VẬT LÝ 8

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Một vật nhúng chìm trong chất lỏng chịu tác dụng
của mấy lực? Đó là những lực nào?
- Hãy biểu diễn lực đó lên hình vẽ?
- Viết công thức tính Lực đẩy Ác si mét? Nêu ý nghĩa
các đại lượng?
F
A

P

Tàu
nổi
Bi thép chìm

1. Điều kiện để vật nổi, vật chìm.
C1: Mét vËt ë trong lßng chÊt láng chÞu t¸c dông
cña những lùc nµo, ph­ư¬ng vµ chiÒu cña chóng cã
gièng nhau kh«ng?

FA

P

- Một vật nằm trong chất
lỏng chịu tác dụng của các
lực: trọng lực P và lực đẩy
Ác si mét FA.
- Các lực này cùng phương
nhưng ngược chiều.

Hãy vẽ các vectơ lực tương ứng với
ba trường hợp và chọn cụm từ
thích hợp điền vào các câu tương
ứng phía dưới hình vẽ
FA

a)

P

P > FA
Vật sẽchuyển
. . . . . động
xuống dưới (chìm
xuống đáy bình)

F
FAA

b)

P

P = FA
Vật sẽ .đứng
. . yên
(lơ lửng trong
chất lỏng)

c)

P

P < FA
động lên
Vật sẽ .chuyển
...
trên (nổi lên mặt
thoáng)

Điều kiện để vật nổi, vật chìm.
Nhúng một vật vào trong chất lỏng thì :
+ Vật chìm xuống khi:
P>
FA
+ Vật lơ lửng (đứng yên) khi: P = FA
+ Vật nổi lên khi:
P < FA

Biết P = dv .V và FA = dl .V. Chứng minh rằng nếu vật là một khối đặc
nhúng ngập trong chất lỏng thì:
-Vật sẽ chìm xuống khi:

dv > dl

-Vật sẽ lơ lửng trong chất lỏng khi: dv = dl
- Vật sẽ nổi lên mặt chất lỏng khi:

d v < dl

VËt sÏ ch×m xuèng khi P > FA => dv > dl
P = dv . V
mµ
FA = dl . V

VËt sÏ l¬ löng trong chÊt láng khi P = FA => dv = dl
VËt sÏ næi lªn mÆt chÊt láng khi P < FA => dv < dl

1. ĐIỀU KIỆN ĐỂ VẬT NỔI, VẬT CHÌM

* Nhúng một vật vào chất lỏng thì:
+Vật chìm xuống khi : P > FA hay dv > dl
+Vật nổi lên khi: P < FA hay dv < dl
+Vật lơ lửng khi: P = FA hay dv = dl

2. Độ lín cña lùc ®Èy ¸c si mÐt khi vËt næi trªn mÆt tho¸ng cña chÊt
láng:
C3: Tại sao miếng gỗ thả vào nước lại nổi ?
Miếng gỗ thả vào nước lại nổi lên vì lực đẩy Ác-si-mét tác dụng
lên miếng gỗ lớn hơn trọng lượng của miếng gỗ (Pgỗ < FA) hay
trọng lượng riêng của gỗ nhỏ hơn trọng lượng riêng của
nước(dgC4: Khi miếng gỗ nổi trên mặt nước, trọng
lượng P của nó và lực đẩy Ác-si-mét có bằng
nhau không? Tại sao?
Khi miếng gỗ nổi trên mặt nước, trọng
lượng P của nó và lực đẩy Ác-si-mét cân
bằng nhau ( P = FA ). Vì vật đứng yên thì
hai lực này là hai lực cân bằng.

2. Độ lín cña lùc ®Èy ¸c si mÐt khi vËt næi trªn mÆt tho¸ng cña chÊt
láng:
C5: Độ lớn của lực đẩy Ác-si-mét được tính bằng công thức:
FA = d.V
trong đó d là trọng lượng riêng của chất lỏng, còn V là gì ? Trong
các câu trả lời sau đây, câu nào là không đúng ?
A. V là thể tích của phần nước bị miếng gỗ chiếm chỗ
B. V là thể tích của cả miếng gỗ
C. V là thể tích của phần miếng gỗ chìm
trong nước
D. V là thể tích được gạch chéo trong hình

2. Độ lín cña lùc ®Èy ¸c si mÐt khi vËt næi
trªn mÆt tho¸ng cña chÊt láng:
FA = d.V
Trong đó:
d là trọng lượng riêng của chất lỏng
(N/m3)
V là thể tích của phần vật chìm trong chất
lỏng (thể tích phần chất lỏng bị vật
chiếm chỗ) (m3)

Ghi nhí


Nhúng một vật vào chất lỏng thì:
+ Vật chìm xuống khi trọng lượng P lớn hơn lực đẩy Ác-si-mét F A:
P > FA hay dv > dl
+ Vật nổi lên khi:

P < FA hay dv < dl

+ Vật lơ lửng trong chất lỏng khi: P = FA hay dv = dl
 Khi vật nổi trên mặt chất lỏng thì lực đẩyÁc-si-mét: FA = dV
trong đó:
V là thể tích phần vật chìm trong chất lỏng(m3).
d là trọng lượng riêng của chất lỏng(N/m3)

3. Vận dụng

C7

thép
g
n
ằ
b
u
à
t
n
o
Thế tại sao c
n
ò
c
i
ổ
n
i
ạ
l
p
é
h
bi t
nặng hơn hòn
tàu
g
n
ằ
r
t
ế
i
B
?
m
i t h ép l ạ i ch ì
b
ặc
đkhông
p
é
h
t
i
ố
h
* Con tàu
nổi
được
là
do
nó
phải
là
một
khối
thép
k
t
ộ
m
à
l
i
ả
h
p
không
g.nhiều khoảng trống nên trọng
n
ỗ
r
g
n
đặc,à bên
trong
tàu
có
ả
o
h
k
u
m có nhiề

lượng riêng của cả con tàu nhỏ hơn trọng lượng riêng
của nước.
* Hòn bi thép đặc chìm là do trọng lượng riêng của thép
lớn hơn trọng lượng riêng của nước.

C8: Thả một hòn bi thép vào thuỷ ngân thì hòn bi nổi
hay chìm? Tại sao?
(cho biết dthép = 73000N/m3 , dthuỷ ngân = 136000N/m3).
TL: - Hòn bi bằng thép nổi lên mặt thuỷ ngân được
- Vì dthép < dthuỷ ngân.

C9.Hai vật M và N cùng thể tích được nhúng ngập
trong nước. M chìm xuống đáy,còn N lơ lửng. Gọi PM
là trọng lượng của M.
PN là trọng lượng của N.
FaM là lực Acsimet lên M.
FaN là lực Acsimet lên N.
Chọn dấu “='', “ > ”, “<'' điền vào ô trống:

N
M

• FaM

FaN

• FaM

PM

• FaN

PN

• PM

PN

C9

+ Hai vật cùng thể tích và nhúng ngập
trong cùng chất lỏng nên :

FAM = FAN

+ Vật M chìm chứng tỏ :

FAM < PM

+ Vật N lơ lửng chứng tỏ :

FAN = PN

*Từ 3 yếu tố trên chứng tỏ:

PM > PN

PM

PN

Bài tập tự luận: Một khối gỗ hình hộp chữ nhật có thể tích
0,4 m3 được thả vào nước thì thấy ¼ khối gỗ nổi trên mặt nước.
Biết trọng lượng riêng của nước là 10.000 N/m3.
Tính lực đẩy Ác – si – mét của nước tác dụng lên khối gỗ.
Bài giải :
Tóm tắt :
Thể tích phần gỗ chìm trong nước:
Vchìm = V – Vnổi
V = 0,4 m3
= V - ¼ V = 0,4 - ¼. 0,4 = 0,3 (m3)
Cho Vnổi = ¼ V
dn = 10.000N/m3
Lực đẩy Ác – si – mét của nước tác dụng
lên khối gỗ:
Tìm FA= ? (N)
FA = dn.Vc = 10.000.0,3 = 3000 (N)
Đáp số: 3000 N

Biển Chết
Lµ biÓn næi tiÕng ë Palestin,
n­íc ë ®©y rÊt mÆn ®Õn nçi
kh«ng cã mét sinh vËt nµo
sèng ®­uîc ë ®ã.

dngười khoảng 11214
N/m3
dnước biển chết khoảng
11740N/m3
 dngười< dnước biển chết

Tàu ngầm

Tàu ngầm là loại tàu có thể chạy
ngầm dưới mặt nước. Phần đáy có
nhiều ngăn, có thể dùng máy bơm để
bơm nước vào hoặc đẩy nước ra. Nhờ
đó, người ta có thể làm thay đổi trọng
lượng riêng của tàu để cho tàu lặn
xuống, lơ lửng trong nước hoặc nổi lên
trên mặt nước .

a/ Hình ảnh tàu
ngầm đang nổi
trên nước

b/ Hình ảnh tàu ngầm
đang chuyển động
trong lòng biển

Sự cố tràn dầu do đắm tàu Mỹ Đình.

Dầu thô tràn lên bờ gây ô nhiễm môi
trường.

Các sinh vật biển chết do ô nhiễm dầu tràn

Thñy triÒu ®en

HËu qu¶ v¸ng dÇu vµ c¸ch kh¾c phôc

Sinh hoạt của con người và
các hoạt động sản xuất thải ra
môi trường lượng khí thải lớn
(NO, CO2, SO2…) đều nặng
hơn không khí nên có xu
hướng chuyển xuống lớp
không khí sát mặt đất => ô
nhiễm môi trường.

 Biện pháp:
- Đảm bảo an toàn trong vận chuyển dầu lửa, có
biện pháp kịp thời khi gặp sự cố tràn dầu.
- Lưu thông không khí (sử dụng quạt gió, xây
dựng nhà xưởng thông thoáng, xây dựng các ống
khói…). Hạn chế khí thải độc hại

Sö dông n¨ng l­îng s¹ch

Các hoạt động khai thác và vận chuyển dầu có thể
làm rò rỉ dầu lửa. Vì dầu có trọng lượng riêng nhỏ hơn
trọng lượng riêng của nước nên nổi trên mặt nước.

§©y lµ th¶m häa “thñy triÒu ®en” sau sù cè næ giµn
khoan trªn vÞnh Mª-Hi-C« vµo cuèi th¸ng 4 n¨m 2010

Các hoạt động khai thác và vận chuyển dầu có thể
làm rò rỉ dầu lửa. Vì dầu có trọng lượng riêng nhỏ hơn
trọng lượng riêng của nước nên nổi trên mặt nước.

 Lớp dầu này ngăn cản việc hoà tan ôxi vào nước. Vì vậy,
sinh vật không lấy được ôxi sẽ bị chết

Cuộc diễn tập về sự khắc phục sự cố tràn dầu
(Tỉnh Bà Rịa – Vũng tàu )

P < FA

dv < dl
P = FA
dv = dl
P > FA
dv > dl
Độ lín cña lùc ®Èy
¸c si mÐt khi vËt
næi trªn mÆt
tho¸ng cña chÊt
láng

FA = d.V

d lµ träng l­îng
riªng cña chÊt
láng (N/m3)
V lµ thÓ tÝch cña
phÇn chÊt láng bÞ
vËt chiÕm chç
(m3)