TAM ĐẠI CON GÀ
NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY
I. TÌM HIỂU CHUNG
- Yếu tố gây cười: những mâu thuẫn trái tự nhiên.
Tác phẩm tự sự dân gian, có kết cấu chặt chẽ, kết thúc bất ngờ, kể về những sự việc xấu, trái tự nhiên trong cuộc sống, có tác dụng gây cười, nhằm mục đích giải trí, phê phán.
1. Khái niệm truyện cười
2. Phân loại
Truyện khôi hài
Truyện trào phúng
3. Đặc trưng cơ bản
- Kết cấu: vào truyện tự nhiên, kết truyện bất ngờ, ít nhân vật, ngắn gọn.
2. Truyện Tam đại con gà
- Truyện Tam đại con gà, Nhưng nó phải bằng hai mày thuộc thể loại truyện cười trào phúng
- Bố cục: 3 phần.
+ Mở truyện: giới thiệu mâu thuẫn.
+ Thân truyện: dẫn dắt để tạo tiếng cười.
+ Kết truyện: câu cuối cùng, bật ra tiếng cười.
- Tóm tắt 2 truyện
a. Đối tượng gây cười
Anh học trò dốt
Dốt hay nói chữ
1. TAM ĐẠI CON GÀ
b. Các tình huống gây cười
Dủ dỉ là con dù dì
Gà
* Sự việc thứ nhất: Thầy đồ dốt nát nhưng dạy chữ
- Gặp chữ kê (nghĩa là gà) >< không biết
- Trò hỏi gấp >< bí quá, thầy nói liều "Dủ dỉ là con dù dì".
-> Người đọc cười vì sự dốt nát, nói liều của thầy.
* Sự việc gây cười thứ hai: Thầy đồ muốn che đậy sự dốt của mình
- Sợ nhỡ sai, người nào biết thì xấu hổ
- Cho trò đọc khe khẽ.
-> Người đọc bật cười vì sự giấu dốt và sĩ diện hão của thầy.
- Xin ba đài âm dương được cả ba – mê tín.
- Thầy đắc chí, tự tin cho trò đọc to "cái sự dốt" - "Dủ dỉ là con dù dì".
* Sự việc gây cười thứ ba: Thầy khấn Thổ công.
-> Cái dốt vô tình được khuếch đại, nhân lên.
Nghĩ thầm: mình đã dốt…
Nói gỡ: Vẫn biết…
Giải thích: Dủ dỉ là con dù dì, dù dì là chị con công, con công là ông con gà.
* Sự việc gây cười thứ tư: Thầy bất ngờ chạm trán với chủ nhà
DỦ DỈ LÀ CON DÙ DÌ
DÙ DÌ LÀ CHỊ CON CÔNG
CON CÔNG LÀ ÔNG CON GÀ
-> Cái dốt càng lộ rõ, thói giấu dốt bị lật tẩy.
- Phê phán thói giấu dốt
- Ngầm ý khuyên răn mọi người không nên giấu dốt mà hãy mạnh dạn, không ngừng học hỏi.
c. Ý nghĩa của truyện
2. NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY
- Lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi
- Ngô và Cải đều đút lót trước cho thầy Lí.
a. Đối tượng gây cười
- Thầy lí tuyên bố phạt Cải mười roi vì đánh Ngô đau hơn
b. Xử kiện
- Thầy lý: không điều tra, phán ngay
Xòe 5 ngón tay, nhìn thầy lí, khẽ bẩm
Xòe 5 ngón tay trái úp lên 5 ngón tay phải
“Lẽ phải thuộc về con mà”
“tao biết mày phải nhưng nó phải bằng hai mày”
Con đã lót tay thầy 5 đồng
 con đúng
Tao biết nhưng nó cho tao 10 đồng nó đúng gấp đôi mày
 Lẽ phải được đo bằng tiền
- Vạch trần lối xử kiện vì tiền của viên quan  phê phán cách xử kiện không công minh dưới thời phong kiến.
- Phê phán hành vi tiêu cực của nhân dân.
c. Ý nghĩa phê phán của cái cười:
Em rút ra được bài học gì qua hai câu chuyện trên?
Củng cố, luyện tập
- Sư tầm một số truyện cười dân gian của Việt Nam và thế giới cùng thể loại với truyện này.
- Nắm đặc trưng thể loại truyện cười
Dặn dò
- Học bài.
- Soạn bài mới: “Ca dao than thân, yêu thương, tình nghĩa”