V
Ậ
T
L
Í
9
BÀI GIẢNG
TRƯỜNG THCS TÂN QUỚI TRUNG
Nắm tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều đường sức từ trong lòng ống dây.
Phát biểu quy tắc nắm tay phải. Hãy xác định chiều của đường sức từ trong ống dây? (theo hình sau).
Kiểm tra bài cũ
Nắm tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều đường sức từ trong lòng ống dây.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT VÀ THÉP
Một nam châm điện mạnh có thể hút được một xe tải nặng hàng chục tấn, trong khi đó chưa có một nam châm vĩnh cửu nào có được lực hút mạnh như thế. Vậy nam châm điện được tạo ra như thế nào và có gì lợi hơn so với nam châm vĩnh cửu.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
1. Thí nghiệm
a.Thí nghiệm 1
-Đóng công tắc cho dòng điện chạy qua ống dây và quan sát góc lệch của kim nam châm so với phương ban đầu.
-D?t lừi s?t non ho?c lừi thộp v�o
trong lũng ?ng dõy.Dúng cụng t?c
quan sỏt gúc l?ch c?a kim nam chõm.
Lõi sắt (hoặc lõi thép) làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện chạy qua.
1
2
NAM
BẮC
Lõi thép
Vậy lõi sắt, thép có tác dụng gì ?
Vậy góc lệch của kim nam châm khi cuộn dây có lõi sắt (hoặc thép) như thế nào so với khi không có lõi sắt (hoặc thép)?
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
Góc lệch của kim nam châm trong trường hợp ống dây có lõi sắt(thép) lớn hơn.
-Đóng công tắc cho dòng điện chạy qua ống dây và quan sát góc lệch của kim nam châm so với phương ban đầu.
-D?t lừi s?t non ho?c lừi thộp v�o
trong lũng ?ng dõy.Dúng cụng t?c
quan sỏt gúc l?ch c?a kim nam chõm.
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
1. Thí nghiệm
a.Thí nghiệm 1
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
1. Thí nghiệm
a.Thí nghiệm 1
b.Thí nghiệm 2
Ống dây có lõi sắt non
Ống dây có lõi thép
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
b.Thí nghiệm 2
1. Thí nghiệm
C1: Vậy sự nhiễm từ của sắt non và thép có gì khác nhau khi ta ngắt dòng điện.
Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính.
Đinh sắt bị rơi
Đinh sắt bị không rơi
Từ hai thí nghiệm trên em hãy nêu kết luận về sự nhiễm từ của sắt và thép?
a. Lõi sắt non (hoặc lõi thép) làm tăng tác dụng từ của ống dây khi có dòng điện chạy qua.

b. Khi ngắt dòng điện, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
1. Thí nghiệm
2. Kết luận:
Hãy cho biết cấu tạo của nam châm điện?
Gồm ống dây dẫn trong có lõi sắt non.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
1. Cấu tạo:
C2: Quan sát và chỉ ra các bộ phận chính của nam châm điện.
ống dây
Lõi sắt non
(1)
(2)
Gồm ống dây dẫn trong có lõi sắt non.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
1. Cấu tạo:
ống dây
Lõi sắt non
Có những cách nào có thể làm tăng lực từ của nam châm điện?
Gồm ống dây dẫn trong có lõi sắt non.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
1. Cấu tạo:
ống dây
Lõi sắt non
2. Cách làm tăng lực từ của nam châm điện:
Tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng dây của ống dây
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
C3: So sánh các nam châm điện: a và b; c và d; b,d và e nam châm nào mạnh hơn?
C3: So sánh các nam châm điện: a và b; c và d; b,d và e nam châm nào mạnh hơn?
I = 1A
n = 250
I = 1A
n = 500
I = 1A
n = 300
I = 1A
n = 500
I = 2A
n = 300
I = 2A
n = 300
I = 2A
n = 750
a)
b)
c)
d)
b)
d)
e)
Nam châm b mạnh hơn a
Nam châm d mạnh hơn c
Nam châm e mạnh hơn b và d
Cách chế tạo một nam châm điện và một la bàn đơn giản
*Nam châm điện
Dùng dây dẫn có vỏ bọc cách điện quấn quanh một chiếc đinh sắt.
Khi đó chiếc đinh có thể hút được sắt, thép và trở thành một nam châm điện.
Mắc hai đầu dây dẫn vào hai cực của một quả pin.
*La bàn
Đặt chiếc kim khâu dọc theo chiếc đinh trên, sau vài phút kim cũng trở thành một nam châm.
Đặt miếng xốp nhỏ trên mặt nước rồi đặt kim này lên miếng xốp.
Kim luôn định hướng theo phương Nam – Bắc.
BẮC
NAM
*Nam châm điện
Cách chế tạo một nam châm điện và một la bàn đơn giản
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
III. VẬN DỤNG
C4:Khi chạm mũi kéo vào đầu thanh nam châm thì sau đó mũi kéo hút được các vụn sắt. Giải thích vì sao?

Vì khi chạm vào thanh nam châm thì mũi kéo đã bị nhiễm từ và trở thành một nam châm.
Mặt khác, kéo được làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa, kéo vẫn giữ được từ tính lâu dài.
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
III. VẬN DỤNG
C5: Muốn nam châm điện mất hết từ tính thì làm thế nào?
-
K
Chỉ cần ngắt khoá K
SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN
Bài 25:
I. SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP
II. NAM CHÂM ĐIỆN
III. VẬN DỤNG
C6: Trả lời câu hỏi phần mở bài:
Lợi thế của nam châm điện:
- Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng cường độ dòng điện đi qua ống dây.
- Chỉ cần ngắt dòng điện qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính.
- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm bằng cách thay đổi chiều dòng điện qua ống dây.
nhiễm từ
sắc non
tăng lực từ
Hoàn thành các câu sau:
…(1)...
...(2)...
...(3)...
GHI NHỚ
1. Sắt, thép, ni ken, cô ban và các vật liệu từ khác đặt trong từ trường, đều bị
2. Sau khi đã bị nhiễm từ, không giữ được từ tính lâu dài, còn thép thì giữ được lâu dài.
3. Có thể làm của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây.
từ tính
…..(4)…..
từ tính
sắc non
tăng lực từ
nhiễm từ
Câu 1: Cách nào để một thanh thép bị nhiễm từ ?
A. Hơ trên một ngọn lửa.
B. Cho cọ sát với vải khô.
C. Đặt vào trong lòng một ống dây có dòng điện chạy qua.
D. Để gần nguồn điện.
C. Đặt vào trong lòng một ống dây có dòng điện chạy qua.
Câu 2: Chọn câu không đúng trong các câu sau đây:
A. Khi đặt trong từ trường sắt, thép và một số vật liệu từ khác đều bị nhiễm từ.
B. Khi không cho dòng điện chạy qua ống dây nam châm điện vẫn còn từ tính.
C. Dùng nam châm điện trong sản xuất thay cho động cơ nhiệt là một biện pháp bảo vệ môi trường.
D. Khi tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây của nam châm điện thì từ tính của nam châm điện tăng lên .
B. Khi không cho dòng điện chạy qua ống dây nam châm điện vẫn còn từ tính.
Hướng dẫn về nhà
1. Xem trước nội dung bài: Ứng dụng của nam châm và tìm hiểu nội dung sau:
+ Nguyên tắc hoạt động của loa điện.
+ Tìm hiểu hoạt động Rơle điện từ?
2. Bài tập về nhà: 25.1 - 25.3 SBT