TRường thpt nho quan b

Giáo viên thực hiện: Phan Thị Kim Dung
Năm học 2007 - 2008
Truyện cổ tích
Tấm Cám
Tấm Cám
I.Tìm hiểu chung:
1. Khái niệm.
2. Phân loại cổ tích và đặc điểm của cổ tích thần kì
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Diễn biến mâu thuẫn xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám.
2.Bản chất và ý nghĩa xã hội của mâu thuẫn.
3.Tổng kết
Tấm Cám
II.Đọc hiểu văn bản:
1. Diễn biến mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
Có 2 chặng:
Trong thời kì Tấm sống với mẹ con Cám
Khi Tấm trở thành hoàng hậu và cuộc đấu tranh giành hạnh phúc trở về với cuộc sống
Tiết 2
Tấm Cám
1.Mẫu thuẫn và xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
a.Trong thời kỳ Tấm sống với mẹ con Cám:
- "Mẹ Tấm đã chết từ hồi còn bé sau đó mấy năm cha cũng chết"
- "Hàng ngày Tấm làm lụng vất vả hết chăn trâu, gánh nước, thái khoai, vớt bèo, xay lúa..."
- "dì ghẻ là người cay nghiệt"
-"Cám được mẹ nuông chiều ăn trắng mặc trơn, suốt ngày quanh quẩn trong nhà, không phải làm việc nặng"
Tấm Cám

1.Mẫu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
a.Trong thời kỳ Tấm sống với mẹ con Cám:
Tấm
Mồ côi
Chăm chỉ, hiền lành
Đáng thương
Mẹ con Cám
Lười nhác
Cay nghiệt
Hiện thân của cái xấu
Thân phận cô Tấm tiêu biểu cho bao con người nhỏ nhoi hẩm hiu, yếu đuối trong xã hội lúc bấy giờ. Thường bị những thế lực như mẹ con Cám ức hiếp.
Tấm Cám
1.Mẫu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
a.Trong thời kỳ Tấm sống với mẹ con Cám:
Mẹ con Cám liên tiếp hãm hại Tấm









Cướp mất giỏ tép
Lừa Tấm bắt cá Bống làm thịt
Ngăn cản không cho Tấm đi xem hội





Mất yếm đào, mất hi vọng bé nhỏ
Dập tắt niềm an ủi
Tước đi niềm vui
Tấm Cám
Tấm Cám
Cướp giỏ tép
Khoe với mẹ nhận thưởng
Tấm Cám
Bống bống bang bang
Lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta
Chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người
Tấm Cám
1.Mẫu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
a.Trong thời kỳ Tấm sống với mẹ con Cám:
Bụt với phép nhiệm màu đã giúp đỡ cô Tấm






Cho cá bống
Cho Gà tìm xương giúp
Cho chim Sẻ nhặt thóc gạo






Cho niềm an ủi
Cho hi vọng
Cho niềm vui
Cho cơ hội đổi đời
Cho quần áo đẹp
Tấm trở thành hoàng hậu được hạnh phúc.
Nhân vật ông Bụt thể hiện triết lý của nhân dân: "ở hiền gặp lành" ước mơ công bằng, hạnh phúc.
Tấm Cám
Trộn đấu lúa với đấu gạo
Than ôi ! bao giờ mới xong
Ngày hội vua chọn vợ hiền
Tấm Cám
1.Mẫu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
a.Trong thời kỳ Tấm sống với mẹ con Cám:
b. Khi Tấm trở thành hoàng hậu và cuộc đấu tranh giành hạnh phúc:
Mẹ con Cám giết Tấm tội ác càng tăng tiến
Tấm Cám
b. Khi Tấm trở thành hoàng hậu và cuộc đấu tranh giành hạnh phúc:
Tấm liên tiếp biến hoá
Hoá thành chim vàng anh
Hoá thành cây xoan đào
Hiện thân qua tiếng kêu trên khung cửi
ẩn mình trong quả thị
Một cô Tấm hiền lành, yếu đuối, thụ động, đã trở thành người có sức sống mãnh liệt, có sức trỗi dậy phi thường trước sự vùi dập của cái ác.
Tấm Cám
Vàng ảnh vàng anh, có phải vợ anh chui vào tay áo.
Thị ơi thị, rụng vào bị bà, bà đem bà ngửi chứ bà không ăn!
Tấm Cám
b. Khi Tấm trở thành hoàng hậu và cuộc đấu tranh giành hạnh phúc:

Cô Tấm thảo hiền
Tấm Cám
b. Khi Tấm trở thành hoàng hậu và cuộc đấu tranh giành hạnh phúc:
Hình ảnh cô Tấm từ quả thị bước ra là một hình ảnh đẹp có giá trị thẩm mỹ
Vẻ đẹp bình dị
Vẻ đẹp tươi mới tràn trề nhựa sống
Vẻ đẹp kì ảo, bay bổng
Vẻ đẹp nhân văn mang đậm bản sắc dân tộc
Tấm gặp vua và trở về làm hoàng hậu, trả thù mẹ con Cám.
Tấm Cám
Về hành động trả thù của Tấm có ý kiến cho rằng: "Với hành động ấy Tấm không hiền như chúng ta nghĩ: Quả thị thơm cô Tấm hiền. Đó là hành động trả thù cũng độc ác không kém hành động giết hại Tấm của mẹ con Cám. Suy nghĩ của anh (chị) như thế nào?
Quan niệm của nhân dân là "ác giả ác báo" cái ác được trừng trị thích đáng, quyết liệt. Hiền trong quan niệm của nhân dân là "Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy"
Tấm Cám
2. Bẩn chất và ý nghĩa xã hội của mâu thuẫn:
Mâu thuẫn
Trong gia đình phụ quyền thời cổ
Trong xã hội giữa cái thiện và cái ác
Cái thiện luôn luôn chiến thắng cái ác, cái thiện được tôn vinh
Nhân dân gửi gắm ước mơ về một xã hội công bằng.
3. Tổng kết
* Nội dung
- Đồng cảm với số phận của những người lao động nghèo khổ, bất hạnh
- Sức sống trỗi dậy mãnh liệt của những người nghèo khổ bị vùi dập trước cái ác
- ước mơ công bằng, hạnh phúc, niềm lạc quan trước hoàn cảnh
=> Tinh thần nhân đạo
Tấm Cám
* Ngh? thu?t:
- Ly kì, hấp dẫn ở những tình huống mâu thuẫn, xung đột gay gắt
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: chuyển biến theo hành động, thái độ, cử chỉ
- Yếu tố kì ảo: đặc trưng của truyện cổ tích
- Có chi tiết mang đậm màu sắc dân tộc: Miếng trầu
Tấm Cám

Tấm Cám
Bài tập:
Truyện cổ tích Tấm Cám phản ánh ước mơ chủ yếu nào của nhân dân ta ?
a.Về cuộc sống ấm no
b.Về sự hoá thân của con người
c. Về sự giúp đỡ của Bụt
d. Về ước mơ công bằng xã hội
d. Về ước mơ công bằng xã hội
Tấm Cám
Bài tập:
Hình tượng nhân vật Tấm thể hiện chủ đề gì?
a. Số phận con người nhỏ bé, bất hạnh
b. Người mồ côi không nơi nương tựa
c. Người bị áp bức, hà hiếp
d. Số phận con người nhiều lận đận
a. Số phận con người nhỏ bé, bất hạnh
Tấm Cám
Bài tập:
Xung đột trong truyện "Tấm Cám" được giải quyết theo quan niệm chủ yếu nào của nhân dân ta?
a. Lá lành đùm lá rách
b. ở hiền gặp lành
c. ơn đền, oán trả
d. ác giả, ác báo
b. ở hiền gặp lành
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong hội đồng sư phạm nhà trường đã về dự giờ ngày hôm nay.