ĐỊA LÍ 6
GV: Nguyễn văn Có
TRƯỜNG THCS & THPT BÌNH PHONG THẠNH
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Học xong bài này, em sẽ:
- Trình bày hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau.
- Nhận biết được giờ địa phương, giờ khu vực.
- So sánh được giờ của hai địa điểm trên Trái Đất.
- Mô tả được sự lệch hướng chuyển động của vật thể theo chiều kinh tuyến.
MỞ BÀI
Trái Đất luôn vận động không ngừng. Sự vận động của Trái Đất sinh ra nhiều hiện tượng địa lí có ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống của con người.
Sự luân phiên ngày đêm, giờ trên Trái Đất, sự lệch hướng chuyển động của các vật thể, ... là những hiện tượng sinh ra từ chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất.
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
Ngày là khoảng thời gian mà phần bề mặt Trái Đất được Mặt Trời chiếu sáng.
Đêm là khoảng thời gian mà phần bề mặt Trái Đất không được Mặt Trời chiếu sáng.
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
1. Sự luân phiên ngày đêm:
Dựa vào hình 6.2 và thông tin trong bài, em hãy:
- Cho biết vị trí điểm A có phải luôn là ban ngày, vị trí điểm B có phải luôn là ban đêm không? Tại sao?
A
B
Vị trí A không thể luôn là ban ngày, vị trí B mãi không là đêm mãi được  Do Trái Đất tự quay quanh trục, mọi nơi của bề mặt Trái Đất đều lần lượt được Mặt Trời chiếu sáng nên hiện tượng ngày đêm diễn ra luân phiên.
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
1. Sự luân phiên ngày đêm:
Dựa vào hình 6.2 và thông tin trong bài, em hãy:
- Trình bày hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau trên Trái Đất.
A
B
Đêm
Cực Bắc
Cực Nam
- Do Trái Đất có dạng hình cầu nên Mặt Trời chỉ chiếu sáng được một nửa. Nửa được chiếu sáng gọi là ngày, nửa không được chiếu sáng gọi là đêm.
- Do Trái Đất tự quay quanh trục từ tây sang đông nên ở mọi nơi trên bề mặt Trái Đất đều lần lượt có ngày và đêm.
Đây là hiện tượng ngày, đêm luân phiên nhau.
Ngày
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
2. Giờ trên Trái Đất:
Giờ địa phương (giờ Mặt Trời) được thống nhất ở tất cả các địa điểm nằm trên cùng một kinh tuyến. Mỗi kinh tuyến sẽ có một giờ địa phương.
104°Đ
105°Đ
106°Đ
24g00’
0g04’
23g56’
1 ngày ta có (3 600s X 24h) = 86 400s
Bề mặt Trái Đất có 360 kinh tuyến
Lấy 86 400 : 360 = 240 giây
Đổi ra phút 240 : 60 = 4 phút
Đọc thông tin trong bài và quan sát hình 6.4, em hãy cho biết:
- Bề mặt Trái Đất được chia làm bao nhiêu múi giờ?
- Việt Nam thuộc múi giờ thứ mấy?
- Múi giờ nước ta muộn hay sớm hơn so với giờ GMT?
- Múi giờ của các thành phố: Hà Nội, Oa-sinh-tơn (Washington), Mat-xcơ-va (Moscow) và Tô-ky-ô (Tokyo).
24 múi giờ
Bề mặt Trái Đất chia làm bao nhiêu múi giờ?
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
-1
-2
-3
-4
-5
-6
-7
-8
-9
-10
-11
360 : 24 = 15°
Luân Đôn
15°
Việt Nam thuộc múi giờ thứ mấy?
Múi giờ số 7
Hà Nội
97°30’Đ
112°30’Đ
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
2. Giờ trên Trái Đất:
23º27’B
8º34’B
109º24’Đ
102º09’Đ
Múi giờ: là giờ địa phương trung bình của các kinh tuyến trong cùng một múi.
Ví dụ: Phần đất liền nước ta nằm từ 102°09’Đ đến 109°24’Đ nên nước ta dùng chung múi giờ số 7.
Kể tên các quốc gia có cùng múi giờ với nước ta.
Lào, Campuchia, Thái Lan, Inđonexia.
Múi giờ nước ta muộn hay sớm hơn so với giờ GMT.
SỚM
MUỘN
Sớm hơn
HÀ NỘI
7
WASHINGTON
- 5
MOSCOW
3
TOKYO
9
2. Giờ trên Trái Đất:
2. Giờ trên Trái Đất:
Đường đổi ngày
2. Giờ trên Trái Đất:
Đường đổi ngày quốc tế là kinh tuyến 180°
Tây sang Đông: – 1 ngày
25/12
24/12
Đông sang Tây: + 1 ngày
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
3. Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể di chuyển trên bề mặt Trái Đất:
Hiện tượng lệch hướng này đúng với cả vật thể rắn, thể lỏng và thể khí.
RẮN
LỎNG
KHÍ
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
3. Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể di chuyển trên bề mặt Trái Đất:
Dựa vào hình 6.5 và thông tin trong bài, em hãy:
- Cho biết:
+ Ở bán cầu Bắc, vật chuyển động theo hướng từ A đến B và từ C đến D bị lệch về phía bên trái hay bên phải so với hướng ban đầu?
+ Ở bán cầu Nam, vật chuyển động theo hướng từ E đến F và từ O đến P bị lệch về phía bên trái so với hướng ban đầu?
- Rút ra kết luận về hướng lệch của các vật thể chuyển động ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam theo chiều kinh tuyến.
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
3. Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể di chuyển trên bề mặt Trái Đất:
phải
phải
Phải
trái
trái
Trái
BÀI
6
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ
3. Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể di chuyển trên bề mặt Trái Đất:
Ví dụ: Hướng chuyển động của các dòng sông, dòng biển, các loại gió chính, đường bay của đạn và tên lửa ... Tuy nhiên, tùy vào vị trí của các vật trên Trái Đất mà hướng lệch của chúng khác nhau.
Cực Bắc
Cực Nam
LUYỆN TẬP:
1. Sử dụng quả Địa Cầu để mô tả chuyển động tự quay quanh trục của trái Đất.
2. Hãy lập sơ đồ hệ thống hóa kiến thức về hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất.
1
2
3
HỆ QUẢ
Câu 1: Cùng một lúc, trên Trái Đất có bao nhiêu giờ khác nhau?
A. 21 giờ.
B. 23 giờ.
C. 24 giờ.
D. 22 giờ.
LUYỆN TẬP:
Câu 2: Theo em trên Trái Đất, giờ khu vực phía Đông bao giờ cũng đến sớm hơn giờ khu vực phía Tây là do:
A. Trái Đất quay từ Đông sang Tây.
B. Trái Đất quay từ Tây sang Đông.
C. Trục Trái Đất nghiêng một góc 66033`
D. Trái Đất có dạng hình cầu.
Nếu hiện tại ở Anh đang là mùa Đông, thì múi giờ nước Anh và Việt Nam sẽ cách nhau 7 tiếng vì múi giờ Việt Nam chuẩn là GMT +7. Nếu bạn xác định được ở Anh đang là mùa hè, thì chênh lệch múi giờ Việt Nam và Anh là 6 tiếng. Nên vào buổi sáng nếu Hoàng gọi điện cho bạn ở Anh thì khi ấy ở Anh đang là ban đêm, Hoàng sẽ vô tình phá vỡ giấc ngủ của bạn.
Sáng nay, trước khi đến trường, Hoàng định gọi điện hỏi thăm một người bạn ở nước Anh. Thấy vậy, mẹ của Hoàng đã khuyên bạn ấy hãy gọi vào thời điểm khác phù hợp hơn.
Theo em, tại sao mẹ của Hoàng lại khuyên như vậy? Em hãy tư vấn cho Hoàng thời điểm phù hợp để gọi điện hỏi thăm bạn của mình.
VẬN DỤNG:
Hoạt động tìm tòi mở rộng:
+ Học bài, hoàn thành câu hỏi và bài tập SGK.
+ Tìm hiểu bài 7: Chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất và hệ quả.
+ Trả lời các câu hỏi in nghiêng và phần bài tập cuối bài.
Chào tạm biệt các em!