Chương V: SÓNG ÁNH SÁNG
Hiện tượng cầu vồng thường xuất hiện lúc nào và ở đâu nhỉ?
Vì sao xuất hiện cầu vồng ở trên thác nước?
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
1. Thí nghiệm về sự tán sắc ánh sáng của Niu-tơn
* Sơ đồ:
* Kết luận: Sau khi qua lăng kính, chùm ánh sáng trắng:
Bị tách ra thành các chùm sáng nhiều màu sắc khác nhau. Gồm 7 màu cơ bản: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
Bài 24:
Dải sáng nhiều màu gọi là quang phổ của ánh sáng trắng (QPMT).
Quang phổ của ánh sáng trắng
So sánh hai hình ảnh thấy được trên màn E trước và sau khi đặt lăng kính xen giữa khe h?p F và E.
Bị lệch về phía đáy lăng kính, tia đỏ lệch ít nhất, tia tím lệch nhiều nhất
Đó là hiện tượng tán sắc ánh sáng
2.Thí nghiệm với ánh sáng đơn sắc của Niu-tơn
a. Thí nghiệm Newton về áng sáng đơn sắc:
Kết luận:
Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc mà chỉ bị lệch phương khi qua lăng kính.
Mỗi ánh sáng đơn sắc có một màu nhất định gọi là màu đơn sắc.
Có phải lăng kính thủy tinh đã làm thay đổi màu sắc của chùm ánh sáng trắng?
Đường đi của các tia sáng có màu đỏ và tím qua lăng kính
Góc tới là i
Góc tới là i
+ Thí nghiệm
+ Kết luận:
Ánh sáng trắng là tập hợp của vô số các ánh sáng đơn sắc khác nhau có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.
b. Tổng hợp ánh sáng đơn sắc thành ánh sáng trắng
3. Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng
- Góc lệch tia sáng (đơn sắc) phụ thuộc vào chiết suất của môi trường với tia sáng đó.
- Ánh sáng trắng là tập hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc khác nhau, có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím
- Vì vậy góc lệch của ánh sáng đơn sắc qua môi trường trong suốt là khác nhau, tạo ra tán sắc ánh sáng.
- Chiết suất của một moâi tröôøng trong suoát đối với các ánh sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau. Chiết suất đối với ánh sáng đỏ là nhỏ nhất, đối với ánh sáng tím là lớn nhất.
4. Ứng dụng
Giải thích một số hiện tượng như cầu vồng, quầng .... là do ánh sáng bị tán sắc khi chiếu vào các giọt nước, tinh thể băng ... trong không khí.
Dùng trong các máy quang phổ.
Cầu vồng trên bầu trời
- Hiện tượng cầu vồng
Mắt con người
Củng cố
Góc tới là i
Góc tới là i
Bảng giá trị các chiết suất đối với một số ánh sáng đơn sắc
Đường đi của các tia sáng có màu đỏ và tím qua lăng kính
Góc tới là i
Góc tới là i
D=(n-1).A