Quan sát, tìm ý
cho bài văn tả
người

 Biết quan sát, tìm được ý
cho bài văn tả người
 Viết thông điệp hoặc
sáng tác thơ, vè,... kêu gọi
mọi người bảo vệ môi
trường.

YÊU CẦU
CẦN ĐẠT

KHỞI ĐỘNG

Nhắc lại cấu tạo của
bài văn tả người

Nhận xét về cách
quan sát trong bài văn
tả người

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
Người thợ rèn
Bác thợ rèn cao lớn, cao lớn nhất vùng. Vai cuộn khúc, cánh tay ám
đen khói lửa và bụi búa sắt. Bác có đôi mắt lọt trong khuôn mặt vuông vức,
dưới rừng tóc rậm dày, đôi mắt trẻ, to, xanh, trong ngời như thép. Quai hàm
bạnh của bác rung lên với những tràng cười. Những tiếng thở rền vang như
ngáy, giống như nhịp thở phì phò của ống bễ.
Tôi được ngắm bác thợ rèn lần đầu vào một buổi chiều thu. Bác đang
rèn một lưỡi cày. Áo sơ mi phanh ra để lộ bộ ngực lực lưỡng mà mỗi hơi thở
làm hằn lên những chiếc xương sườn của cái lồng ngực như bằng sắt ấy. Bác
ngửa ra sau lấy đà, rồi giáng búa xuống. Và cứ như thế, luôn luôn như thế,
không lúc nào dừng. Thân mình bác lắc lư uyển chuyển dưới sức thúc đẩy
mãnh liệt của các cơ bắp. Bác quay những vòng tròn đều đặn, mang theo vô
số tia lửa và để lại ánh chớp trên đe.
Theo Ê-min Dô-la, Huỳnh Lý dịch

a. Bài văn tả ai?
b. Tác giả chọn tả những đặc điểm hình dáng và hoạt
động nào của người đó? Mỗi đặc điểm, hoạt động được
tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

c. Em học được điều gì từ cách tác giả lựa chọn những
đặc điểm ngoại hình và hoạt động để miêu tả người đó?

THẢO LUẬN
NHÓM

a. Bài văn tả ai?
Bài văn tả bác thợ rèn.

b. Tác giả chọn tả những đặc điểm hình dáng và hoạt động nào của người
đó? Mỗi đặc điểm, hoạt động được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?
Vai: cuộn khúc
Tầm vóc: cao lớn, cao lớn nhất
vùng tay: ám đen khói lửa và bụi
Cánh
búamắt:
sắt; trẻ, to, xanh, trong ngời
Đôi
(như thép);
Khuôn mặt: vuông vức;
Tóc: rậm, dày;
Quai hàm: bạnh;
Tiếng thở: rền vang (như ngáy);
Bộ ngực: lực lưỡng (như bằng
sắt).

Hình
dáng

b. Tác giả chọn tả những đặc điểm hình dáng và hoạt động nào của người
đó? Mỗi đặc điểm, hoạt động được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?
Hơi thở hằn lên những chiếc
xương sườn của cái lồng ngực
như bằng sắt;
Ngửa ra sau lấy đà, rồi giáng
búa xuống;
Thân mình lắc lư uyển chuyển;
Quay những vòng tròn đều đặn,
mang theo vô số ánh lửa và để
lại ánh chớp trên đe.)

Hoạt động:
rèn một lưỡi
cày:

c. Em học được điều gì từ cách tác giả lựa chọn những
đặc điểm ngoại hình và hoạt động để miêu tả người đó?
Tác giả lựa chọn những đặc điểm ngoại hình tiêu
biểu, nổi bật thể hiện vẻ đẹp ngoại hình, sức vóc cũng
như hoạt động quen thuộc, gắn với nghề nghiệp, thể
hiện tinh thần, thái độ đối với công việc
 Giúp người đọc hình dung rõ nét về hình dáng và
hoạt động, cảm nhận về sức vóc khoẻ khoắn, sự dẻo
dai của bác thợ rèn.

Thực hành
quan sát một
người thân

2. Quan sát một người thân trong gia đình em, ghi lại những điều em
quan sát được.
Gợi ý:
a. Quan sát một người thân trong gia đình em:
– Chọn những đặc điểm nổi bật về ngoại hình.
– Nhớ lại những việc làm quen thuộc của người thân, thể hiện tính
cách hoặc sự gắn bó với em.

b. Lựa chọn từ ngữ gợi tả, hình ảnh so sánh để ghi lại những điều
quan sát được:

LÀM VÀO VBT

Mở bài: Trong gia đình, mẹ là người gần gũi em nhất.
Thân bài:
- Tả hình dáng:
+ Dáng người tầm thước, thon gọn.
+ Gương mặt đầy đặn, mái tóc dài đen mượt, khi làm
việc nhà mẹ thường buộc tóc gọn sau gáy.
+ Mẹ ăn mặc rất giản dị. Khi đi làm mẹ thường mặc áo
sơ mi. Ở nhà mẹ mặc đồ bộ cho tiện làm việc nhà.
+ Mẹ có đôi mắt đen long lanh. Mỗi khi dạy bảo con
cái, ánh mắt ấy rất dịu dàng và thân thiện.

- Tả tính tình, hoạt động:
+ Mẹ là người chu đáo, cẩn thận, đồ đạc trong nhà
được sắp xếp gọn gàng.
+ Tính mẹ rất ôn hoà, ăn nói nhã nhặn.
+ Mẹ là người hết lòng với con cái. Ban ngày mẹ làm
lụng vất vả, tối đến mẹ luôn quan tâm đến việc học của
con cái.
Kết bài: Mẹ luôn gần gũi em, chăm sóc, dạy bảo em
nên người. Em luôn cố gắng học giỏi để đem lại niềm
vui cho gia đình.

VẬN DỤNG

Viết thông điệp hoặc sáng tác 4 – 6 dòng thơ, vè,... kêu
gọi mọi người bảo vệ môi trường.

Chung tay bảo vệ môi trường
Cây xanh tỏa bóng muôn phương yên bình
Vùng cao miền biển đẹp xinh
Bài ca xây dựng hòa bình màu xanh.

Dặn dò

TẠM BIỆT!