C là thể gì?
0
Thể rắn
Thể rắn và lỏng
Thể lỏng
Vậy thể của nước ở 100 C là thể gì?
0

SỰ BAY HƠI
VÀ SỰ NGƯNG TỤ
I, SỰ BAY HƠI
1,Nhớ lại những điều đã học ở lớp 4 về sự bay hơi
Sự chuyển thể của nước
- Sự chuyển từ thể lỏng sang thể hơi gọi là sự bay hơi.
Thế nào gọi là sự bay hơi?
- Hiện tượng nước biến thành hơi (nước bay hơi)
 Quần áo sau khi giặt được phơi khô
 Mực khô sau khi viết
 Lau ướt bảng, một lúc sau nước bay hơi hết, bảng sẽ khô
 Mùa hè nước ở ao hồ cạn dần v.v...
- Không phải chỉ có nước mới bay hơi, mọi chất lỏng đều có thể bay hơi.
 Rượu, xăng … đựng trong chai không có nắp sẽ cạn dần
 Cồn sau khi bôi lên da bay hơi nên khô rất nhanh.
 Mở nắp lọ nước hoa một lúc sau cả phòng đều có mùi nước hoa….
Sự bay hơi xảy ra ở ................. nhiệt độ nào.
bất kì
Có nước trên mặt đường nhựa
Không có nước trên mặt đường nhựa
Thảo luận
Có 1 bộ quần áo bị ướt. Em hãy nêu các cách làm cho bộ quần áo đó nhanh khô.
(Quan sát hình 26 sgk – 80,81)
=> Tốc độ bay hơi của một chất lỏng phụ thuộc vào nhiệt độ, gió và diện tích mặt thoáng của chất lỏng
Chú ý: tốc độ bay hơi của chất còn phụ thuộc vào bản chất cuả chất lỏng
VD: Ở cùng điều kiện, cồn bay hơi nhanh hơn nước.
Tốc độ bay hơi của chất lỏng còn phụ thuộc vào yếu tố nào?
C4::Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống.
Nhiệt độ càng ………….. thì tốc độ bay hơi càng …………….
Gió càng ……… thì tốc độ bay hơi càng…………………
Diện tích mặt thoáng của chất lỏng càng ……………… thì tốc độ bay hơi càng .......................
lớn, nhỏ
cao, thấp
mạnh, yếu
cao (thấp)
lớn ( nhỏ)
mạnh ( yếu)
lớn (nhỏ)
lớn (nhỏ)
lớn (nhỏ)
Muốn kiểm tra tác động của nhiệt độ đối với sự bay hơi của nước ta làm như thế nào?
Ta phải làm:
Nhiệt độ thay đổi.
Giữ nguyên diện tích mặt thoáng.
Không cho gió tác động.
Thí nghiệm kiểm tra : học sinh tự làm theo sgk - 82
●Mục đích: Kiểm tra tác động của nhiệt độ tới tốc độ bay hơi của chất lỏng
●Dụng cụ thí nghiệm:
- 2 đĩa nhôm có diện tích lòng đĩa như nhau + 1 giá đỡ + 1 đèn cồn + nước.
- Điều kiện: Gió và diện tích mặt thoáng của chất lỏng là như nhau




●Các bước tiến hành thí nghiệm:
Lấy 2 đĩa nhôm có diện tích lòng đĩa như nhau, đặt trong phòng không có gió.
- Đổ vào mỗi đĩa từ 2cm3 đến 5cm3 nước.
- Hơ nóng một đĩa.
- Quan sát nước ở đĩa nào khô nhanh hơn.
Tại sao phải dùng đĩa có diện tích lòng đĩa như nhau?
=> Để diện tích mặt thoáng trong hai đĩa như nhau.
Làm thí nghiệm
Tác động của nhiệt độ đối với sự bay hơi
B1: Nhỏ 1 lượng nước như nhau vào mỗi đĩa, dàn đều lượng nước trên toàn diện tích lòng đĩa.
B2: Đặt 1 đĩa lên trên ngọn đèn cồn.
B3: Quan sát nước ở đĩa nào khô nhanh hơn.
II. Sự ngưng tụ:
Tìm cách quan sát sự ngưng tụ:
a. Dự đoán
Hiện tượng chất lỏng biến thành hơi là sự bay hơi. Còn hiện tượng hơi biến thành…………… là sự ngưng tụ.
Ngưng tụ là quá trình ngược với bay hơi.
chất lỏng
Lỏng
HƠI
Bay hơi
Ngưng tụ
Để dễ quan sát hiện tượng bay hơi, ta có thể cho chất lỏng bay hơi nhanh bằng cách tăng nhiệt độ chất lỏng. Vậy muốn dễ quan sát hiện tượng ngưng tụ, ta tăng hay giảm nhiệt độ của hơi ?
Muốn dễ quan sát hiện tượng ngưng tụ, ta dự đoán giảm nhiệt độ của hơi, vì khi đó hơi ngưng tụ sẽ nhanh hơn.
b. Thí nghiệm kiểm tra:
Để làm thí nghiệm kiểm tra sự ngưng tụ của hơi nước trong không khí, ta cần những dụng cụ gì ?
Ta cần những dụng cụ:
+ 2 cốc thủy tinh giống nhau.
+ Nước có pha màu.
+ Nước đá đập nhỏ.
+ 2 nhiệt kế.
- Dùng khăn khô lau mặt ngoài của hai cốc.
- Đổ nước màu đầy tới 2/3 mỗi cốc. Một cốc dùng
để đối chứng, một cốc dùng làm thí nghiệm.
- Đo nhiệt độ của nước ở hai cốc.
- Đổ nước đá vụn vào cốc làm thí nghiệm.
Lưu ý: Phải đặt hai cốc khá xa nhau.
- Theo dõi nhiệt độ của nước ở hai cốc và quan sát
hiện tượng xảy ra ở mặt ngoài của hai cốc nước.
Các bước tiến hành thí nghiệm:
c. Rút ra kết luận:
C1: Có gì khác nhau giữa nhiệt độ của nước trong
cốc đối chứng và trong cốc thí nghiệm ?
Trả lời: Nhiệt độ của nước trong cốc làm thí nghiệm thấp hơn nhiệt độ của nước trong cốc đối chứng.
c. Rút ra kết luận:
C2: Có hiện tượng gì xảy ra ở mặt ngoài của cốc thí nghiệm ? Hiện tượng này có xảy ra với cốc đối chứng không ?
Trả lời: Có nước đọng lại ở mặt ngoài cốc làm thí nghiệm, hiện tượng này không xảy ra đối với cốc đối chứng.
C1: Có gì khác nhau giữa nhiệt độ của nước trong
cốc đối chứng và trong cốc thí nghiệm ?
Trả lời: Nước trong cốc làm thí nghiệm có nhiệt độ thấp hơn nước trong cốc đối chứng.
c. Rút ra kết luận:
C3: Các giọt nước đọng ở mặt ngoài của cốc thí
nghiệm có phải là trong cốc thấm ra không ?
Trả lời: Không, vì nước đọng ở mặt ngoài của cốc không có màu, nước không thể thấm qua thủy tinh.
C4: Các giọt nước đọng bên ngoài cốc làm thí
nghiệm do dâu mà có ?
Trả lời: Do hơi nước trong không khí xung quanh mặt ngoài cốc gặp lạnh ngưng tụ lại.
C5: Vậy dự đoán của chúng ta có đúng không ?
Trả lời: Dự đoán của chúng ta là đúng, vì hơi nước gặp lạnh đã nhanh chóng ngưng tụ thành nước.
Người nông dân khi thu hoạch về phải sấy khô lúa. Lúa được sấy khô sau khi thu hoạch tiện cho việc bảo quản và sử dụng
Giáo dục nông nghiệp.
Khi lau nhà mở quạt thì nhà sẽ mau khô hơn.
Để giảm bớt sự bay hơi, làm cây ít bị mất nước hơn.
Trồng chuối Trồng mía
Thả bèo hoa dâu vào ruộng lúa, ngoài việc bèo cung cấp chất dinh dưỡng cho đất, bèo còn che phủ bề mặt ruộng hạn chế sự bay hơi nước trong ruộng
Giáo dục môi trường
Một số cây rụng lá vào mùa khô
Cây sống ở sa mạc lá có đặc điểm gì?
Hình ảnh người dân làm muối.
Câu 2: Các loài cây trong sa mạc thường có lá nhỏ, có lông dày hoặc có gai vì :

a/ Để hạn chế bốc hơi nước
b/ Để đỡ tốn dinh dưỡng nuôi lá
c/ Vì thiếu nước
d/ Vì đất khô cằn
Đáp án a
Củng cố
BT 3: Trường hợp nào tóc ướt mau khô hơn? Vì sao ?
a)
b)
c)
Vì vậy, cần tăng cường và giữ các hồ trong sạch, trồng cây xanh.
Quanh nhà có nhiều sông, hồ, cây xanh vào mùa hè nước bay hơi ta cảm thấy mát mẻ, dể chịu.
Trồng cây xanh và bảo vệ nguồn nước tránh ô nhiễm
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Đọc lại bài, trả lời câu hỏi vào vở của mình
- Làm bài tập trong sách bài tập
- Chuẩn bị “SỰ SÔI”
- Đọc phần “ Có thể em chưa biết”.
Tiến hành thí nghiệm kiểm tra tác động của
nhiệt độ, gió và diện tích mặt thoáng của chất
lỏng đến sự bay hơi.