BÀI 17: sự nhiễm điện do cọ xát

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN MÔ
TRƯỜNG THCS YÊN MỸ
MÔN: Vật lý 7
Giáo viên: PHẠM THỊ HỒNG HẠNH
CHƯƠNG III: điện học
CHỦ ĐỀ : ĐIỆN HỌC
Có mấy loại điện tích? Loại điện tích nào thì đẩy nhau, hút nhau?
 Dòng điện là gì? Dòng điện có những tác dụng gì?
Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế như thế nào?
Cường độ dòng điện và hiệu điện thế có đặc điểm gì trong đoạn mạch nối tiếp và trong đoạn mạch song song?
Sử dụng điện như thế nào để đảm bảo an toàn?
Vào những ngày hanh khô, khi cởi áo bằng len hoặc dạ em thấy có hiện tượng gì ?
I. Vật nhiễm điện.
1. Thí nghiệm 1.
Dụng cụ thí nghiệm:
+ Thước nhựa, thanh thủy tinh hữu cơ
+ Mảnh vải khô, vụn giấy, vụn ni lông
+ Qủa cầu nhựa xốp có dây treo
+ Mảnh phim nhựa….v.v
- Cách tiến hành:
Hãy dự đoán xem khi đưa một đầu thước nhựa lại gần các vụn giấy viết, hoặc quả cầu bằng nhựa xốp thì có hiện tượng gì xảy ra không?
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện
Thí nghiệm 1
Vải khô
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện
Thí nghiệm 1
1.
Nếu dùng vải khô cọ xát vào thước nhựa rồi lần lượt làm như trên. Hãy quan sát TN rồi mô tả lại hiện tượng xảy ra.
Vải khô
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiệm điện
Thí nghiệm 1
1.
Mảnh lụa
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện
Thí nghiệm 1
2.
Thanh thủy tinh
Nếu thay :
Th­ước nhựa bằng 1 thanh thủy tinh đc cọ sát bằng mảnh lụa.
Mảnh len
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiệm điện
Thí nghiệm 1
2.
Mảnh phim nhựa
- Sau đó thay bằng mảnh phim được cọ xát bằng mảnh len
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Thí nghiệm 1
3. Kết quả thí nghiệm:
Kết luận 1:
Nhiều vật sau khi bị cọ xát …………………. các vật khác.
có khả năng hút
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Có khả năng đẩy
Có khả năng hút
Không đẩy và ko hút
Vừa đẩy vừa hút
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Thí nghiệm 2:
Bước 1:
+ Khi mảnh phim nhựa chưa bị cọ xát, chạm bút thử điện vào mảnh tôn phẳng đã được áp sát vào mảnh phim nhựa.
+ Bóng đèn bút thử điện không sáng.

Bước 2:
+ Dùng mảnh len cọ xát mảnh phim nhựa nhiều lần.
+ Quan sát đèn của bút thử điện khi chạm bút vào mảnh tôn ?
Tấm tôn phẳng
Mảnh phim nhựa
Hình 17.2
Mảnh phim nhựa
Tấm tôn phẳng
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Thí nghiệm 2:

- Nhiều vật sau khi bị cọ xát có khả năng…............. bóng đèn bút thử điện.
Kết luận 2:
làm sáng
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Tại sao nhiều vật sau khi cọ xát lại có thể hút các vật khác hoặc làm sang bút thử điện ?
Vì: Sau khi cọ xát các vật đã trở thành các vật nhiễm điện hay các vật mang điện tích.
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Qua bài học hôm nay ta cần ghi nhớ điều gì ?
Vật bị nhiễm điện (vật mang điện tích) có khả nang
hút các vật khác.
Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát.
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Vật nhiễm điện:
Thí nghiệm 1
Thí nghiệm 2
Kết luận:
Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát.
Các vật bị cọ xát có khả năng hút các vật khác hoặc có thể làm sáng bóng đèn của bút thử điện, các hiện tượng đó được gọi là vật bị nhiễm điện hay vật mang điện tích.
C1
Giải thích tại sao vào những ngày thời tiết khô ráo, đặc biệt những ngày hanh khô, khi ta chải đầu bằng lược nhựa, nhiều sợi tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra.
Trả lời:

Khi ta chải đầu, lược nhựa cọ xát nhiều lần với tóc khô, nên cả lược nhựa và tóc đều bị nhiễm điện.
Do đó lược nhựa hút tóc ta kéo thẳng ra.
II. Vận dụng.
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
II. Vận dụng.
Khi ta thổi vào mặt bàn, bụi bay đi. Tại sao cánh quạt điện thổi gió mạnh, sau một thời gian lại có nhiều bụi bám vào cánh quạt, đặc biệt ở mép cánh quạt chém vào không khí ?
C2
Vì mặt bàn chưa nhiễm điện nên không hút được bụi do đó khi thổi bụi trên nó sẽ bay đi.
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Cánh quạt khi quay cọ xát với không khí =>bị nhiễm điện => hút những hạt bụi nhỏ ở gần nó.
Mép cánh quạt chém vào không khí bị cọ xát mạnh nhất =>nhiễm điện nhiều nhất=>nên hút bụi nhiều hơn.
C3
Vào những ngày thời tiết khô ráo, khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi bằng khăn bông khô, ta vẫn thấy có bụi vải bám vào chúng. Giải thích tại sao ?
Trả lời:
Gương, kính, màn hình ti vi cọ xát với khăn bông khô và bị nhiễm điện.
Vì thế chúng hút các bụi vải ở gần.
II. Vận dụng.
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
Sự cọ xát mạnh giữa những giọt nước trong luồng không khí bốc lên cao là một trong những nguyên nhân tạo thành các đám mây dông bị nhiễm điện. Khi đó giữa các đám mây này hoặc giữa chúng với mặt đất xuất hiện tia lửa điện phát ánh chớp chói lòa. Do nhiệt độ cao của tia lửa điện, không khí giãn nở đột ngột, phát ra tiếng nổ gọi là sấm (khi có tia lửa điện giữa hai đám mây) hoặc tiếng sét (khi có tia lửa giữa đám mây và mặt đất).
Ứng dụng sự nhiễm điện do cọ xát
Trong các phân xưởng dệt vải, người ta thường treo những tấm kim loại đã bị nhiễm điện ở trên cao. Việc làm đó có tác dụng gì? Biết rằng trong xưởng dệt có nhiều bụi vải bay lơ lửng.
Trong các phân xưởng dệt vải thường có nhiều bụi vải bay lơ lửng trong không khí, những bụi vải này có hại cho sức khỏe của công nhân. Những tấm kim loại nhiễm điện có tác dụng hút các bụi vải làm cho không khí trong xưởng dệt ít bụi hơn.
Ứng dụng trong thực tế
Dùng một tờ giấy để gần màn hình của tivi hoặc máy vi tính, tờ giấy bị hút vào. Do màn hình khi sử dụng đã bị nhiễm điện. Vì vậy khi làm việc lâu dài ở gần màn hình thì có hại cho sức khỏe. Ta cần lưu ý:
+ Khi sử dụng máy tính phải để mắt cách màn hình ít nhất 50cm.
+ Không làm việc liên tục quá lâu trên máy tính
+ Dùng kính chắn màn hình.
* Học thuộc bài.
* Đọc phần có thể em chưa biết.
* Làm bài tập 17.1.3.4 SBT.
* Đọc và tìm hiểu thí nghiệm bài 18 SGK.
DẶN DÒ