GV Thực hiện: Lê Thị Thu Hương - Tổ: Văn - Sử - Địa
Tấm cám
(Truyện cổ tích)
1. Tìm hiểu các nhân vật:
I- T×m hiÓu chung
II. Tìm hiểu chi tiết.
Đọc xong truyện Tấm Cám chúng ta thấy tác phẩm xoay quanh nhân vật nào ?
ở các truyện cổ tích ta thấy xuất hiện các nhân vật mồ côi, em út, người đội lốt vât? Tấm thuộc kiểu nhân vật nào?
- Mồ côi
Vậy nhân vật Tấm có số phận như thế nào?
- HiÒn lµnh, thËt thµ
- Ch¨m chØ, siªng n¨ng
- GÆp nhiÒu bÊt h¹nh
Cám và dì ghẻ được giới thiệu ra sao?
- ác độc
- Cay nghiệt
- Lười nhác (biếng)
- Tìm mọi cách hãm hại Tấm.
CH: Em có nhận xét gì về cách xây dựng nhân vật? Mối quan hệ giữa 2 tuyến nhân vật này như thế nào ?
 2 tuyÕn nh©n vËt ®èi lËp, tr¸i ng­îc nhau, th­êng x¶y ra m©u thuÉn, xung ®ét.
2. Diễn biến mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám.
CH: Mâu thuẫn và xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám được chia làm mấy chặng ? Nội dung từng chặng?
* Bắt tép -> chăn trâu -> xem hội -> thành hoàng hậu
CH: Em hãy nêu những sự việc chính xảy ra trong chặng 1 ?
a) Chặng 1:
(vật thưởng)
Vậy ý nghĩa của việc Tấm được làm hoàng hậu?
 TÊm ®­îc lµm hoµng hËu ®ã lµ ­íc m¬, tinh thÇn l¹c quan, niÒm tin cña nh©n d©n lao ®éng. ThÓ hiÖn triÕt lÝ “ ë hiÒn gÆp lµnh”.
 Bôt: Nh©n vËt thÇn k×, gi¶i quyÕt nh÷ng bÕ t¾c cña nh©n vËt bÊt h¹nh ,gióp hä ®­îc h¹nh phóc, sung s­íng.
ở chặng này ta thấy vai trò của Bụt. Vậy em có đánh giá như thế nào về nhân vật Bụt ?
 TÊm lµ ng­êi hiÒn lµnh ch¨m chØ bÞ h¾t hñi, yÕu ®uèi, thô ®éng, cam chÞu
Vậy ở chặng này Tấm là người như thế nào ?
b. Chặng 2:
Hệ thống đối sánh
Em có nhận xét gì về những vật Tấm hoá thân vào ? Nó có thuộc yếu tốt kì ảo không ? Nếu có so sánh với bụt chặng 1?
Những vật Tấm hoá thân vào rất bình dị, trong cuộc sống dân dã, đó là hình ảnh đẹp tạo ấn tượng thẩm mĩ cho truyện.
+ Yếu tố kì ảo: Bụt: (1) Bụt giúp Tấm -> khóc
(2) Tấm không khóc, không có Bụt, Tấm tự mình giành hạnh phúc.
+ Nơi Tấm gửi linh hồn để trở về đấu tranh giữa ác - thiện và giành hạnh phúc.
Hình ảnh của Tấm từ trong quả thị bước ra gợi cho em suy nghĩ gì ?
- Hình ảnh Tấm từ trong quả thị bước ra: Cô Tấm hồn hậu, dịu dàng, đằng sau hình ảnh bình dị ấy ẩn chứa một tâm hồn đẹp.
Qua bốn lần hồi sinh theo em lần hồi sinh nào ấn tượng nhất? Vì sao?
Vậy quá trình biến hoá đó nói lên điều gì trong con người Tấm? (So sánh chặng 1) ? bây giờ ?
 Søc sèng m·nh liÖt cña TÊm mµ kh«ng thÕ lùc thï ®Þch nµo tiªu diÖt ®­îc, TÊm sèng dËy, ®ßi h¹nh phóc, xinh ®Ñp h¬n x­a.
ở bên bà lão hàng nước, Vua và Tấm gặp nhau nhờ dấu hiệu nào ? Dân gian lựa chọn chi tiết này có ý nghĩa gì ?
- MiÕng trÇu tªm c¸nh ph­îng: Béc lé khÐo lÐo, ®¶m ®ang cña ng­êi tªm.
Vậy qua chặng 2 này nhân dân lao động thể hiện điều gì qua cuộc đời Tấm?
 TÊm ®· tr­ëng thµnh h¬n ®ã lµ ­íc m¬ cña ng­êi n«ng d©n lao ®éng sau nh÷ng g× tÊm ph¶i chÞu, ph¶i tr¶i qua TÊm ph¶i ®­îc h­ëng h¹nh phóc.
c. Tấm trừng phạt Cám.
Thảo luận trao đổi
(1) ý kiến đồng tình với cách trả thù của Tấm, cho rằng như thế là hợp lí, là đích đáng. Mẹ con Cám đáng bị trừng trị như vậy ?
(2) Không đồng tình với hành động của Tấm vì nó trái với bán chất hiền hậu của Tấm, làm giảm vẻ đẹp thuần khiết của nhân vật (hẹp hòi, tàn nhẫn)
(3) ý kiến của em.
Gởi ý:
+ Nhân vật trong TCT: Nhân vật cực tuyến rất tốt hoặc rất xấu
+ Thưởng phạt phân minh, thưởng xứng đáng, phạt đáng đời, đáng kiếp.
+ Tấm là nhân vật chức năng, thực hiện một chức nằn nào đó, giải quyết mâu thuẫn giữa thiện và ác, cái thiện luôn chiến thắng.
Người dân lao động muốn thể hiện quan niệm gì ở phần kết này ?
- Quan niệm của nhân dân lao động:
+ ở hiền gặp lành
+ ác giả ác báo
+ Gieo gió gặp bão.
Như vậy mâu thuẫn trong truyện đại diện cho lực lượng nào? Gia đình hay xã hội ?
? Mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền thời cổ và khái quát thành mâu thuẫn trong xã hội giữa thiện - ác
+ Cốt truyện ly kỳ hấp dẫn, có sự tham gia của yếu tố thần kỳ.
+ Có xen các câu văn vần
+ Sự chuyển biến hiện tượng nhân vật Tấm yếu đuối, thụ động ? kiên quyết đấu tranh giành lại cuộc sống và hạnh phúc cho mình.
III. Tổng kết
1. Chủ đề:
Sức sống và sự trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của các thế lực thù địch.
2. Đắc sắc NT
D. Cả ba phương án trên.
+ Ghi nhí (SGK)
BT trắc nghiệm.
Qua lần hoá thân cuối cùng, Tấm trở về với cuộc đời, dân gian muốn gửi gắm điều gì ?
A. Khẳng định: "ở hiền gặp lành"
B. Thể hiện ước mơ xã hội công bằng
C. Hạnh phúc đến với những người bất hạnh.