BÀI 7
TÁC HẠI CỦA MA TÚY VÀ TRÁCH
NHIỆM CỦA HỌC SINH TRONG PHÒNG,
CHỐNG MA TÚY

1

MỤC TIÊU
Giúp cho HS có hiểu biết cơ bản về các chất ma tuý và
tác hại của nó đối với sức khoẻ con người.

Giúp cho HS hiểu được cách phân loại ma túy, các loại
ma túy thường gặp.

 Giúp HS có nhận thức đúng đắn và thấy rõ trách
nhiệm của bản thân trong công tác phòng, chống ma tuý.

I. HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ MA TÚY.
II. TÁC HẠI CỦA TỆ NẠN MA TÚY.
III. NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN NGHIỆN MA
TÚY VÀ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT HỌC SINH
NGHIỆN MA TÚY.
IV. TRÁCH NHIỆM CỦA HỌC SINH
TRONG PHÒNG, CHỐNG MA TÚY.

TIẾT 1: HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ MA TÚY

GV dạy: Nguyễn Ánh Sáng
Trường THPT Lộc Bình
Lộc Bình, tháng 11 năm 2017

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Khái niệm chất ma túy.
2. Phân loại các chất ma túy.
3. Các chất ma túy thường gặp.

1. KHÁI NIỆM CHẤT MA TÚY

Chất ma túy
là gì?

09:08:44 AM

6

1. KHÁI NIỆM CHẤT MA TÚY
- Theo từ điển Tiếng Việt: Ma túy là tên gọi chung cho tất cả
các chất có tác dụng gây trạng thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng
quen thành nghiện.
- Theo WHO: Ma tuý là các chất độc, khi đi vào cơ thể làm
thay đổi một số chức năng của cơ thể.
- Theo Liên Hợp Quốc: Ma tuý là các chất có nguồn gốc tự
nhiên hoặc tổng hợp …làm thay đổi trạng thái tâm sinh lý của
người sử dụng…
- Bộ Luật Hình sự: Ma túy bao gồm nhựa thuốc phiện, nhựa
cần sa, cao côca, lá, hoa, quả, cây cần sa, lá cây côca, quả
thuốc phiện khô, quả thuốc phiện tươi, heroine, cocaine các
chất ma tuý khác ở thể lỏng hay thể rắn.
09:08:44 AM

7

CÁC VĂN BẢN CHÍNH PHỦ
QUY ĐỊNH DANH MỤC CHẤT MA TÚY

-Nghị định Số 67/2001/NĐ-CP ngày 01/10/2001
- Nghị định Số 133/2003/NĐ-CP ngày 06/11/2003
- Nghị định Số 163/2007/NĐ-CP ngày 12/11/2007
__________________________

09:08:44
8 A

1. KHÁI NIỆM CHẤT MA TÚY

“Ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy
định trong các danh mục do Chính phủ ban hành”.
“ Chất gây nghiện là chất kích thích, ức chế thần kinh, dễ
gây tình trạng nghiện đối với người sử dụng”.
“Chất hướng thần là chất kích thích, ức chế thần kinh hoặc
gây ảo giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn đến tình
trạng nghiện đối với người sử dụng”.

09:08:44 AM

9

2. PHÂN LOẠI CHẤT MA TÚY
Phân loại chất
ma túy

Dựa theo nguồn
gốc sản xuất ra
chất ma túy.

Dựa theo đặc
điểm cấu trúc
hóa học của
chất ma túy.

Dựa theo mức
độ gây nghiện
và khả năng
lạm dụng.

09:08:44 AM

Dựa vào tác
dụng của nó đối
với tâm, sinh lý
người sử dụng.

10

2. PHÂN LOẠI CHẤT MA TÚY
a. Phân loại dựa theo nguồn gốc sản xuất
- Chất ma túy có nguồn gốc
tự nhiên: là những chất có
sẵn trong tự nhiên.
- Chất ma túy bán tổng
hợp: là những chất mà
nguyên liệu dùng để sản
xuất ra chúng được lấy từ
tự nhiên.
- Chất ma túy tổng hợp:
chủ yếu được điều chế
trong phòng thí nghiệm.

Cây thuốc phiện

Morphine

Amphetamine

2. PHÂN LOẠI CHẤT MA TÚY

b. Phân loại dựa theo đặc điểm cấu trúc hóa học của chất
ma túy
- Là phương pháp phân loại mà người ta căn cứ vào đặc
điểm cấu trúc hóa học của các chất ma túy, người ta phân
chia các chất ma túy theo họ hợp chất.
c. Phân loại dựa theo mức độ gây nghiện và khả năng bị
lạm dụng
- Chất ma túy có hiệu lực cao là những chất có độc tính cao,
hoạt tính sinh học mạnh và thường gây ra nhiều nguy hiểm
cho người sử dụng.
- Chất ma túy có hiệu lực thấp: là những chất ma túy có độc
tính thấp hơn, thường là những chất an thần.

2. PHÂN LOẠI CHẤT MA TÚY
d. Phân loại chất ma túy dựa vào tác dụng của nó đối với
tâm, sinh lý người sử dụng
- Nhóm chất ma túy an thần :thuốc phiện, morphine…
- Nhóm chất ma túy gây kích thích: cocaine, amphetamine…
-Nhóm chất ma túy gây ảo giác: cần sa, lysergide.
=> Qua nghiên cứu người ta đã chỉ ra rằng: độc tính của
heroine cao gấp khoảng hơn 100 lần thuốc phiện. Heroine chỉ
cần sử dụng từ 2 đến 3 lần đã có thể gây nghiện, trong khi đó
thuốc phiện thời gian gây nghiện của nó dài hơn.

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
a. Nhóm chất ma túy an thần
*Thuốc phiện
- Cây thuốc phiện có tên khác: ả phù dung,
anh tử túc, a phiến, anh túc.
- Chiều cao: 0,7-1,5m

LÁ CÂY THUỐC PHIỆN

Lá thuôn dài

Lá: Không có cuống
ôm lấy thân cây

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
a. Nhóm chất ma túy an thần
*Thuốc phiện
- Thuốc phiện sống: là nhựa thuốc phiện đông đặc, màu đen
sẫm, không tan trong nước, được lấy từ vỏ thuốc phiện, chưa
qua một quá trình chế biến nào còn gọi là thuốc phiện thô.
- Thuốc phiện chín: là thuốc phiện đã được bào chế từ thuốc
phiện sống, bằng phương pháp sấy khô.
- Xái thuốc phiện: là phần sản phẩm cháy còn lại trong tẩu
thuốc sau khi thuốc phiện đã hút.
- Thuốc phiện y tế: được chiết xuất và sấy khô trong điều kiện
nhiệt độ ổn định, thường có hàm lượng morphine từ 9,5 –
10,5%.

MỘT SỐ TRUNG TÂM TRỒNG
CÂY THUỐC PHIỆN

VÙNG TAM GIÁC VÀNG

VÙNG LƯỠI LIỀM VÀNG

MỘT SỐ VÙNG TRỒNG CÂY
THUỐC PHIỆN Ở NƯỚC TA

Cao Bằng, Hà Giang,
Lai Châu, Sơn La,
Thanh Hóa,…

18

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
a. Nhóm chất ma túy an thần

*Morphine là
một ancaloit
chính của nhựa
thuốc phiện.

- Dạng tồn tại: bột tinh thể.
- Mùi, vị: Không mùi, vị đắng.
-Màu sắc: trắng.
( Morphine bazơ không tan trong nước).

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
a. Nhóm chất ma túy an thần
* Heroine:
- Dạng tồn tại: Dạng tinh thể
- Màu sắc: vàng đến trắng.
- Mùi: Không mùi.
- Vị:

Đắng.

09:08:45 AM

20

Một số hình ảnh về Heroine

Heroine nâu

Heroine bánh

Khuôn ép Heroine
09:08:45 AM

21

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
b. Nhóm chất ma túy gây kích thích
- Là những
chất độc
mạnh rất
nguy hiểm
và gây khả
năng nghiện
cao.

Ma túy tổng hợp

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
c. Nhóm chất ma túy gây ảo giác
* Cần sa và các sản phẩm của nó
- Tên khoa học: Cannabis – Sativa L.
- Tên gọi khác: cây gai dầu, cây lanh mèo, cây gai mèo, cây
đại ma,…

Cây cần sa

Đặc điểm cây cần sa
HOA CẦN SA

LÁ CẦN
SA

LÁ CÓ 5-9 LÁ CHÉT

CHIỀU CAO: 2 M

LÁ CẦN
SA
09:08:45 AM

24

CẦN SA THẢO MỘC
Cần sa cuốn điếu

Ngọn cây và hạt cần sa

Cần sa khô

Ngọn cây cần sa khô

09:08:46 AM

25

Nhựa cần sa

Tinh dầu cần sa

3. CÁC CHẤT MA TÚY THƯỜNG GẶP
c. Nhóm chất ma túy gây ảo giác
*Lysergide (LSD)
- Tồn tại dưới dạng bột tinh thể
màu trắng, là một trong các loại
ma túy gây ảo giác rất mạnh và
rất nguy hiểm.

THỰC HÀNH/LUYỆN TẬP
Câu 1: Theo từ điển tiếng Việt thì chất ma túy là tên gọi
chung cho tất cả các chất nào?
A. Các chất có tác dụng an thần, dùng quen thành
nghiện.
B. Các chất có tác dụng gây trạng thái ngây ngất, đờ đẫn,
dùng quen thành nghiện.
C. Tất cả các chất có tác dụng kích thích thần kinh, dùng
nhiều thành nghiện.
D. Các chất có tác dụng giảm đau, hạ sốt khi dùng sẽ
nghiện.

THỰC HÀNH/LUYỆN TẬP
Câu 2: Từ quan điểm của tổ chức Y tế thế giới (WHO) khi
đưa vào cơ thể con người ma túy có tác dụng gì?
A. Làm thay đổi toàn bộ chức năng của cơ thể.
B. Làm thay đổi chức năng thần kinh của cơ thể.
C. Làm thay đổi một số chức năng của cơ thể.
D. Làm thay đổi chức năng phản xạ của cơ thể.

THỰC HÀNH/LUYỆN TẬP
Câu 3: Chất nào sau đây được gọi là chất ma túy?
A. Chất làm hạ nhiệt cơ thể.
B. Chất làm giảm đau đầu.
C. Chất kích thích thần kinh.
D. Heroine, côcaine.
Câu 4: Cần sa, lysergide là chất ma túy loại nào?
A. Loại gây ảo giác.
B. Loại gây kích thích.
C. Loại bán tổng hợp.
D. Loại tổng hợp.

THỰC HÀNH/LUYỆN TẬP

Câu 5: Thuốc phiện sống (tươi) là nhựa thuốc phiện, nó có
tính chất gì ?
A. Lỏng, màu nâu sẫm, tan trong nước.
B. Đông đặc, màu đen sẫm, không tan trong nước.
C. Đông đặc, màu đen, tan trong nước.
D. Dạng bột, màu trắng đục, không tan trong nước.
Câu 6:Phân loại chất ma túy dựa vào tác dụng của nó đối
với tâm sinh lí người sử dụng thì có các nhóm nào ?
A. Thần kinh; gây kích thích; gây cảm giác.
B.Tâm thần; gây hoang tưởng; gây ảo tưởng.
C.Tê liệt thần kinh; gây cảm giác; gây ảo giác.
D. An thần; gây kích thích; gây ảo giác.