KHỞI ĐỘNG

+Trong thực tế khi kéo xô nước từ
giếng lên. Em hãy cho biết trường
hợp nào sau đây kéo nhẹ hơn?
a) xô nước còn ngập trong nước.
b) xô nước đã lên khỏi mặt nước.
a) xô nước còn ngập trong nước.
Vì sao khi xô nước còn chìm trong
nước ta thấy nhẹ hơn khi nó đã được
kéo lên khỏi mặt nước?
Khi xô nước còn chìm trong nước ta thấy nhẹ hơn khi
nó đã được kéo lên khỏi mặt nước vì khi vật ở trong nước
thì nước đã tác dụng một lực đẩy từ dưới lên

Bài 15
TÁC DỤNG CỦA CHẤT
LỎNG LÊN VẬT ĐẶT
TRONG NÓ

BÀI 15. TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG LÊN
VẬT ĐẶT TRONG NÓ

I. Lực đẩy của chất lỏng lên vật đặt trong nó
1. Lực đẩy của chất lỏng tác dụng lên vật đặt
trong nó
Thí nghiệm 1

Thí nghiệm 1

P1

P

a)

b)

Bước 1: Treo vật
nặng vào lực kế, lực
kế chỉ giá trị P = ?

Bước 2: Nhúng vật
chìm trong chất lỏng,
lực kế chỉ giá trị P1 = ?

So sánh, ta thấy P1 < P chứng tỏ điều gì?

P

a)

P1

b)

P1< P chứng tỏ chất lỏng đã tác dụng lên
vật một lực đẩy……………….

Phiếu học tập 1
Nhóm ……….. Lớp ……………..
1. Điền từ, cụm từ thích hợp vào chỗ trống
- P1 < P chứng tỏ chất lỏng đã tác dụng lên vật
một lực đẩy ………………………….
- Khi thể tích phần chìm của vật tăng dần thì lực do
chất lỏng tác dụng lên vật cũng ……………………
2. Nhận xét: Một vật đặt trong chất lỏng bị chất lỏng
tác dụng một …………hướng thẳng đứng từ dưới lên
trên ………………đó gọi là lực đẩy Archimedes
3. Biểu diễn lực đẩy Archimedes
tác dụng vào vật đặt trong
chất lỏng (hình 15.4).

Phiếu học tập 1

1. 1. Điền từ, cụm từ thích hợp vào chỗ trống
- P1 < P chứng tỏ chất lỏng đã tác dụng lên vật một lực
hướng thẳng đứng từ dưới lên
đẩy ................................................
- Khi thể tích phần chìm của vật tăng dần thì lực do chất
lỏng tác dụng lên vật cũng…………….
tăng dần.
2. Nhận xét:
+ Một vật đặt trong chất lỏng bị chất lỏng tác dụng một
………....hướng thẳng đứng từ dưới lên trên................đó
Lực đẩy
Lực
đẩy
gọi là lực đẩy Archimedes
3. Biểu diễn lực đẩy Archimedes
tác dụng vào vật đặt trong
chất lỏng (hình 15.4).

Kết luận 1: Một vật đặt trong chất
lỏng bị chất lỏng tác dụng một lực
đẩy hướng thẳng đứng từ
………….
……Lực đẩy đó gọi là lực
dưới lên trên.
đẩy Archimedes (FA )

Lực đẩy của chất lỏng
lên một vật nhúng trong nó
được nhà bác học Archimedes
người Hy Lạp phát hiện ra
đầu tiên nên được gọi là lực
đẩy Archimedes (FA )

FA

Câu hỏi: Hãy giải thích hiện tượng
nêu ra ở đầu bài?
Kéo gàu nước từ dưới giếng
lên, ta thấy gàu nước khi còn ngập
trong nước nhẹ hơn khi đã khi đã
kéo lên khỏi mặt nước. Vì khi xô
nước còn chìm trong nước thì nó
chịu lực đẩyArchimedes do nước
tác dụng có hướng thẳng đứng từ
dưới lên trên

Cho vd về lực đẩy
Archimedes

2.Độ lớn của lực đẩy
Archimedes

2. Độ lớn của lực đẩy Archimedes
Truyền thuyết kể rằng, một hôm Archimedes đang
nằm trong bồn tắm đầy nước chợt phát hiện ra rằng ông
nhấn chìm người trong nước càng nhiều thì lực đẩy do
nước tác dụng lên ông càng mạnh, nghĩa là thể tích phần
nước bị ông chiếm chỗ càng lớn thì lực đẩy của nước càng
mạnh. Dựa trên nhận xét này, Archimedes dự đoán rằng:
Độ lớn của lực đẩy lên vật nhúng trong chất lỏng bằng
trọng lượng của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.

FA = Pchất lỏng bị vật chiếm chỗ

2. Độ lớn của lực đẩy Archimedes
Thí nghiệm 2
Yêu cầu học sinh hoạt động nhóm làm thí nghiệm
trong thời gian 5 phút
Trao đổi thảo luận hoàn thành phiếu học tập số 2

2. Thí nghiệm 2:
lực kế
chỉ giá
trị P1

6N
5N
4N
3N
2N
1N

A

Bước 1

6N
5N
4N
3N
2N
1N

lực kế
chỉ giá
trị P2

A

6N
5N
4N
3N
2N
1N

A

lực kế
chỉ giá
trị P3

B

Bước 2
Bước 3
B1: Treo cốc A chưa đựng nước và vật nặng vào lực kế.
Lực kế chỉ P1.
B2: Nhúng vật nặng vào bình tràn đựng đầy nước, nước từ
bình tràn chảy vào cốc B. Lực kế chỉ P2.
B 3: Đổ nước từ cốc B vào cốc A. Lực kế chỉ P3.
so sánh P và P

lực
kế
chỉ
giá
trị
P1

6N
5N
4N
3N
2N
1N

A

B

Lực
kế
chỉ
giá
trị
P1

6N
5N
4N
6N
5N
4N

3N
2N
1N

3N
2N
1N

A

Lực
kế
chỉ
giá
trị
P2

A

B

6N
5N
4N
3N
2N
1N

A

Lực
kế
chỉ
giá
trị
P1

6N
5N
4N
3N
2N
1N

Lực
kế
chỉ
giá
trị
P2

6N
5N
4N
3N
2N
1N

A

Lực
kế
lại
chỉ
giá
trị
P3
B

Bảng kết quả thí nghiệm

Thể tích
Trọng
Số chỉ
Số chỉ của So
So
vật chiếm lượng của của lực kế lực kế khi Sánh sánh
chỗ trong cốc A chưa khi vật
đổ nước
P1 P1 với
nước
có nước và nhúng
tràn ra từ với
P3
khối nhôm
trong
cốc B vào P2
nước (P2) cốc A (P3)
(P1)
h15.5 b
h15.5 c
h15.5 a
Vật chìm
 
 
 
 
 
½ trong
nước
Vật chìm
 
 
 
 
 
hoàn toàn
trong nước

Kết luận 2
Kết luận: Độ lớn của lực đẩy Archimedes lên vật đặt
trong nó bằng
…… trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm
chỗ
+ Ta có FA = P
d.V
+ mà

=>

d=

P

=> P = ……

FA = ….. = ....... d.V

FA = d .V
Trong đó: FA là lực đẩy Archimedes
P là trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ
V thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ
d là trọng lượng riêng của chất lỏng

2. Định luật Archimedes
+ Định luật Archimedes: Một vật đặt trong chất lỏng
chịu tác dụng của một lực đẩy thẳng đứng từ dưới lên
trên có độ lớn tính bằng công thức
FA = d.V
Trong đó:
FA là lực đẩy Archimedes (N)
V là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ (m3)
d là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/m3)

Trong trường hợp nào sau đây, nhấn vật xuống đáy bể
nước dễ dàng hơn?
- Nhấn một chai nhựa rỗng có thể tích 500 mL được nút
kín.
- Nhấn một chai nhựa rỗng có thể tích 5 L được nút kín.
Nhấn một chai nhựa rỗng có thể tích 500 mL được
nút kín dễ hơn nhấn một chai nhựa rỗng có thể tích
5 L được nút kín
Vì lực đẩy Acsimet tác dụng lên chai nhựa rỗng có
thể tích 500 mL nhỏ hơn lực đẩy Acsimet tác dụng
lên chai nhựa rỗng có thể tích 5 L.

Vì sao một khúc gỗ lớn nổi được trong
nước trong khi một viên bi thép nhỏ hơn nhiều
lại bị chìm?
Một khúc gỗ lớn nổi được trong
nước vì trọng lượng của khúc gỗ nhỏ hơn
lực đẩy Acsimet của nước tác dụng lên
khúc gỗ, còn trọng lượng của viên bi thép
lớn hơn lực đẩy Acsimet của nước tác
dụng lên viên bi nên nó chìm.

BÀI 15. TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG LÊN
VẬT ĐẶT TRONG NÓ
II. Điều kiện để vật nổi, vật chìm
HS làm thí nghiệm và dựa vào bảng 14.1 hoàn thành
phiếu học kết luận
Kết luận
- Các vật nổi lên khi khối lượng riêng của
vật ..............khối lượng riêng của chất lỏng.
- Các vật chìm xuống khi khối lượng riêng của
vật ............ khối lượng riêng của chất lỏng
- Vật lơ lửng trong chất lỏng khi khối lượng riêng của
vật .......... khối lượng riêng của chất lỏng

Kết luận:
- Các vật nổi lên khi khối lượng riêng của vật nhỏ
hơn khối lượng riêng của chất lỏng.
- Các vật chìm xuống khi khối lượng riêng của vật
lớn hơn khối lượng riêng của chất lỏng
- Vật lơ lửng trong chất lỏng khi khối lượng riêng
của vật bằng khối lượng riêng của chất lỏng

2

1
3

4

5

Câu 1: Một hòn bi ở trong nước chịu tác
dụng của những lực nào?

A. Một hòn bi ở trong nước chỉ chịu tác
dụng lực đẩy Archimedes
B. Một hòn bi ở trong nước chịu tác dụng
lực đẩy Archimedes và lực ma sát
C. Một hòn bi ở trong nước chỉ chịu tác
dụng trọng lực
D. Một hòn bi ở trong nước chịu tác dụng

trọng lực và lực đẩy Archimedes

Câu 2: Một quả cầu bằng sắt treo vào 1 lực kế ở
ngoài không khí lực kế chỉ 2N. Nhúng chìm quả
cầu vào nước thì lực kế chỉ 1,6N. Lực đẩy
Archimedes có độ lớn là:

6N
6N

5N
4N

5N
4N
3N
2N
1N

3N
2N
1N

A. 2 N
B. 1,6N
C. 0,4N
D. 0,6N

Câu 3: Lực đẩy Archimedes phụ thuộc vào các yếu tố:
A. Trọng lượng riêng của vật và thể tích

của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ
B. Trọng lượng riêng của chất lỏng và thể
tích của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.
C. Trọng lượng của chất lỏng và thể tích
của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ
D. Trọng lượng riêng của chất lỏng và thể
tích của vật.

Câu 4: Móc 1 quả nặng vào lực kế ở ngoài
không khí, lực kế chỉ 20N. Nhúng chìm quả nặng
đó vào trong nước, nhận xét nào sau đây đúng khi
nói về số chỉ lực kế khi đó

• A. Số chỉ lực kế giảm đi
• B. Số chỉ lực kế tăng lên
• C. Số chỉ lực kế không thay
đổi
• D. Số chỉ lực kế bằng 0.

Câu 5:  Ba quả cầu có cùng thể tích, quả cầu 1 làm
bằng nhôm, quả cầu 2 làm bằng đồng, quả cầu 3 làm
bằng sắt. Nhúng chìm cả 3 quả cầu vào trong nước. So
sánh lực đẩyArchimedes tác dụng lên mỗi quả cầu ta
thấy.
A. F1A > F2A > F3A 
B. F2A > F3A > F1A
C. F3A > F2A > F1A
D. F1A = F2A = F3A 

VẬN DỤNG
Câu 1: Một thỏi nhôm và một thỏi thép có thể
tích bằng nhau cùng được nhúng chìm vào trong
nước. Thỏi nào chịu lực đẩyArchimedes lớn hơn
Ta có: FA1 = FA(nhôm) = dnước .Vnhôm
FA2 = FA(thép) = dnước .Vthép
Mà Vnhôm = Vthép
=> FA(nhôm) = FA(thép)

FA2

FA1

Nhôm

Thép

Câu 2: Hai thỏi đồng có thể tích bằng nhau, một thỏi
nhúng chìm vào nước, một thỏi nhúng chìm vào dầu.
Thỏi nào chịu lực đẩyArchimedes lớn hơn?

Ta có:
FA(đồng1) = dnước .Vđồng
FA(đồng2) = ddầu .Vđồng

Vì dnước > ddầu và thể tích
2 thỏi bằng nhau nên
FA(đồng1) > FA(đồng2)

Câu 3: Một quả cầu bằng đồng được treo vào
lực kế ở ngoài không khí thì lực kế chỉ 4,45N.
Nhúng chìm quả cầu vào rượu thì lực kế chỉ
bao nhiêu?
Biết drượu = 8000N/m3, ddong = 89000N/m3
Ta có: P = ddong . V => Thể tích của vật là
V = = = 0,0005
Lực đẩy Archimedes tác dụng lên vật khi
nhúng chìm trong rượu là:
= drượu V = 8000. 0,0005 = 0,4(N)
Số chỉ của lực kế là: P - = 4,45 – 0,4 = 4,05 (N)

Câu 4: Một vật móc vào 1 lực kế, ngoài không khí
lực kế chỉ 2,13N. Khi nhúng chìm vật vào trong
nước lực kế chỉ 1,83N. Biết trọng lượng riêng của
nước là 10000N/m3. Thể tích của vật là bao nhiêu?
Lực đẩy Archimedes tác dụng lên vật là:
 = 2,13 – 1,83 = 0,3 N

Thể tích của vật là

 = d.V => V = = = 0,00003 ()

Khi một vật nhúng ngập vào trong chất lỏng thì:
Trọng lượng của vật được tính bằng: P = dv.V (trong đó
dv là trọng lượng riêng của chất làm vật, V là thể tích của
vật) và FA = dl .V (trong đó  là trọng lượng riêng của chất
lỏng).
- Vật sẽ chìm xuống khi P > FA ⇒dv.V>dl.V⇒dv>dl
- Vật sẽ nổi lên trên mặt chất lỏng khi P <
FA ⇒dv.V
Câu 5: Chứng minh rằng khi thả một khối đặc trong
chất lỏng thì: Vật chìm xuống nếu trọng lượng riêng
của nó lớn hơn trọng lượng riêng của chất lỏng
Vật nổi lên nếu trọng lượng riêng của nó nhỏ hơn
trọng lượng riêng của chất lỏng
Trả lời: Khi một vật nhúng ngập vào trong chất lỏng thì:
+ Trọng lượng của vật được tính bằng: P = dv.V
trong đó dv là trọng lượng riêng của chất làm vật, V là thể
tích của vật)
FA = dl .V (trong đó  là trọng lượng riêng của chất lỏng).
+ Vật sẽ chìm xuống khi P > FA ⇒dv.V>dl.V⇒dv>dl
+ Vật sẽ nổi lên trên mặt chất lỏng khi

Lực đẩy

Archimedes

MỘT SỐ HÌNH ẢNH
VỀ SỰ NỔI

Vật ở trong chất
khí cũng bị chất
khí tác dụng một
lực đẩy Archimedes

Khí nhà kính bao gồm: CO2 , CH4 , N2O… Quan sát tranh
và nêu những nguồn phát thải khí nhà kính
Công
nghiệp:
24%

Nông nghiệp:
13%

Phá
rừng:
14%

Sử dụng
năng lượng:
50%

Sự gia tăng nồng độ khí nhà kính ngăn cản
sự bức xạ nhiệt của Trái Đất làm cho nhiệt độ của
Trái Đất tăng lên gây lên biến đổi khí hậu.

Sinh hoạt của con người và các hoạt động sản xuất thải
ra môi trường lượng khí thải lớn(NO, CO2, SO2…) đều nặng
hơn không khí .Những khí này sẽ chuyển động như thế nào?
=>Những khí này có xu
hướng chuyển xuống không khí
sát mặt đất. Các chất khí này
ảnh hưởng trầm trọng đến môi
trường và sức khoẻ con người

Băng tan

Nhiệt độ tăng

Biểu hiện của
biến đổi khí hậu
Nước biển dâng

Thời tiết biến
đổi bất thường

Thiên tai
khắc nghiệt

Nêu những tác động của biến đổi khí hậu đến các
mặt của đời sống?
Nhiệt độ Trái Đất
tăng cao
Dịch bệnh

Thiếu nước sạch

Lũ lụt

Suy thoái rừng

Giảm năng suất
cây trồng
Bão

Xâm ngập mặn

Với những kiến thức Vật lí về lực đẩy Archimedes, áp
suất và các kiến thức khác giúp em đã hiểu hơn về hiện tượng
biến đổi khí hậu toàn cầu.
CÁC EM HÃY HÀNH ĐỘNG NGAY HÔM NAY NHA!

Chào tạm biệt các em!