Phong cảnh mùa xuân

Phong cảnh mùa hạ

Phong cảnh mùa thu

Phong cảnh mùa đông

Mô tả phong cảnh 4 mùa trong các bức tranh?
TIẾT 15-16-17 BÀI 7:

CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT

QUAY QUANH MẶT TRỜI VÀ HỆ QUẢ
22 - 12 (Đông chí)

23 - 9

(Thu phân)

21 - 3 (Xuân phân)

(22 - 6 Hạ chí)

1. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

Hình: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
Dựa vào hình 1, hãy điền tiếp vào nội dung sau về đặc điểm chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời:

+ Hình dạng quỹ đạo :…………………………………………………...................

+ Hướng chuyển động:……………………………………………………………..

+ Thời gian quay hết 1 vòng :……………………………………………...............

+ Góc nghiêng và hướng của trục: ..……………………………………………….

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Thảo luận theo cặp. Thời gian: 5 phút
Dựa vào hình 1, hãy điền tiếp vào nội dung sau về đặc điểm chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời:

+ Hình dạng quỹ đạo :…………………………………………………...................

+ Hướng chuyển động:……………………………………………………………..

+ Thời gian quay hết 1 vòng :……………………………………………...............

+ Góc nghiêng và hướng của trục: ..……………………………………………….

THÔNG TIN PHẢN HỒI PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Thảo luận theo cặp. Thời gian: 5 phút

Hình elip gần tròn

Tây sang Đông (ngược chiều kim đồng hồ)

365 ngày 6 giờ (≈ 1 năm)

Trục nghiêng 66o33' trên mặt phẳng quỹ đạo và không đổi hướng.
1. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Hướng: Từ Tây sang Đông

- Thời gian: Một vòng quanh Mặt Trời là 365 ngày, 6 giờ.

- Quỹ đạo: Hình elip gần tròn.

- Hướng nghiêng và độ nghiêng của trục: Không thay đổi

- Tính chất: Chuyển động tịnh tiến
_Thời gian Trái Đất chuyển động một vòng quanh Mặt Trời là 365 ngày, 6 giờ nhưng để làm lịch cho tiện người ta chỉ lấy tròn 365 ngày. Như vậy, cứ 4 năm lại thừa ra 1 ngày đó là năm nhuận, tháng 2 của năm nhuận có 29 ngày. _

TÍNH NĂM NHUẬN THEO DƯƠNG LỊCH

_- Những năm dương lịch nào chia hết cho 4 thì năm đó là năm nhuận._

_- Ngoài ra, với những năm tròn thế kỷ (những năm có 2 số cuối là số 0) thì các bạn lấy số năm chia cho 400, nếu chia hết thì năm đó là năm có nhuận (hoặc 2 số đầu trong năm chia hết cho 4)._
EM CÓ BIẾT
2. Các mùa trên Trái Đất

Mùa là khoảng thời gian trong năm có đặc điểm riêng về thời tiết, khí hậu.
2. Các mùa trên Trái Đất

Dựa vào hình 1, 2 và thông tin trong mục 2, cho biết:

- Vào ngày 22/6, nửa cầu Bắc đang là mùa gì, nửa cầu Nam đang là mùa gì? Tại sao?

- Vào ngày 22/12, nửa cầu Bắc đang là mùa gì, nửa cầu Nam đang là mùa gì? Tại sao?

 Nêu sự khác nhau về thời gian diễn ra các mùa của hai nửa cầu.
- Nửa cầu Bắc: mùa nóng

Vì nửa cầu Bắc ngả về Mặt Trời

*góc chiếu của tia sáng MT lớn * nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt

- Nửa cầu Nam: mùa lạnh

Vì nửa cầu Nam không ngả về Mặt Trời

góc chiếu của tia sáng MT nhỏ

 nhận được ít ánh sáng và nhiệt
NGÀY 22/6 (HẠ CHÍ)

2. Các mùa trên Trái Đất
NGÀY 22/12 (ĐÔNG CHÍ)

- Nửa cầu Bắc: mùa lạnh

Vì nửa cầu Bắc không ngả về Mặt Trời

*góc chiếu của tia sáng MT nhỏ * nhận được ít ánh sáng và nhiệt

- Nửa cầu Nam: mùa nóng

Vì nửa cầu Nam ngả về Mặt Trời

góc chiếu của tia sáng MT lớn

 nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt
 Mùa 2 nửa cầu Bắc và Nam trái ngược nhau.

2. Các mùa trên Trái Đất
2. Các mùa trên Trái Đất

a. Nguyên nhân: Do trục Trái Đất nghiêng và ko đổi hướng khi chuyển động trên quỹ đạo quanh MT, nên trong khi chuyển động, bán cầu Bắc và Nam lần lượt ngả về phía mặt trời. Từ đó, thời gian chiếu sáng và sự thu nhận lượng bức xạ Mặt Trời ở mỗi bán cầu đều có sự thay đổi luân phiên trong năm tạo nên các mùa.
Ngày/

tháng

Nửa cầu

Tiết

Vị trí của nửa cầu so với Mặt Trời

Lượng nhiệt và ánh sáng nhận được

Mùa
22/6

Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
22/12

Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
21/3

Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
23/9

Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
Thời gian

Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
Mùa

Mùa

Mùa

Mùa
21/3  22/6
22/6  23/9
23/9  22/12
22/12  21/3 năm sau
_Điền vào bảng sau về thời gian các mùa ở 2 nửa cầu_

Nóng

Lạnh

Lạnh

Nóng

Xuân

Đông

Hạ

Thu

Thu

Đông

Xuân

Hạ
Ngày/

tháng

Nửa cầu

Tiết

Vị trí của nửa cầu so với Mặt Tròi

Lượng nhiệt và ánh sáng nhận được

Mùa
22/6

Nửa cầu Bắc

Hạ chí

Ngả về phía Mặt Trời

Nhiều

Hạ
Nửa cầu Nam

Đông chí

Chếch xa Mặt Trời

Ít

Đông
22/12

Nửa cầu Bắc

Đông chí

Chếch xa Mặt Trời

Ít

Đông
Nửa cầu Nam

Hạ chí

Ngả về phía Mặt Trời

Nhiều

Hạ
21/3

Nửa cầu Bắc

Xuân phân

Hai nửa cầu hướng về Mặt Trời như nhau

Hai nửa cầu nhân được lượng nhiệt và ánh sáng như nhau

Xuân
Nửa cầu Nam

Thu phân
Thu
23/9

Nửa cầu Bắc

Thu phân
Thu
Nửa cầu Nam

Xuân phân
Xuân
b. Biểu hiện:

- Nửa cầu nào ngả về phía MT, có góc chiếu sáng lớn, nhận được nhiều nhiệt và ánh sáng => Mùa nóng ( hạ).

- Nửa cầu nào nằm chếch xa MT, có góc chiếu sáng nhỏ, nhận được ít nhiệt và ánh sáng => Mùa lạnh (đông).

- Hai nửa cầu có hiện tượng mùa trái ngược nhau.

- Ngày 21/3 và 23/9 ánh sáng MT chiếu vuông góc với TĐ tại xích đạo, nên ánh sáng và nhiệt phân chia đều cho 2 nửa cầu.
3. Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

_Quan sát hình 7.4 và kênh chữ SGK để nhận xét độ dài ngày đêm ở 2 chí tuyến vào ngày 22/6 và 22/12._
3. Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

_Quan sát hình 7.5 và nội dung SGK để chứng minh: càng xa xích đạo, vào mùa nóng ngày càng dài, đêm càng ngắn, còn mùa lạnh thì ngược lại._
3. Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

a. Nguyên nhân

- Trong khi quay quanh Mặt Trời, lúc nào Trái đất cũng chỉ chiếu sáng được một nửa có lúc nửa cầu bắc, có lúc ngả nửa cầu Nam về phía MT

- Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục Trái Đất nên các địa điểm ở nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam có hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa.
b. Biểu hiện

- Mùa hạ: Ngày dài đêm ngắn

- Mùa đông: Ngày ngắn, đêm dài

- Xích đạo: Quanh năm có ngày và đêm dài bằng nhau

- Càng xa xích đạo về 2 cực sự chênh lệch về độ dài ngày đêm càng lớn.

- Từ vòng cực bắc đến cực bắc và vòng cực nam đến cực nam có hiện tượng ngày/đêm dài suốt 24h theo mùa.

- Ngày 21/3 và 23/9: Tất cả mọi địa điểm trên Trái Đất đều có độ dài ngày đêm bằng nhau.
Tục ngữ ta có câu:

Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng Mười chưa cười đã tối

*Em hiểu như thế nào về câu tục ngữ trên?
Trả lời:

- Vì Trái Đất chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt Trời và trục Trái Đất nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo nên có hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa.

Vào khoảng tháng 5 âm lịch là thời gian bán cầu Bắc ngả về phía mặt trời nhiều nhất nên các vùng ở BBC nhận được nhiều nhiệt nhất ( là mùa hạ) ban ngày sẽ kéo dài, ban đêm ngắn. Khoảng tháng 10 âm lịch là thời gian bán cầu Bắc chếch xa mặt trời, nên nhận được ít nhiệt (là mùa đông) lúc này ban ngày sẽ ngắn, ban đêm kéo dài.

- Câu nói trên đúng ở Việt Nam và bán cầu Bắc, còn ở bán cầu Nam không đúng. Riêng Xích đạo ngày và đêm dài bằng nhau trong suốt năm.
- Trong ba thành phố Hà Nội (21001'B), Huế (16024'B) và Thành phố Hồ Chí Minh (10047'B), hiện tượng nêu trong câu tục ngữ trên thể hiện rõ nhất ở thành phố nào? Tại sao?
1. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

+ Hình dạng quỹ đạo :………………………………………...................

+ Hướng chuyển động:…………………………………………………..

+ Thời gian quay hết 1 vòng :……………………………………...............

+ Góc nghiêng và hướng của trục: ………………………………………….

Hình elip gần tròn

Tây sang Đông (ngược chiều kim đồng hồ)

365 ngày 6 giờ (≈ 1 năm)

Trục nghiêng 66o33' trên mặt phẳng quỹ đạo và không đổi hướng.

BÀI 7: CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUAY QUANH MẶT TRỜI VÀ HỆ QUẢ

2. Mùa trên Trái Đất

- Mùa 2 nửa cầu Bắc và Nam trái ngược nhau.
Thời gian

Nửa cầu Bắc
Nửa cầu Nam
Mùa

Mùa

Mùa

Mùa
21/3  22/6
22/6  23/9
23/9  22/12
22/12  21/3 năm sau
Nóng

Lạnh

Lạnh

Nóng

Xuân

Đông

Hạ

Thu

Thu

Đông

Xuân

Hạ

- Mùa ở các vĩ độ cũng khác nhau.

3. Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

- Nửa cầu mùa nóng: Ngày dài hơn đêm.

- Nửa cầu mùa lạnh: Đêm dài hơn ngày.

- Xích đạo: Ngày = đêm

NỘI DUNG CHÍNH