BÀI 4: THỰC PHẨM VÀ DINH DƯỠNG

MỤC TIÊU BÀI HỌC
-  Nhận biết được một số nhóm thực phẩm chính, dinh
dưỡng từng loại, ý nghĩa đối với sức khoẻ con người;
- Hình thành thói quen ăn uống khoa học
- Tính toán sơ bộ được dinh dưỡng, chi phí tài chính
cho một bữa ăn gia đình.

Vì sao hằng ngày chúng ta phải sử dụng nhiều loại thực
phẩm khác nhau?

1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
Giàu chất đạm

Giàu chất đường bột

Giàu chất béo

Giàu vitamin và khoáng

Dựa vào các
chất dinh dưỡng
có trong thức ăn.
Thực phẩm được
chia thành
những nhóm
nào?

1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
Kể tên một số thực Thịt,cá,sữa,trứng,
phẩm giàu chất
nấm,đậu nành.
đạm(protein)?

Kể tên một số thực
giàu chất đường bột
(gluxit)

Gạo,khoai
lang,khoai
tây,bắp,mì...

1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
Kể tên một số
thực phẩm giàu
chất béo?

Kể tên một số thực
phẩm giàu vitamin
và khoáng

Mỡ động vật, bơ,
dầu đậu phụng,
dầu mè...

Rau,củ,quả,...

1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM

Hình 4.1. Vai trò dinh dưỡng của các nhóm thực phẩm

GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM

Có 4 nhóm thực phẩm chính: thực phẩm giàu chất
đạm, thực phẩm giàu chất béo, thực phẩm giàu
chất đường, bột, thực phẩm giàu chất khoáng và
vitamin. Các nhóm thực phẩm cung cấp năng
lượng cho cơ thể hoạt động, giúp cơ thể phát triển
và tăng sức đề kháng chống lại bệnh tật

2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA CƠ THỂ

Theo em, thể trạng của mỗi bạn trong Hình 4.2
thể hiện tình trạng dinh dưỡng của cơ thể như thế
nào?

a

b

c

Hình 4.2. Một số loại thể trạng

Tại sao lại
bị suy dinh
dưỡng?
2. Nhu cầu dinh dỡng của cơ thể
Thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng đều gây ra tác
hại đối với cơ thể.
Người bị suy
dinh dưỡng sẽ
ảnh hưởng như
thế nào ?

2. Nhu cầu dinh dỡng của cơ thể
Thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng đều gây ra tác
hại đối với cơ thể.
Người bị béo
phì sẽ bị ảnh
Tại sao lại bị
hưởng như thế
béo phì?
nào?

Làm
đểcủa
cơ cơ thể
2. Nhu cầu
dinhsao
dỡng
thể thừa
phátchất
triểndinh
cândưỡng đều gây ra tác
Thiếu hoặc
đối,khỏe
hại đối với
cơ thể. mạnh?

2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA CƠ THỂ

-Nếu ăn uống thiếu chất thì bị suy dinh dưỡng làm
cho cơ thể phát triển chậm lại hoặc ngừng phát
triển. Ngoài ra trẻ em còn dễ bị mắc bệnh nhiễm
khuẩn và trí tuệ kém phát triển.
- Nếu ăn uống thừa so với nhu cầu cơ thể, kèm
theo lười vận động  gây nên bệnh béo phì, bệnh
huyết áp, bệnh tim mạch,. .

3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

Em thấy bữa ăn này
đã hợp lý chưa?

3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

Gà xào sả ớt

Rau muống
xào tỏi

Canh bí
nâu thịt

 Hình 4.3. Bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

Cơm trắng

 Em hãy nhận xét về loại món ăn và thành phần
các nhóm thực phẩm chính được sử dụng trong
bữa ăn ở Hình 4.3.

3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
Bữa ăn dinh dưỡng hợp lí phải có đủ 4 nhóm
thực phẩm chính với tỉ lệ thích hợp để cung cấp
đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho nhu cầu
của cơ thể

3.2. Phân chia số bữa ăn hợp lí
Em hãy quan sát sự phân chia các bữa ăn của gia đình trong
Hình 4. 4 và trả lời các câu hỏi dưới đây:

 Hình 4.4. Phân chia số bữa ăn trong ngày
 - Thời gian phân chia các bữa ăn của gia đình trên như thế nào?
- Nếu trung bình thức ăn được tiêu hoả hết sau 4 giờ thì việc phân
chia các bữa ăn của gia đình này có hợp li không? Vì sao?

3.2. Phân chia số bữa ăn hợp lí
Một ngày chúng ta nên ăn đủ 3 bữa ăn chính,
đảm bảo đủ chất,đủ lượng và khoảng cách giữa
các bữa ăn phù hợp
.

IV. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÝ
4.1. Các yếu tố của bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
Bữa ăn dinh dưỡng
hợp lý phải đảm bảo
các yếu tố nào?

IV. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÝ

4.1. Các yếu tố của bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

-Có đầy đủ thực phẩm thuộc 4 nhóm chính.
-Các thực phẩm thuộc 4 nhóm chính có tỉ lệ
thích hợp
-Nên có đủ 3 loại món ăn chính:Canh; xào hoặc
luộc;món mặn

4.2. Chi phí của bữa ăn

Để tính chi phí của bữa ăn, ta phải tính được
chi phí cho mỗi món ăn. Chi phí cho mỗi món
ăn là tổng số tiền mua các loại thực phẩm để
chế biến món ăn đó.

4. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÍ

4.2. Chi phí của bữa ăn
Để tính chi phí của bữa ăn, ta phải tính được
chi phí cho mỗi món ăn. Chi phí cho mỗi món
ăn là tổng số tiền mua các loại thực phẩm để
chế biến món ăn đó.

4.3. Các bước xây dựng bữa ăn dinh dưỡng
hợp lí
+ Quy trình xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí gồm các
bước sau:
Bước 1: Lập danh sách các món ăn theo từng loại.
Bước 2: Chọn món ăn chính;
Bước 3: Chọn thêm món ăn kèm;
Bước 4: Hoàn thiện bữa ăn.
+ Tính chi phí tài chính của bữa ăn gồm các bước sau:
Bước 5: Ước tính số lượng mỗi loại thực phẩm cần dung
Bước 6: Tính chi phí cho mỗi loại thực phẩm cần dung
Bước 7: Tính chi phí cho mỗi món ăn,
Bước 8: Tính chi phí cho bữa ăn.

1. Em hãy phân loại những thực phẩm dưới đây
theo các nhóm thực phẩm chính.
Thịt lợn (thịt heo), cà rốt, cua, đậu cô ve, bí đao,
rau muống, khoai lang, bánh mì, bông cải, cải
thìa, sườn lợn, bắp cải thảo, dứa, mỡ lợn, tôm
khô, cá viên, su su, thịt gà, dầu ăn, gạo, cá ba sa

2. Quan sát những món ăn dưới đây, em hãy cho
biết mỗi món ăn cung cấp chất dinh dưỡng | nào là
chủ yếu.

Canh cà rốt, su su nấu
sườn lợn
 - Tôm rang
thịt ba chỉ

Sườn lợn
kho dừa
 Rau, củ luộc

3. Cho các nhóm người sau: (1) Người cao tuổi; (2) Trẻ em
đang lớn; (3) Trẻ sơ sinh; (4) Người lao động nặng. Em hãy
ghép các yêu cầu dinh dưỡng dưới đây với từng nhóm
người cho phù hợp.
a.Đang trong giai đoạn phát triển nên cần đượC cung cấp
nhiều chất đạm hơn so với người lớn.
b. Còn quá nhỏ, hệ tiêu hoá chưa hoàn thiện nên chưa thể
tiêu hoá được những thức ăn cứng. Vì vậy cần sử dụng sữa
cho toàn bộ các bữa ăn trong ngày.
c. Các cơ quan trong cơ thể hoạt động suy yếu dần nên nhu
cầu dinh dưỡng giảm so với lúc còn trẻ. Vì vậy cần giảm
bớt lượng thức ăn để tránh tăng gánh nặng cho các Cơ quan
tiêu hoá.

4. Nếu chỉ sử dụng thường xuyên một loại thực
phẩm thì sẽ xảy ra điều gì đối với cơ thể?

5. Trong các bữa ăn dưới đây, em hãy cho biết
bữa ăn nào có thành phần các nhóm thực phẩm |
hợp lí. Vì sao?

6. Quan sát thời gian phân chia các bữa ăn của 3
bạn dưới đây. Theo em, bạn nào có thời gian
phân chia các bữa ăn hợp lí nhất? Các bạn khác
nên điều chỉnh thời gian phân chia bữa ăn như
thế nào cho hợp lý?

1. Gia đình em thường dùng những món ăn nào?
Mỗi món ăn cung cấp chất dinh dưỡng nào
là chủ yếu?
2. Em có nhận xét gì về cách ăn uống của mình?
Nếu chưa hợp lí, em cần phải điều chỉnh lại như
thế nào?
ở.

3. Dựa vào quy trình xây dựng bữa ăn dinh
dưỡng hợp lí, em hãy tham khảo thêm Hình
4,5 và Bảng 4.2 để xây dựng các bữa ăn dinh
dưỡng hợp lí trong 1 ngày cho gia đình mình.
4. Trên cơ sở tính toán chi phí cho mỗi món
ăn, hãy tính toán chi phí cho các bữa ăn mà
em vừaxây dựng ở câu 3.

BÀI HỌC KẾT THÚC