Nhiệt liệt chào mừng
CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH
Phát biểu và viết công thức của định luật Huc?
Trong giới hạn đàn hồi, độ biến dạng tỉ đối kéo hay nén của thanh rắn tiết diện đều tỉ lệ thuận với ứng suất gây ra nó.
Kiểm tra bài cũ
hay
Tỉ số cho ta biết điều gì?
Đây là công trình nổi tiếng nào? Ở đâu ?
+ Tháp Epphen làm bằng thép cao 320m, do kỷ sư người Pháp Epphen thiết kế. Tháp được xây dựng vào năm 1889 tại quãng trường Mars, ở Paris (thủ đô nước Pháp)
Các phép đo vào ngày 01/01/1890 và ngày 01/07/1890 cho thấy sau 6 tháng tháp đã cao thêm 10 cm.
Tại sao có sự kỳ lạ đó? Sắt thép có thể lớn lên được chăng?
Tháp ÉpPhen
Tháng 1 là mùa Đông (lạnh),mà tháp làm bằng thép nên thép co lại khi gặp lạnh
Đến tháng 7 là mùa Hè (nóng) nên thép nở ra do đó ta thấy tháp cao lên.
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
Độ rộng của khe hở này phụ thuộc những yếu tố gì và có thể xác định nó theo công thức nào?

Sự nở dài
Sự nở thể tích (hay sự nở khối)
Hiện tượng nở vì nhiệt trong kĩ thuật
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
I. Sự nở dài.
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
1. Sự nở dài là gì?
Sự nở dài là sự tăng kích thước của vật rắn theo một phương đã chọn.
Dụng cụ thí nghiệm gồm những dụng cụ nào?
2. Thí nghiệm
Xét sự nở dài của một thanh kim loại:
to (ºC) chiều dài thanh là ℓo
t (ºC) chiều dài thanh tăng thêm lượng Δℓ
ℓ = ℓ0 +Δ ℓ (1)
Kết quả của thí nghiệm cho biết Δℓ=αℓ0 ( t - t0) (2).
Thế (2) vào (1), ta được: ℓ= ℓ0[1+ α(t-t0)]
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
Trong đó α là hệ số tỉ lệ, có đơn vị là K-1
(hoặc độ-1)
ℓ= ℓ0[1+ α(t-t0)]
Nhôm
Đồng
Sắt
0,060 cm
0,086 cm
0,12 cm
Nhận xét:
Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
Nhôm nở nhiều hơn đồng, đồng nở nhiều hơn sắt.
Từ bảng trên có thể rút ra nhận xét gì về sự nở vì nhiệt của các chất rắn khác nhau?
Hệ số nở dài phụ thuộc vào bản chất của chất làm thanh
Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
Trong đó α là hệ số tỉ lệ, có đơn vị là K-1
(hoặc độ-1)
Hệ số nở dài α phụ thuộc vào bản chất của chất làm thanh.
ℓ= ℓ0[1+ α(t-t0)]
Trả lời câu hỏi C1 ở sách giáo khoa trang 256
Vì độ dài của thước đo phụ thuộc rất ít vào nhiệt độ thì đo mới chính xác.
Người ta chế tạo được một hợp kim gọi là inva (gồm sắt 63,8%, niken 36%, cacbon 0,2%), hợp kim inva có α=1,6.10-6 K-1
II. Sự nở thể tích (sự nở khối)
Khi nhiệt độ tăng thì kích thước của vật rắn theo các phương đều tăng lên theo định luật của sự nở dài, nên thể tích của vật tăng lên. Đó là sự nở thể tích hay sự nở khối.
Gọi V0 là thể tích của vật ở nhiệt độ t0.
Khi nhiệt độ của vật tăng lên đến nhiệt độ t thì thể tích của vật là V:

l0
l0
l0
V = V0 [1 + β ( t – t0 )]
hay V = V0 [1 + 3α( t – t0 )]
Với β là hệ số nở thể tích hay hệ số nở khối, có đơn vị là K-1 (hoặc độ-1).
Áp dụng khi ( t – t0 ) không quá lớn và công thức trên cũng áp dụng cho chất lỏng (trừ nước ở lân cận 40C)
Thực nghiệm cho thấy hệ số nở khối của một chất xấp xỉ bằng 3 lần hệ số nở dài của chính chất ấy, tức là: β =3α.
Hãy quan sát thí nghiệm về sự nở vì nhiệt của các chất lỏng khác nhau và rút ra nhận xét.
M?c ch?t l?ng ban đầu
Nhận xét : Các chất lỏng khác nhau dãn nở vì nhiệt khác nhau.
Nu?c nóng

♣ ÔÛ nhöõng xöù laïnh, veà muøa ñoâng, lôùp nöôùc
ôû 40C naëng nhaát, neân chìm xuoáng ñaùy hoà.
Nhôø ñoù, caù vaãn soáng ñöôïc ôû ñaùy hoà, trong
khi treân maët hoà, nöôùc ñaù ñoùng thaønh lôùp
baêng daøy.
III. Hiện tượng nở vì nhiệt trong kĩ thuật
Vật rắn khi nở ra hay co lại đều tạo nên một lực khá lớn tác dụng lên vật khác tiếp xúc với nó. Do đó người ta phải chú ý đến sự nở vì nhiệt trong kĩ thuật.
1. Những ứng dụng của sự nở vì nhiệt
III. Hiện tượng nở vì nhiệt trong kĩ thuật
1. Những ứng dụng của sự nở vì nhiệt: tạo ra băng kép dùng làm rơle điều nhiệt trong bàn là, bếp điện…
Đèn báo điện
Ti?p di?m
Bang kộp
Lá đồng
Lá thép
?ng dụng của băng kép trong hoạt động của bàn là
Băng kép được sử dụng nhiều ở các thiết bị tự động đóng - ngắt mạch điện khi nhiệt độ thay đổi.
Lúc đầu băng kép thẳng, mạch điện đóng, đèn sáng. Khi đã đủ nóng, băng kép cong lại về phía thanh đồng làm ngắt mạch điện.
III. Hiện tượng nở vì nhiệt trong kĩ thuật
2. Những ứng dụng tránh các tác hại của sự nở vì nhiệt:
Giữa các thanh ray không có khe hở (hoặc khe hở nhỏ) khi nhiệt độ tăng cao
III. Hiện tượng nở vì nhiệt trong kĩ thuật
2. Những ứng dụng tránh các tác hại của sự nở vì nhiệt:
Ta phải chọn các vật liệu có hệ số nở dài như nhau khi hàn ghép các vật liệu khác nhau, chẳng hạn như chế tạo đuôi bóng đèn điện.
Ta phải để khoảng hở giữa hai vật nối liền nhau như chỗ nối hai đầu thanh ray đường sắt, chỗ đầu chân cầu…
Ta phải tạo vòng uốn trên các ống dẫn dài như ở đường ống dẫn khí hay dẫn chất lỏng.
Câu 1:
Tại sao người ta lại đốt nóng vành sắt trước khi lắp nó vào bánh xe bằng gỗ (ví dụ như bánh xe bò ngày trước)?
Cảnh người thợ đóng đai sắt vào bánh xe
Em hãy mô tả và giải thích cách làm của hai người thợ này ?
Ở đầu cán (chuôi) dao, liềm bằng gỗ, thường có một đai bằng sắt gọi là cái khâu dùng để giữ chặt lưỡi dao, liềm. Tại sao khi lắp khâu người thợ rèn phải nung nóng khâu rồi mới tra vào cán?
Vì khi được nung nóng, khâu sẽ nở rộng ra dễ lắp vào cán, khi nguội đi khâu co lại xiết chặt vào cán.
Bê tông ( là xi măng trộn với nước và cát, sỏi ) nở vì nhiệt như thép. Nhờ đó mà các trụ bê tông cốt thép không bị nứt khi nhiệt độ ngoài trời thay đổi.
Tại sao trong xây dựng người ta dùng bê tông cốt thép mà không dùng kim loại khác thép?
Sự nở vì nhiệt: Khi nhiệt độ của vật rắn tăng lên thì nói chung kích thước của vật tăng lên. Đó là sự nở vì nhiệt.
Sự nở vì nhiệt được phân thành 2 loại: sự nở dài và sự nở thể tích.
Các nha sĩ khuyên không nên ăn thức ăn quá nóng.Vì sao ?
Vì men răng dễ bị rạn nứt.
Vì sao bóng đèn điện tròn đang sáng,nếu bị nước mưa hắt vào thì dễ bị vỡ ngay ?
Vì bóng đang dãn nở,gặp lạnh co lại đột ngột nên bị vỡ.
Vì sao khi đỗ nước nóng vào cốc thủy tinh dày thì cốc dễ bị vỡ ?
Do cốc dãn nở không đều ở mặt trong và mặt ngoài .
Tại sao khi lợp nhà bằng tôn người ta chỉ đóng đinh ở một đầu còn đầu kia phải để tự do ?
Để tôn khi gặp nóng dãn nỡ sẽ không bị vênh.
SỰ DÃN NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN
TRÒ CHƠI "BÔNG HOA KIẾN THỨC"
1
2
6
5
Tại sao khi đặt đường ray xe lửa,người ta không đặt các thanh ray sát khít nhau,mà phải để có khe hở giữa chúng ?
Để khi gặp nóng các đường ray có khoảng trống dãn nở,làm đường ray không bị cong lên, dễ gây ra tai nạn.
Tại sao khi xây đúc nhà lớn người ta phải dùng thép và bê tông (hỗn hợp gồm xi măng,cát,sỏi,nước) ?
Vì thép và bê tông nở vì nhiệt gần như nhau, nên làm cho nhà đúc sẽ bền vững hơn.
4
3
Cho biết câu nào đúng, câu nào sai?
1/ Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
2/ Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt giống nhau
3/ Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
4/ Quả cầu nóng lên, thể tích quả cầu giảm
5/ Quả cầu lạnh đi, thể tích quả cầu giảm
6/ Quả cầu nóng lên, khối lượng của quả cầu không thay đổi
Đ
S
S
Đ
Đ
Đ
CỦNG CỐ
Một lọ thuỷ tinh được đậy bằng nút thuỷ tinh. Nút bị kẹt. Hỏi phải mở nút bằng cách nào trong các cách sau đây?
A. Hơ nóng nút.
B. Hơ nóng cổ lọ.
C. Hơ nóng cả nút và cổ lọ.
D. Hơ nóng đáy lọ.

nút thuỷ tinh
Hiện tượng nào sau đây sẽ xảy ra khi nung nóng một vật rắn?
A. Khối lượng của vật tăng.
B. Khối lượng của vật giảm.
C. Khối lượng riêng của vật tăng.
D. Khối lượng riêng của vật giảm.

Câu 2:
Cho một tấm kim lọai hình chữ nhật, ở giữa bị đục thủng một lỗ tròn. Khi ta nung nóng tấm kim lọai thì lỗ tròn này có bé đi không?
Câu 3:
Cho một băng kép làm bằng thép và bằng đồng. Khi nung nóng băng kép thì băng kép bị uốn cong về phía nào?
Cho một khối sắt ở 1000C có thể tích 1000 cm3 Tìm thể tích của nó ở 300C. Biết hệ số nở dài của sắt là 11,4.10-6 độ -1.
B. V = 997,6 cm3
A. V = 979,6 cm3
C. V = 799,6 cm3
D. V = 1002,4 cm3
Một cái thước bằng nhôm dài 1m ở 200 C, chiều dài của thước này ở 500 C là 1,00073 m. Tính hệ số nở dài  ?
 = 24,5.10 -6 độ -1
Xin chân thành cảm ơn
Các thầy cô giáo
CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH