Bài 24; 25:
SỰ NÓNG CHẢY VÀ
SỰ ĐÔNG ĐẶC
VẬT LÝ 6
KIỂM TRA BÀI CŨ:


Bài tập: Hãy chọn từ hay cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống của các câu sau :
a) Dụng cụ dùng để đo nhiệt độ là ……………
b) Nhiệt kế hoạt động dựa trên hiện tượng ……………
của các chất.
c) Để đo nhiệt độ của hơi nước đang sôi phải dùng
………………….
nhiệt kế
nhiệt kế thuỷ ngân
dãn nở vì nhiệt
Tượng đồng
Huyền Thiên Trấn Vũ
Làng Ngũ Xá ở Hà Nội, nổi tiếng việc đúc đồng. Năm 1677 các nghệ nhân của làng này đã đúc thành công pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ bằng đồng đen, là một trong những pho tượng đồng lớn nhất ở nước ta . Tượng cao 3,48m, có khối lượng 4000kg, hiện đang được đặt tại đền Quán Thánh Hà Nội.
Để đúc được tượng đồng này người ta phải làm như thế nào?
BÀI 24: SỰ NÓNG CHẢY VÀ SỰ ĐÔNG ĐẶC
I. SỰ NÓNG CHẢY:
1. Phân tích kết quả thí nghiệm:
Dụng cụ thí nghiệm:
1. Phân tích kết quả thí nghiệm:
Trong các phòng thí nghiệm người ta nghiên cứu sự nóng chảy bằng thí nghiệm tương tự như thí nghiệm mô phỏng.
- Dùng đèn cồn đun nước và theo dõi nhiệt độ của băng phiến. Khi nhiệt độ của băng phiến lên đến 600C thì cứ sau 1 phút lại ghi nhiệt độ và nhận xét về thể (rắn hay lỏng) của băng phiến vào bảng theo dõi. Ghi cho tới khi nhiệt độ của băng phiến đạt tới 860C, ta được bảng 24.1.
800C
1000C
600C
860C
Thí nghiệm mô phỏng
 Vẽ đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của băng phiến theo thời gian khi nóng chảy.
Trục nằm ngang: Là trục thời gian.
+ Mỗi cạnh của ô vuông nằm trên trục này biểu thị 1 phút.
+ Gốc của trục thời gian ghi phút 0.
Trục thẳng đứng: Là trục nhiệt độ.
+ Mỗi cạnh của ô vuông nằm trên trục này biểu thị 1oC.
+ Gốc của trục nhiệt độ ghi 60oC.
Nối các điểm xác định nhiệt độ ứng với thời gian đun.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
0
60
63
66
69
72
75
77
79
80
81
82
84
Thời gian (phút)
Nhiệt độ (0C)
86
C1: - Khi được đun nóng nhiệt độ của băng phiến thay đổi như thế nào?
- Đường biểu diễn từ phút 0 đến phút thứ 5 là đoạn thẳng nằm nghiêng hay nằm ngang?
Trả lời C1:
Khi được đun nóng nhiệt độ của băng phiến tăng dần
- Đường biểu diễn từ phút 0 đến phút thứ 6 là đoạn thẳng nằm nghiêng.
Rắn
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
0
60
63
66
69
72
75
77
79
80
81
82
84
Rắn và lỏng
Thời gian (phút)
Nhiệt độ (0C)
86
C2: - Tới nhiệt độ nào thì băng phiến bắt đầu nóng chảy?
- Lúc này băng phiến tồn tại ở những thể nào?
Trả lời C2: - Tới 80 0C thì băng phiến bắt đầu nóng chảy.
- Lúc này băng phiến tồn tại ở thể rắn và lỏng
C3: Trong suốt thời gian nóng chảy nhiệt độ của băng phiến có thay đổi không?
- Đường biểu diễn từ phút thứ 8 đến phút thứ 11 là đoạn thẳng nằm nghiêng hay nằm ngang
Trả lời C3:
Trong suốt thời gian nóng chảy nhiệt độ của băng phiến không thay đổi.

- Đường biểu diễn từ phút thứ 8 đến phút thứ 11 là đoạn thẳng nằm ngang.
Rắn
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
0
60
63
66
69
72
75
77
79
80
81
82
84
Rắn và lỏng
Thời gian (phút)
Nhiệt độ (0C)
86
C4: Khi băng phiến đã nóng chảy hết thì nhiệt độ của băng phiến thay đổi như thế nào?
- Đường biểu diễn từ phút thứ 11 đến phút thứ 15 là đoạn thẳng nằm ngang hay nằm nghiêng?
Trả lời C4: Khi băng phiến đã nóng chảy hết thì nhiệt độ của băng phiến tiếp tục tăng.
- Đường biểu diễn từ phút thứ 11 đến phút thứ 15 là đoạn thẳng nằm nghiêng.
Rắn
Lỏng
C5: Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống trong các câu sau:
Băng phiến nóng chảy ở …....., nhiệt độ này gọi là nhiệt độ nóng chảy của băng phiến.
Trong thời gian nóng chảy, nhiệt độ của băng phiến ........................
800C
không thay đổi
700C, 800C, 900C
- thay đổi, không thay đổi
Bảng nhiệt độ nóng chảy của 1 số chất
Đọc và cho biết:
Các chất khác nhau có nhiệt độ nóng chảy như thế nào?
BÀI 24: SỰ NÓNG CHẢY VÀ SỰ ĐÔNG ĐẶC
I. SỰ NÓNG CHẢY
1. Phân tích kết quả thí nghiệm:
2. Rút ra kết luận
* Sự chuyển từ thể rắn sang thể lỏng gọi là ………………...
* Phần lớn các chất nóng chảy ở một nhiệt độ xác định, nhiệt độ đó gọi là ……………………
* Trong thời gian nóng chảy nhiệt độ của chất ……………
sự nóng chảy
nhiệt độ nóng chảy.
không thay đổi.
Tìm cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống.
II. Sự đông đặc:
1. Dự đóan:
Trong thí nghiệm về sự nóng chảy của băng phiến, khi băng phiến được đun nóng, nó nóng dần lên rồi nóng chảy.
Hãy dự đoán điều gì sẽ xẫy ra đối với băng phiến khi thôi không đun nóng và để băng phiến nguội dần. Hãy viết điều dự đoán đó của em vào vở?
Hãy quan sat hình 24.1 và nêu dụng cụ chính trong thí nghiệm?

1. Nhiệt kế.
2. Ống nghiệm đựng băng phiến.
3. Cốc thủy tinh chứa nước.
4. Đèn cồn.
5. Giá thí nghiệm.
Hình 24.1
1

2
3

4

5
800C
600C
2. Phân tích kết quả thí nghiệm:
a) - Đun nóng băng phiến như thí nghiệm ở hình 24.1 lên tới khoảng 900C rồi tắt đèn cồn.
- Lấy ống nghiệm đựng băng phiến ra khỏi nước nóng và để cho băng phiến nguội dần. Khi nhiệt độ băng phiến giảm dần đến 860C thì bắt đầu ghi nhiệt độ và thể của băng phiến trong thời gian quan sát. Cứ 1 phút ghi nhiệt độ và thể của băng phiến một lần, cho tới khi nhiệt độ băng phiến giảm tới 600C. Ta được bảng kết quả thí nghiệm 25.1.
900C
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Thời gian (phút)
Bảng 25.1. Bảng kết quả thí nghiệm
b) Hãy dựa vào bảng 25.1 để vẽ đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của băng phiến theo thời gian trong quá trình băng phiến đông đặc.
Trục nằm ngang là trục thời gian, mỗi cạnh của ô vuông nằm trên trục này biểu thị 1 phút. Trục thẳng đứng là trục nhiệt độ, mỗi cạnh ô vuông nằm trên trục này biểu thị 1oC. Góc của trục nhiệt độ ghi 60oC; góc của trục thời gian là phút 0.
Nối các điểm xác định nhiệt độ ứng với thời gian để nguội, ta được đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ của băng phiến theo thời gian trong quá trình đông đặc.
Thể lỏng
Lỏng và rắn
Rắn
Căn cứ vào đường biểu diễn, hãy thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi C1 , C2 , C3?
THẢO LUẬN NHÓM:
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Thời gian (phút)
Bảng 25.1. Bảng kết quả thí nghiệm
C1:
C2, C3:
đến 800 C băng phiến bắt đầu đông đặc
Kết quả thảo luận
Nằm nghiêng
Giảm
Lỏng
Nằm ngang
Không thay đổi
Lỏng và rắn
Nằm nghiêng
Giảm
Rắn
Băng phiến đông đặc
Băng phiến nóng chảy
86
84
82
80
75
79
72
69
66
81
77
63
60
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1112 13 14 15
Thời
gian
Lỏng
Lỏng
Rắn và lỏng
Lỏng và rắn
Rắn
Rắn
Dựa vào hai đường biểu diẽn vẽ được em có nhận xét gì vè hai quá trình nóng chảy và đông đặc của băng phiến?
Thời
gian
a) Băng phiến đông đặc ở (1)………..…..…… Nhiệt độ này gọi là nhiệt độ đông đặc của băng phiến. Nhiệt độ đông đặc (2)………………..…… nhiệt độ nóng chảy.
b) Trong thời gian đông đặc, nhiệt độ của băng phiến (3)……………………………………
, 900C, 1000C
, lớn hơn, nhỏ hơn
thay đổi,
C4: Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống của các câu sau:
800C
băng
không thay đổi
Bảng 25.2: Nhiệt độ nóng chảy của một số chất
Vônfam ở thể nào khi nhiệt độ 40000C, 33700C, 30000C?
Ở nhiệt độ 40000C: Vônfam ở thể lỏng.
Ở nhiệt độ 33700C: Vônfam ở thể lỏng và rắn.
Ở nhiệt độ 30000C: Vônfam ở thể rắn.
Vì nhiệt độ nóng chảy của Vônfam rất cao.
Do đó, người ta thường sử dụng Vônfam để
làm dây tóc bóng đèn cho mục đích sáng lâu,
dây tóc không đứt, bền.
* Sự chuyển từ thể ….…… sang thể ……………… gọi là sự đông đặc.
* Phần lớn các chất nóng chảy (hay đông đặc) ở một……………………. Nhiệt độ đó gọi là ……………………………..
* Nhiệt độ nóng chảy của các chất khác nhau thì ……………
* Trong suốt thời gian nóng chảy (hay đông đặc) nhiệt độ của vật ………………………………
Chọn từ thích hợp trong khung điền vào chỗ trống trong nội dung sau:
Nhiệt độ xác định, không thay đổi, nhiệt độ nóng chảy, sự nóng chảy, sự đông đặc, khác nhau, giống nhau
Lỏng
Rắn
Nhiệt độ xác định
Nhiệt độ nóng chảy
khác nhau
không thay đổi
Ghi nhớ
Rắn
Lõng
Sự nóng chảy
Sự đông đặc
(Ở nhiệt độ xác định)
III. VẬN DỤNG:
C5: Hình 25.1 vẽ đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ theo thời gian khi nóng chảy của chất nào?
Hãy mô tả sự thay đổi nhiệt độ và thể của chất đó khi nóng chảy?
Nước đá. Từ phút 0 đến phút thứ 1 nhiệt độ của nước đá tăng dần từ -40C đến 00C. Từ phút thứ 1 đến phút thứ 4, nước đá nóng chảy , nhiệt độ không thay đổi. Từ phút thứ 4 đến phút thứ 7, nhiệt độ của nước đá tăng dần.
-2
-4
Hiện tượng nào sau đây không liên quan đến sự nóng chảy ?
Đúc tượng đồng.
Đốt đèn cầy.
Đốt một ngọn đèn dầu.
Cho cục nước đá vào ly nước.
Băng tuyết ở Nam Cực
Băng ở hai đầu địa cực tan ra làm mực nước biển dâng cao (khoảng 5cm/10 năm).
Gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng gì đối với thế giới?
Một số vùng đất trên thế giới sẽ biến mất.
GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
Waddenzee tại Đan Mạch
Lucedio Appey phía tây bắc Italy
Thung lung olymbia phía nam Hy L?p.
Hình ảnh cánh đồng láa này có thể sẽ biến mất khi mực nước biển dâng cao 1 mét.
Nguyên nhân của trình trạng trên
Em biết gì vê tầng Ozon?
Tầng ozon là lớp khí bao bọc xung quanh hành tinh. Như một chiếc áo quý báu bảo vệ sức khoẻ cho con người; bảo vệ trái đất khỏi sự nóng lên.
Do chính con ngu?i g�y ra...
Con người phải làm gì để bảo vệ tầng ozon ?
III. VẬN DỤNG:
C5: Hình 25.1 vẽ đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ theo thời gian khi nóng chảy của chất nào?
Hãy mô tả sự thay đổi nhiệt độ và thể của chất đó khi nóng chảy?
Nước đá. Từ phút 0 đến phút thứ 1 nhiệt độ của nước đá tăng dần từ -40C đến 00C. Từ phút thứ 1 đến phút thứ 4, nước đá nóng chảy , nhiệt độ không thay đổi. Từ phút thứ 4 đến phút thứ 7, nhiệt độ của nước đá tăng dần.
-2
-4
C6: Trong việc đúc đồng có những quá trình chuyển thể nào của đồng?
Trả lời:
- Khi đun nóng đồng trong lò: đồng chuyển từ thể rắn sang thể lỏng (quá trình nóng chảy).
- Khi đồng nguội trong khuôn đúc: đồng chuyển từ thể lỏng sang thể rắn (quá trình đông đặc).
C7: Tại sao người ta dùng nhiệt độ của nước đá đang tan để làm một mốc đo nhiệt độ?
Trả lời: Vì nhiệt độ này là xác định và không thay đổi trong quá trình nước đá đang tan.
- Về nhà học theo SKG.
Làm bài tập trong bài 24 và 25 SBT.
Tìm hiểu bài 26 và 27
NHIỆM VỤ VỀ NHÀ