Daïy Hoïc
toát
toát
LỚP 8

Nêu cách biểu diễn một véc tơ lực

Ở lớp 6 ta đã biết một vật đang đứng yên chịu tác
dụng của hai lực cân bằng sẽ tiếp tục đứng yên
(H.5.1). Vậy một vật đang chuyển động chịu tác dụng
của hai lực cân bằng sẽ thế nào ?

Hình 5.1

I.Lực cân bằng :
1. Hai löïc caân baèng laø gì?

Q

C1: Hãy kể tên và biểu diễn
các lực tác dụng lên :
Quyển sách, quả cầu, quả
bóng

P
T

P
Q

P

Q

- Các cặp lực trên có cân bằng
không ? nhận xét về điểm đặt,
phương, chiều, độ lớn của các cặp
lực trong các ví dụ trên ?
* Nhận xét : Mỗi cặp lực là 2 lực
cân bằng, chúng có cùng điểm đặt,
cùng phương, cùng độ lớn nhưng
ngược chiều
- Vậy thế nào là hai lực cân bằng ?
+ Hai löïc caân baèng laø hai lực cùng
đặt lên một vật có cùng phương cùng
độ lớn ,ngược chiều nhau

P
T

P
Q

P

I.Lực cân bằng :
1. Hai löïc caân baèng laø gì?
+ Hai löïc caân baèng laø hai lực cùng đặt lên một vật có
cùng phương cùng độ lớn ,ngược chiều nhau

- Dưới tác dụng của
các lực cân bằng, một
vật đang đứng yên sẽ
tiếp tục đứng yên

Q

P

-Vậy khi 1 vật đang
chuyển động, chịu các lực
cân bằng tác dụng vào thì
vật sẽ như thế nào ( Vận
tốc của vật có thay đổi
không) ?

T

P
Q

P

I.Lực cân bằng :
1. Hai löïc caân baèng laø gì?
+ Hai löïc caân baèng laø hai lực cùng đặt lên một vật có
cùng phương cùng độ lớn ,ngược chiều nhau
2.Tác dụng của 2 lực cân bằng lên một vật đang chuyển động

-Vậy khi 1 vật đang
chuyển động, chịu
các lực cân bằng tác
dụng vào thì vật sẽ
như thế nào ( Vận tốc
của vật có thay đổi
không) ?

F2=50N
F1=50N

Ta biết lực là nguyên nhân làm thay đổi vận tốc. Khi
các lực tác dụng lên vật không cân bằng nhau thì vận tốc
của vật thay đổi.
Vậy khi các lực tác dụng lên vật cân bằng nhau thì vận
tốc của vật sẽ ra sao ?
Khi các lực tác dụng lên vật cân bằng nhau thì vận tốc của
vật sẽ không thay đổi, tức là vật sẽ đứng yên hoặc chuyển
động thẳng đều.
a) Dự đoán
Dưới tác dụng của hai lực cân bằng, một vật đang
tiếp tục đứng yên đang chuyển động
đứng yên sẽ……………………..;
tiếp tục chuyển động thẳng đều
sẽ………………………………………..
b)Thí nghiệm kiểm tra

Roøng roïc coá ñònh
Daây khoâng daõn
A

Vaät naëng A
0cm
Lỗ K

Vaät naëng B

Giaù thí nghieäm

5cm
10cm
15cm

K
B

C2 Tại sao quả cân A ban
đầu đứng yên?

Vì quả cân A chịu tác dụng của hai lực
cân bằng là: Trọng lực PA và sức căng
dây T

T
A

0cm
5cm
10cm
15cm

PA

K
B

C3 Đặt thêm một vật nặng A' lên
C4 Khi quả cân A chuyển động
quả cân A. Tại sao quả cân A
qua lç K thì vật nặng A' bị giữ lại.
cùng với A' chuyển động nhanh
Lúc này quả cân A còn chịu tác
dần?
dụng của lực nào?
Khi đặt thêm vật nặng A' lên quả
cân A, lúc này PA + PA' > T nên
vật (A +A') chuyển động nhanh
dần xuống dưới, B chuyển động
lên.
Lúc này vật A chỉ còn chịu tác
dụng của hai lực là PA và T cân
bằng với nhau nhưng A vẫn tiếp
tục chuyển động.

A

0cm
5cm
10cm
15cm

K

B

C5 Hãy ghi kết quả của quãng đường
sau mỗi thời gian 2s vào bảng 5.1 rồi
tính vận tốc của A.

B

Thời
Quãng đường Vận tốc
gian t(s) đi được s(cm) v(cm/s)
t1 = 2
t2 = 2
t3 = 2

s
s
s
1

=5

2

=5

3

=5

v1 = 2,5
v2 = 2,5
v3 = 2,5

VËy chuyÓn ®éng cña qu¶ c©n
A lµ chuyÓn ®éng gì?

Qu¶ c©n A chuyÓn ®éng ®Òu.

0cm
t =2s

A' K

5cm
t =2s
10cm
t =2s
15cm

A

I.Lực cân bằng :
1. Hai löïc caân baèng laø gì?
+ Hai löïc caân baèng laø hai lực cùng đặt lên một vật có
cùng phương cùng độ lớn ,ngược chiều nhau
2.Tác dụng của 2 lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
+ Dưới tác dụng của hai lực cân bằng ,một vật (đang đứng
yên sẽ tiếp tục đứng yên) đang chuyển động sẽ tiếp tục
chuyển động thẳng đều
II. Quán tính

+Ôtô, tàu hoả, xe máy khi bắt đầu chuyển động không đạt
ngay vận tốc lớn mà phải tăng dần; khi đang chuyển động,
nếu thắng gấp cũng không dừng lại ngay mà còn trượt tiếp
một đoạn.
+VËy mäi vËt cã thÓ thay ®æi vËn tèc mét c¸ch ®ét ngét
khi cã lùc t¸c dông kh«ng?
+ Kh«ng thÓ thay ®æi vËn tèc ®ét ngét

I.Lực cân bằng :
1. Hai löïc caân baèng laø gì?
+ Hai löïc caân baèng laø hai lực cùng đặt lên một vật có
cùng phương cùng độ lớn ,ngược chiều nhau
2.Tác dụng của 2 lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
+ Dưới tác dụng của hai lực cân ,một vật đang đứng yên sẽ
tiếp tục đứng yên , đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động
thẳng đều
II. Quán tính
+ Khi cã lùc t¸c dông, mọi vËt kh«ng thÓ thay ®æi vËn
tèc ®ét ngét ®­ược vì cã qu¸n tÝnh.
III Vaän duïng:

III Vaän duïng:
C6: Buùp beâ ñang ñöùng yeân treân xe. Baát chôït ñaåy xe
chuyeån ñoäng veà phía tröôùc. Hoûi buùp beâ seõ ngaõ veà phía
naøo? Taïi sao?

Buùp beâ ngaõ veà phía sau.Vì khi ñaåy xe, chaân buùp beâ
chuyeån ñoäng cuøng vôùi xe nhöng do quaùn tính neân thaân vaø
ñaàu buùp beâ chöa kòp chuyeån ñoäng neân ngaõ veà phía sau.

C7: ñaåy cho buùp beâ vaø xe cuøng chuyeån ñoäng roài baát chôït
döøng xe laïi. Hoûi buùp beâ seõ ngaõ veà phía naøo? Taïi sao?

Búp bê ngã về phía trước. Vì khi xe dừng đột ngột, mặc
dù chân búp bê bị dừng lại cùng với xe, nhưng do quán
tính nên thân búp bê vẫn chuyển động và nó nhào về phía
trước.

C8:Haõy duøng khaùi nieäm quaùn tính ñeå giaûi thích caùc hieän töôïng sau:
a)Khi oâtoâ ñoät ngoät reõ phaûi, haønh khaùch treân xe bò nghieâng veà
phía traùi.
Khi xe reõ phaûi, nöûa ngöôøi döôùi reõ phaûi theo xe, do quaùn tính
nöûa ngöôøi treân vaãn ñi thaúng. Vì vaäy haønh khaùch bò reõ sang traùi.
b) Khi nhaûy töø baäc cao xuoáng, chaân ta bò gaäp laïi.
Khi chaïm ñaát, chaân bò döøng laïi. Do quaùn tính, thaân ngöôøi
chöa kòp döøng laïi. Vì vaäy chaân bò gaäp laïi.
c) Buùt taéc möïc, ta vaåy maïnh, buùt laïi coù theå vieát tieáp ñöôïc.
Cuoái quaù trình vaåy, buùt döøng laïi, möïc trong buùt chöa döøng
laïi do quaùn tính. Vì vaäy buùt coù möïc ôû ngoøi, vieát tieáp ñöôïc.
d) Khi caùn buùa loûng, coù theå laøm chaët baèng caùch goõ maïnh ñuoâi
caùn xuoáng ñaát.
Khi ñuoâi buùa chaïm ñaát, caùn buùa döøng laïi, do quaùn tính, buùa tieáp tuïc
chuyeån ñoäng aên saâu vaøo caùn. Nhôø ñoù caùn buùa ñöôïc tra chaéc hôn.