Chào mừng thầy cô giáo và các em học sinh
GIÁO VIÊN:
TẤM CÁM
Tiết 12,13
(Truyện cổ tích)
Nắm được đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì qua một truyện cụ thể. Biết tóm tắt vb tự sự. Rèn luyện kĩ năng sống, kĩ năng ứng xử trong cuộc sống.
Có lòng cảm thương đối với những người lao động nghèo khổ, những thân phận bất hạnh.
MỤC TIÊU
KHỞI ĐỘNG
1
2
5
6
4
3
Đặc biệt
pipi
Ngôi sao may mắn
Bài học
GO HOME
Câu 1: Điền từ còn thiếu vào câu thơ sau:
Tôi yêu … nước tôi
Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu sa
Truyện cổ
You are given 3 candies
GO HOME
Câu 2: Đọc ít nhất một câu tục ngữ nói về mối quan hệ nhân quả?
Gieo nhân nào, gặp quả đó; gieo gió gặp bão, ở hiền gặp lành, ác giả ác báo…
You are given 1 candies
GO HOME
Câu 3: Điền từ còn thiếu vào câu nói của Các Mác: “Hạnh phúc là…”
Đấu tranh
You are given 5 candies
GO HOME
Câu 4: Điền từ còn thiếu vào câu ca dao:
Mẹ già như chuối chín cây
Gió lay mẹ rụng con thời …
Mồ côi
You are given 8 candies
GO HOME

Câu 5: Nhân vật nào thường xuất hiện với câu hỏi “Tại sao con khóc?
Ông bụt
You are given 10 candies
GO HOME
Câu 6: Điền từ còn thiếu vào câu ca dao sau:
Cái cò lặn lội bờ ao
Hỡi cô … lấy chú tôi chăng
Yếm đào
You are given 2 candies
Tấm Cám
GO HOME
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Truyện cổ tích:
a. Khái niệm:
Thể loại tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định
kể về số phận con người bình thường trong xã hội
thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của người lao động
1. Truyện cổ tích:
b. Phân loại:
Thần kì
Sinh hoạt
Loài vật
c. Truyện cổ tích Tấm Cám:
Đặc trưng
Có yếu tố thần kì
Nhân vật
Người mồ côi
Thuộc
Truyện cổ tích thần kì
Kiểu truyện
Phổ biến
Thần kì
Có sự tham gia của nhiều yếu tố thần kì: Tiên, Bụt, sự biến hóa thần kì, những vật có phép màu
Kết cấu: Nhân vật chính trải qua nhiều khó khăn, thử thách  đấu tranh  hạnh phúc.
Nội dung: Ước mơ về hạnh phúc gia đình, về lẽ công bằng xã hội, về phẩm chất và năng lực tuyệt vời của con người.
Tóm tắt
Đi bắt tép- đi chăn trâu- đi xem hội- thành hoàng hậu
Bốn lần bị giết- bốn lần hóa thân
Trở lại thành người- đoàn tụ- trả thù
d. Đọc và tóm tắt văn bản:
KỂ CHUYỆN THEO CÁC BỨC TRANH SAU
5
04
07
1
2
4
3
3
3
4
7
2
5
2
8
6
6
Chặng đời khi Tấm còn ở nhà
5
04
07
2
1
4
3
3
5
4
3
8
7
6
6
Chặng đời khi Tấm còn ở nhà
6
7
10
9
6
8
12
13
11
Chặng đời khi Tấm đã vào cung
7
7
8
11
8
6
9
13
12
10
Chặng đời khi Tấm đã vào cung
1. Thân phận bất hạnh của Tấm và con đường dẫn đến hạnh phúc.
2. Cuộc đấu tranh quyết liệt để giành và bảo vệ hạnh phúc.
c. Bố cục:
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1. Thân phận và con đường tìm đến hạnh phúc của Tấm
a. Hoàn cảnh, thân phận
- Cuộc sống nghèo khó.
- Mồ côi mẹ từ nhỏ.
Sau mấy năm cha cũng mất
=> Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám.
=> Hoàn cảnh đáng thương, côi cút, cô đơn.
THẢO LUẬN NHÓM
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám.
=> Tấm là nhân vật đại diện cho cái thiện, mẹ con Cám là nhân vật đại diện cho cái ác.
=> Mẫu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám không chỉ là mâu thuẫn, xung đột giữa dì ghẻ và con chồng trong gia đình mà còn là mâu thuẫn, xung đột giữa cái thiện và cái ác.
c. Con đường tìm đến hạnh phúc
Tấm: thụ động, chỉ biết khóc khi gặp khó khăn,
cản trở.
- Nhờ sự giúp đỡ của Bụt, Tấm bắt đầu tìm đến hạnh phúc, được trở thành hoàng hậu.
-> Biểu hiện của triết lí “ở hiền gặp lành”.
Đó cũng là con đường đến với hạnh phúc của các nhân vật lương thiện trong truyện cổ tích.
d. Vai trò của yếu tố kì ảo
- Yếu tố thần kì => sự trợ giúp của Bụt:
+ Luôn xuất hiện đúng lúc.
+ An ủi, nâng đỡ mỗi khi Tấm gặp khó khăn hay đau khổ.
- Vai trò:
+ Thúc đẩy sự phát triển của cốt truyện.
+ Thể hiện khát vọng thay đổi cuộc đời, thay đổi số phận cho những con người bé nhỏ, bất hạnh trong xã hội.
+ Biểu hiện cho triết lí ở hiền gặp lành.
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1: Tìm hiểu quá trình hóa thân của Tấm.
Nhóm 2: Tìm hiểu ‎ý nghĩa của những sự vật mà Tấm đã hóa thân.
Nhóm 3: Nhận xét về thái độ của Tấm trong quá trình đấu tranh giành lại hạnh phúc.
Nhóm 4: Tìm hiểu ý nghĩa phần kết thúc truyện.
2. Quá trình đấu tranh giành và giữ hạnh phúc của Tấm:
* Qúa trình hoá thân
Chim vàng anh: Nhắc nhở Cám, quyến luyến vua
Xoan đào: che mát cho vua
Khung cửi: răn đe Cám khiến Cám sợ hãi
Quả thị: thơm ngát, Tấm bước ra
Ý nghĩa
Khẳng định sự bất diệt của cái thiện
Trong cuộc chiến đấu ấy, chiến thắng sẽ luôn thuộc về cái thiện.
Tinh thần lạc quan, niềm tin vào cái thiện, chính nghĩa và công lí của người Việt.
Bình dị
Tươi mới, tràn trề nhựa sống
Nhân văn
trí tưởng tượng phong phú của nhân dân
Vẻ đẹp
* Ý nghĩa của miềng trầu
Là biểu tượng của hạnh phúc, của tình yêu.
Thể hiện rõ bản sắc văn hóa dân tộc.
Nhờ miếng trầu têm cánh phượng, nhà vua đã nhận ra Tấm và đón Tấm về cung.
* Ý nghĩa của miềng trầu
mẹ con Cám bị tiêu diệt, cái ác phải đền tội
Tấm được hưởng cuộc sống hạnh phúc
Thể hiện rõ triết lí ở hiện gặp lành, ác giả ác báo.
TẤM CÁM
Tấm
Mẹ con Cám
II. TỔNG KẾT
1. Nội dung:
- Phản ánh mâu thuẫn và xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ (dì ghẻ - con chồng), đặc biệt là mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác.
- Thể hiện niềm tin vào sức mạnh, chiến thắng của cái thiện trước cái ác.
2. Giá trị nghệ thuật
Xây dựng những mâu thuẫn, xung đột ngày càng
tăng tiến.
- Cốt truyện li kì, hấp dẫn với sự chuyển biến mạnh mẽ của Tấm.
Sự xuất hiện của các yếu tố kì ảo, các câu văn vần
- Kết cấu quen thuộc của truyện cổ tích.
LUYỆN TẬP
Đánh giá việc Tấm trả thù mẹ con Cám, có hai luồng ý kiến:
+ Đồng tình với cách trả thù của Tấm, cho như thế là hợp lí, đích đáng.
+ Không đồng tình, cho rằng cách trả thù như thế trái với bản chất hiền hậu của Tấm, làm giảm vẻ đẹp của nhân vật khiến Tấm trở nên hẹp hòi, tàn nhẫn .
Nêu ý kiến của em?
QUAY
1
2
3
4
5
6
7
8
9
VÒNG QUAY
VĂN HỌC
STOP
Vận dụng
Câu 1: Loại truyện cổ tích nào có nội dung phong phú và chiếm số lượng nhiều nhất?

A. Truyện cổ tích thần kì

B. Những người thợ dân gian tài hoa.


C. Truyện cổ tích về các loài vật



D. Truyện cổ tích sinh hoạt
QUAY VỀ
Câu 2: Đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì là gì?

A. Có sự tham gia của các yếu tố thần kì, kết thúc có hậu.
B. Có sự tham gia của các yếu tố thần kì, kết cấu truyện tương đối thống nhất, thường kết thúc có hậu.

C. Phản ánh những sự kiện lớn của cộng đồng, thường kết thúc có hậu.


D. Kết cấu truyện tương đối thống nhất, thường kết thúc có hậu
QUAY VỀ
Câu 3: Truyện Tấm Cám thuộc loại cổ tích gì?

A. Truyện cổ tích thần kì
B. Truyện cổ tích sinh hoạt
C. Truyện cổ tích về các loài vật

D. Truyện cổ tích Việt Nam.
QUAY VỀ
Câu 4: Động cơ nào dẫn đến sự tàn nhẫn, độc ác của mẹ con Cám ngày càng tăng?

A. Muốn tranh giành tài sản của bố Tấm để lại và bắt Tấm làm kẻ ở trong nhà.


B. Muốn tranh giành tất cả những gì thuộc về Tấm


C. Muốn tranh giành tất cả những gì thuộc về Tấm và tiêu diệt Tấm đến cùng

D. Muốn tiêu diệt Tấm đến cùng để tranh giành tài sản
QUAY VỀ
Câu 5: Bản chất của xung đột và mâu thuẫn trong truyện Tấm Cám là gì?


A. Mâu thuẫn giữa chủ nhà và người ở, giữa thiện và ác



B. Mâu thuẫn giữa dì ghẻ – con chồng, giữa thiện và ác


C. Mâu thuẫn giữa kẻ giàu và người nghèo, giữa thiện và ác
D. Mâu thuẫn giữa chị và em, giữa thiện và ác
QUAY VỀ
Câu 6: Sự biến hóa của Tấm thể hiện điều gì?

A. Nhân dân ước mơ con người được bất tử
B. Sự độc ác tột cùng của mẹ con Cám

C. Sự bền bỉ, kiên quyết của Tấm trước điều ác

D. Sức sống mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của cái ác
QUAY VỀ
Câu 7: Tấm bị mẹ con Cám hại nhiều lần, Tấm chỉ biết khóc. Đến lần nào thì Tấm không khóc nữa?
A. Cám lừa trút hết giỏ cá
B. Dì ghẻ lừa chặt cây cau giết Tấm

C. Mẹ con Cám bắt bống ăn thịt

D. Dì ghẻ bắt Tấm nhặt gạo lẫn với thóc xong mới được đi hội
QUAY VỀ
Câu 8: Khi Tấm bị giết, không thấy Bụt hiện lên giúp Tấm nữa. Tác giả dân gian muốn nói điều gì?

A. Con người phải tự đấu tranh để giành hạnh phúc


B. Mẹ con Cám quá độc ác

C. Không ai giúp đỡ suốt đời

D. Bụt không có khả năng giúp đỡ trong hoàn cảnh này
QUAY VỀ
Câu 9: Truyện Tấm Cám không phản ánh ước mơ nào sau đây?
A. Ước mơ đổi đời của nhân dân lao động.
B. Thực hiện công bằng xã hội.

D. Có quyền lực thống trị

C. Được hưởng hạnh phúc.
QUAY VỀ
VẬN DỤNG
Ai nhanh hơn
Câu 1. Truyện cổ tích thần kỳ không có đặc điểm nào?
Giải thích đặc điểm của một số con vật trong thế giới loài vật.
Câu 2. Đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì là gì?
Có sự tham gia của các yếu tố thần kì, kết cấu truyện tương đối thống nhất, thường kết thúc có hậu.
Câu 3. Truyện Tấm Cám thuộc loại truyện cổ tích gì?
Cổ tích thần kì
Câu 4. Động cơ nào dẫn đến sự tàn nhẫn, độc ác của mẹ con Cám ngày càng tăng?
Muốn tranh giành tất cả những gì thuộc về Tấm và tiêu diệt Tấm đến cùng
Câu 5. Bản chất của xung đột và mâu thuẫn trong truyện Tấm Cám là gì?
Mâu thuẫn giữa dì ghẻ – con chồng, giữa thiện và ác
Câu 6. Những tình tiết nào của truyện Tấm Cám không thể hiện rõ đặc điểm của truyện cổ tích thần kì?
Miếng trầu tiêm hình cánh phượng rất khéo do chính tay Tấm têm.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!