Bài 10- Tiết 1

Âm thanh

Khởi
Động

Luật chơi
Một bạn lấy tay bịt mắt,
bốn bạn khác đứng xung
quanh. Một trong bốn
bạn này gọi tên bạn đang
bịt mắt. Bạn bịt mắt
đoán tên của bạn vừa gọi
mình

Nhờ vào đâu mà bạn bịt mắt đoán được
ai gọi tên mình ?

01
Thí nghiệm: Khi nào
thì một vật phát ra âm
thanh

Chia lớp thành 4 nhóm

Thực hành thí nghiệm
Chuẩn bị: Thước kim loại mỏng, dây cao su.
Thực hiện:
- Một tay giữ chặt một đầu của thước, tay kia bật
nhẹ vào đầu còn lại (hình 2).
- Kéo căng dây cao su giữa hai ngón tay. Gẩy
mạnh dây cao su (hình 3).
Thảo luận:
- Em có nghe thấy âm thanh từ cây thước và
từ dây cao su không?
- Thước và dây cao su có rung động không?
Em có thể kết luận gì về mối liên hệ giữa sự
phát ra âm thanh và sự rung động của vật?

Thảo luận câu hỏi
Thảo luận:
- Em có nghe thấy âm thanh từ cây thước và
từ dây cao su không?
Có nghe thấy âm thanh từ cây thước và dây
cao su.
- Thước và dây cao su có rung động không?
Thước và dây cao su có rung động
- Em có thể kết luận gì về mối liên hệ giữa sự phát
ra âm thanh và sự rung động của vật?
Các vật phát ra âm thanh đều rung động.

Kết Luận
Vật rung động khi
phát ra âm thanh

02
Cùng thảo luận: Xác
định nguồn âm

Thảo luận nhóm 6

a) Vật rung khi phát ra âm thanh
Các nhóm thực hành thí nghiệm sau:
Thí nghiệm : - Tạo âm thanh bằng cách gõ thìa
vào thành của khay bằng kim loại có chứa một số
hạt gạo (hình 4).
Thảo luận:
- Vật nào là nguồn âm ?
- Vật này có rung động khi phát ra
âm thanh không ?

a) Vật rung khi phát ra âm thanh
Trả lời câu hỏi thảo luận :
Thảo luận:
- Vật nào là nguồn âm ?
Khay kim loại là nguồn âm
- Vật này có rung động khi phát ra âm thanh không ?
Vật này rung động khi phát ra âm thanh

b) Âm thanh phát ra từ hai dây thanh trong
thanh quản
Các nhóm thực hành thí nghiệm sau:
Thí nghiệm : - Khi ta nói, âm thanh
được phát ra từ hai dây thanh trong
thanh quản ở cổ (hình 5).
Thảo luận:
- Khi ta nói thì bộ phận nào trong cơ thể đóng vai trò là
nguồn âm ?
- Hai dây thanh trong thanh quản có rung động khi ta
nói không? Làm cách nào để biết điều này ?

b) Âm thanh phát ra từ hai dây thanh trong thanh quản
Trả lời các câu hỏi thảo luận:

Thảo luận:
- Khi ta nói thì bộ phận nào trong cơ thể
đóng vai trò là nguồn âm ?
Khi ta nói thì hai dây thanh trong thanh
quản nào trong cơ thể đóng vai trò là
nguồn âm

- Hai dây thanh trong thanh quản có rung động khi ta nói không?
Hai dây thanh trong thanh quản có rung động khi ta nói
- Làm cách nào để biết điều này ?
Để biết thì khi nói ta để tay lên cổ và cảm nhận được hai
thanh trong thanh quản rung.

Kết Luận
Nguồn âm (như hai dây thanh)
rung động khi phát ra âm
thanh

Thí nghiệm mô phỏng dây thanh quản
Dụng cụ: Hai mảnh cao su
mỏng cùng kích thước và một
mảnh giấy có khoét lỗ tròn,
gấp như hình 2
Thực hiện: Kẹp hai mảnh
cao su hoặc hai đầu mảnh
giấy sát nhau và thổi qua
khe hở.

03
Điệu nhạc trong
các cốc thuỷ tinh

Thảo luận nhóm 6

Thực hiện thí nghiệm
Chuẩn bị: Sáu cốc thuỷ tinh giống nhau, một chai
nước, một thìa kim loại.
Thực hiện:
- Rót các lượng nước khác nhau lần
lượt vào năm cốc, cốc còn lại để trống
như hình 6.
- Lấy thìa gõ vào từng cốc để tạo điệu
nhạc mà em thích.
Thảo luận:
- Khi gõ thìa vào mỗi cốc, âm thanh ở mỗi cốc phát ra như thế nào?
- Vì sao âm thanh phát ra từ mỗi cốc lại khác nhau?

Trả lời thảo luận
Thảo luận:
- Khi gõ thìa vào mỗi cốc, âm thanh
ở mỗi cốc phát ra như thế nào?
Âm thanh ở những cốc không
có nước và ít nước thì trong
và to hơn những cốc có nước
nhiều dần.
- Vì sao âm thanh phát ra từ mỗi cốc lại khác nhau?
Âm thanh phát ra từ mỗi cốc khác nhau Vì lượng
nước trong mỗi cốc khác nhau.

Kết Luận
Âm thanh phát ra từ
mỗi cốc khác nhau khi
lượng nước trong mỗi
cốc khác nhau.

Em đã học được
Các vật phát ra âm
thanh đều rung động.
Vật phát ra âm thanh
được gọi là nguồn âm.

Em tìm hiểu thêm
• Khi âm thanh được truyền vào bên trong tai
của chúng ta, âm thanh làm màng nhĩ trong tai
rung động giúp chúng ta nghe được.
• Chúng ta cần giữ vệ sinh tai, tránh làm màng
nhĩ bị tổn thương có thể dẫn đến bệnh điếc.

04
CỦNG CỐ

DẾ MÈN PHIÊU
LƯU KÍ
Hết dịch bệnh rồi nên Dế Mèn buồn chân buồn tay lắm các bạn
ạ. Dế Mèn lại bắt đầu một chuyến phiêu lưu mới. Chúng mình hãy
thuyết phục những người bạn kia tham gia chuyến phiêu lưu của Dế
Mèn nhé! Để thuyết phục được các bạn ấy, chúng ta phải trả lời thật
xuất sắc các câu hỏi mà các bạn ấy đưa ra nhé!

Chúng
mình bắt
đầu chuyến
phiêu lưu
thôi nào!

Câu hỏi 1: Âm thanh do đâu phát ra?
A Do các vật va đập với nhau..
B

Do các vật rung động.

C

Do uốn cong các vật.

Câu hỏi 2: Nguồn âm là các vật như
thế nào ?
A

Nghe được âm thanh

B

Phát ra âm thanh

C

Nhìn được âm thanh

Câu hỏi 3: Em có thể nghe thấy
tiếng âm thanh phát ra từ đâu?
ATiếng xe ô tô chạy, tiếng xe máy chạy.
B Tiếng mọi người đang nói chuyện.
C

Tất cả các câu đều đúng.

Câu hỏi 4: Đặt tay vào cổ như hình,
khi nói bạn có cảm giác gì?
A

Không có cảm giác

B Khi nói, em thấy dây thanh quản ở cổ rung lên.
C

Tay rung lên.

Chúc các em
học tốt!