Khởi động

Cuộc thi “Ai nhanh hơn”
Đọc một câu ca dao/
câu thơ viết về tình yêu
mà em biết????

TIỄN DẶN NGƯỜI YÊU
Truyện thơ – Dân tộc Thái

Hình thành kiến thức

I. Tìm hiểu
chung

+ kết hợp tự sự và trữ tình

Đặc
trưng
của
truyệ
n thơ
????
?

+ Đề tài: tình yêu lứa đôi, số
phận con người, khát khao
hạnh phúc, ước mơ công lý
+ Cốt truyện : gặp gỡ - thử
thách – đoàn tụ

+ Ngôn ngữ : giàu hình ảnh,
giàu cảm xúc

Tiễn dặn người yêu
Truyện thơ : dân tộc Thái.
phản ánh tình yêu tha thiết,
thủy chung và khát vọng tự
do yêu đương của các chàng
trai, cô gái Thái.

Nghệ thuật đậm đà màu sắc
miền núi

Tóm tắt văn bản
Gặp gỡ

Thử thách

Đoàn tụ

Đoạn trích“Lời tiễn dặn”

Vị trí: mở đầu quãng đời cô gái
bị ép gả
Kể sự việc chàng trai tiễn cô
gái về nhà chồng, dặn dò
người mình yêu
Thể hiện bi kịch tình yêu;
làm sáng lên khát vọng tình yêu và
hạnh phúc lứa đôi

II. Đọc hiểu
văn bản

Nội dung

1
Tâm trạng của
chàng trai và cô
gái trên đường
tiễn dặn

2
Tâm trạng của
chàng trai khi
chứng kiến tình
cảnh của cô gái
ở nhà chồng

Hoạt động nhóm
Nhóm 1

Nhóm 2

Tìm hiểu tâm trạng của
chàng trai và cô gái trên
đường tiễn dặn

Tìm hiểu tâm trạng của
chàng trai và cô gái trên
đường tiễn dặn

Nhóm 3

Tìm hiểu tâm trạng của chàng
trai khi chứng kiến tình cảnh
cô gái ở nhà chồng

10 phút

Nhóm 4

Tìm hiểu tâm trạng của chàng
trai khi chứng kiến tình cảnh cô
gái ở nhà chồng

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Yêu cầu : Tìm hiểu tâm trạng của chàng trai và cô gái trên đường tiễn dặn

Nhân vật
Chàng trai

Cô gái

Nhận xét

Lời nói ( ngôn ngữ, hình
ảnh, BPTT)

Tâm trạng

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Yêu cầu : Tìm hiểu tâm trạng của chàng trai khi chứng kiến tình cảnh của cô gái ở nhà chồng

ngôn ngữ, hình ảnh, BPTT)
Thái độ,
cử chỉ
Lời nói

Nhận xét

Tâm trạng

Báo cáo kết quả
và thảo luận
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Đoạn 1: Trên đường tiễn dặn
* Hoàn cảnh của NV: yêu nhau tha thiết >< buộc phải chia lìa => bi kịch
Nước dập bè chìm,
Sóng xô bè vỡ,
Bè chìm trôi ba suối mất rồi,
Đôi ta yêu nhau chưa trọn một
ngày,
Chưa đầy một khắc,
Của không mua lẽ đâu được giữ
liền tay
Chỉ cá liền với nước,
Chỉ lúa liền với ruộng,
Tiễn đưa em, thôi anh quay lại,
em ơi!”

+ hình ảnh gợi sự đổ vỡ, tan nát, chia lìa,
tuyệt vọng
-> đau khổ
+ dùng thời gian tâm lý: tình yêu ngắn ngủi,
dở dang
-> bàng hoàng, tiếc
nuối, đau khổ
+ phép điệp cấu trúc: khẳng định tình cảm
gắn bó, không thay đổi -> tình yêu mãnh
liệt, thủy chung
+ giọng điệu thiết tha cảm xúc

* Tâm trạng của cô gái:
Em yêu bèn nói:
- “Đừng vội anh, đừng vội,
 Sao Khun Lú trên trời còn đợi,
Áng mây kia vương vấn còn chờ,
Đôi ta xa nhau dằng dặc nỗi

+ lời nói: -> rối bời, hoang mang, đau khổ,
luyến tiếc
+ hình ảnh : biểu tượng của sự đợi chờ->
bàng hoàng, tiếc nuối, đau khổ
+ khẳng định tình yêu tha thiết

niềm tưởng nhớ,
Mưa sắp rơi ào đồng cỏ,
Đừng bỏ em trơ trọi giữa rừng,
Đừng bỏ em giữa dòng sóng

+ phép điệp cấu trúc: lo sợ, dự cảm không
lành, mong mỏi sẻ chia-> khát vọng tình
yêu mãnh liệt

* Lời thề hẹn của chàng trai:
- “Thác trào dâng, ngang dòng củi
vướng,
Gặp nhau đây thoắt bỗng chia lìa,
Đôi ta yêu nhau đợi tới tháng năm
lau nở,
Đợi mùa nước đỏ cá về,
 Đợi chim tăng ló hót gọi hè,
Không lấy được nhau mùa hạ, ta
sẽ lấy nhau mùa đông,
Không lấy được nhau thời trẻ, ta
lấy nhau khi goá bụa về già,

+ lời nói: nhắc lại tình cảnh nghiệt ngã của
đôi ta -> đau khổ
+ phép điệp cấu trúc -> khẳng định tình
yêu bất diệt, dài theo năm tháng
+ phép điệp cấu trúc: lời hẹn ước về tương
lai -> tình yêu mãnh liệt, thủy chung bất
chấp sự chia cách của số phận

Báo cáo kết quả
và thảo luận
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Đoạn 1: Chứng kiến cảnh cô gái bị hành hạ ở nhà chồng
* Hoàn cảnh của NV: chấp nhận cuộc hôn nhân bất hạnh – đáng thương
- “Dậy đi em, dậy đi em ơi!
Dậy rũ áo kẻo bọ,
Dậy phủi áo kẻo lấm!
Đầu bù anh chải cho,
Tóc rối đưa anh búi hộ!”
Anh chặt tre về đốt gióng đầu,
Chặt tre dày, anh hun gióng
giữa,
Lam ống thuốc này em uống
khỏi đau,
Tơ rối đôi ta cùng gỡ,
Tơ vò ta vuốt lại quay guồng;
Quay lại guồng gỗ tốt cán
thuôn,
Về với người ta thương thuở cũ,

+ lời nói, cử chỉ săn sóc ân cần -> xót xa,
thương cảm, trìu mến vô hạn

+ cất lời an ủi cô gái -> cảm thông, sẻ
chia, yêu thương
-> ước hẹn, hi vọng
ở tương lai

Chết ba năm hình còn treo đó;
Chết thành sông, vực nước uống
mát lòng,
Chết thành đất, mọc dây trầu
xanh thắm,
Chết thành bèo, ta trôi nổi ao
chung,
Chết thành muôi, ta múc xuống
cùng bát,
Chết thành hồn, chung một mái,
song song,

+ lặp từ “chết” -> sự thử thách tột cùng
đới với tình yêu
+ điệp cấu trúc : gắn cái chết với sự bất tử;
chia lìa với gắn bó -> khát vọng mãnh
liệt về tình yêu vĩnh cửu
=> Tình yêu sâu sắc, thủy chung; quyết
tâm vượt mọi trở ngại để gắn bó bên nhau

Đôi ta yêu nhau, tình Lú Ủa mặn
nồng,
Lời đã trao thương không lạc mất,
Như bán trâu ngoài chợ,
Như thu lúa muôn bông,
Lòng ta thương nhau trăm lớp
nghìn trùng,
Bền chắc như vàng, như đá,
Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cứng,
Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già,
Ta yêu nhau tàn đời gió, không
rung không chuyển,
Người xiểm xui không ngoảnh,
không nghe,

+ hình ảnh so sánh gần gũi, quen thuộc ,
biểu hiện sự vĩnh hằng, bất biến -> lời
khẳng định tình yêu

+ phép điệp cấu trúc: khẳng định tình yêu
mãi mãi, không thay đổi -> tình yêu mãnh
liệt, thủy chung và khát khao gắn bó,
hạnh phúc

Về lời tiễn
dặn?????
Về nhân vật
chàng
trai ????

Thảo luận

PHIẾU TỔNG KẾT BÀI HỌC
3 điều tâm đắc về
giá trị nội dung
đoạn trích

2 nét đặc sắc về
nghệ thuật của đoạn
trích
1 điều băn khoăn về
bài học

Chia sẻ theo
cặp đôi

Bổ sung phiếu
học tập của
bạn

Giải đáp băn
khoăn giúp bạn

TỔNG KẾT
NỘI DUNG
+ Phản ánh số phận của con
người trong một xã hội nhiều hủ
tục nặng nề
+ Ngợi ca tình yêu thủy chung
thắm thiết và khát vọng hạnh
phúc
+ Tiếng nói đấu tranh chống lại
những hủ tục, đòi quyền sống
cho con người

NGHỆ THUẬT

+ kết hợp tự sự và trữ tình
+ Ngôn ngữ, hình ảnh đậm màu sắc
miền núi
+ phép tu từ phong phú : so sánh,
trùng điệp....
+ nghệ thuật diễn tả nội tâm

Luyện tập

Câu 1 : Đọan trích Lời tiễn dặn là lời của ai?
A. Cô gái
B. Người chồng
C. Chàng trai
D. Tác giả
Câu 2 : Tiễn dặn người yêu là tác phẩm của
dân tộc nào:
A. Truyện thơ của dân tộc Thái.
B. Truyện thơ của dân tộc Ê-đê
C. Sử thi của dân tộc Mường.
D. Truyện thơ của dân tộc Tày Nùng.

Câu 3 : Việc nhắc dến cái chết trong đoạn thơ mang ý nghĩa chủ yếu là?
A. Dù phải chết, hóa thành gì, anh vẫn quyết tâm ở bên người yêu.
B. Cái chết là sự thử thách tột cùng, tình yêu mãnh liệt của anh vượt qua cả sự thử thách đó.
C. Nói đến cái chết chính là nói đến khát vọng mãnh liệt được sống cùng nhau.
D. Tất cả các ý trên
Câu 4 : Câu nào không chính xác khi nhận xét về hình ảnh thiên nhiên trong Lời tiễn dặn ?
A. Thiên nhiên vừa là những hình ảnh quen thuộc đối với nếp cảm, nếp nghĩ của con người,
vừa góp phần thể hiện tâm tư tình cảm nhân vật.
B. Thiên nhiên biểu tượng cho sự thử thách con người, cho những thế lực ngăn trở tình yêu
C. Thiên nhiên vừa là những hình ảnh tượng trưng vừa là những hình ảnh phóng đại.
D. Thiên nhiên không chỉ thể hiện tâm trạng, tình cảm của nhân vật mà còn thấm đẫm màu
sắc dân tộc trong tác phẩm.

Câu 5 : Vẻ đẹp tình yêu của cô gái và chàng trai trong đoạn trích là
gì?
A. Tình yêu gắn liền với hôn nhân.
B. Tình yêu gắn với cuộc sống lao động.
C. Tình yêu đau khổ nhưng tràn đầy khát vọng.
D. Tình yêu gắn với tình cảm quê hương.
Câu 6 : Chủ đề nổi bật trong truyện thơ là gì?
A. Tình yêu giữa những người cùng hoàn cảnh.
B. Chế độ hôn nhân gả bán.
C. Số phận đáng thương của người phụ nữ.
D. Khát vọng tình yêu và hạnh phúc lứa đôi.

Vận dụng

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
“Em tới rừng ớt, ngắt lá ớt ngồi chờ,
Tới rừng cà ngắt lá cà ngồi đợi,
Tới rừng lá ngón ngóng trông.
Anh tới nơi, em bẻ lá xanh em ngồi”
(Trích truyện thơ : “ Tiễn dặn người yêu”)
 

Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1: Nêu nội dung chính của văn bản?
Câu 2: Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn
trích và nêu tác dụng?
Câu 3: Các từ chờ, đợi, trông đạt hiệu quả nghệ thuật như thế
nào trong việc diễn tả tâm trạng của nhân vật trữ tình?
Câu 4: Qua văn bản, viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) bày
tỏ suy nghĩ về tình yêu chân chính

Tìm tòi, mở rộng

Tìm đọc toàn bộ truyện thơ “ Tiễn dặn
người yêu”