HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN NỘI DUNG
GIÁO DỤC STEM CẤP TIỂU HỌC
Minh Khai, ngày 14 tháng 8 năm 2023
1

NỘI DUNG
01

Những vấn đề chung về GD
STEM cấp Tiểu học

02

Quy trình xây dựng và tổ chức
bài học STEM cấp Tiểu học

03 GD

STEM trong KHGD nhà
trường

THẢO LUẬN NHÓM:07 phút
Từng nhóm thầy cô viết ra giấy và nộp lại về các nội dung sau:
1. Các điều thầy/cô đã biết về giáo dục
STEM trong chương trình GDPT 2018?

2. Các điều thầy/cô muốn biết về giáo
dục STEM chương trình GDPT 2018?

3. Các điều thầy/cô đã biết về bài học 4. Các điều thầy/cô muốn biết về bài học
STEM và kế hoạch giáo dục STEM STEM và kế hoạch giáo dục STEM trong
trong kế hoạch giáo dục nhà trường?
kế hoạch giáo dục nhà trường?

GIÁO DỤC STEM_Bản chất

GIÁO DỤC STEM
1

2

Giáo dục STEM là
một chương trình
nhằm cung cấp hỗ
trợ, tăng cường,
giáo dục Khoa học,
Công nghệ, Kĩ thuật
và Toán học ở tiểu
học và trung học
cho đến bậc sau đại
học.

Giáo dục STEM là
một phương pháp
học tập tiếp cận
liên ngành, ở đó
những kiến thức
hàn lâm được kết
hợp chặt chẽ với
các bài học thực
tế...

Bộ GD Hoa Kỳ

Tsupros N., Kohler R.,
Hallinen J., 2009

3

4

Giáo dục STEM là
Giáo dục STEM là
mô hình giáo dục
mô hình giáo dục
dựa trên cách tiếp dựa trên cách tiếp cận
cận liên môn, giúp liên môn, giúp HS áp
HS áp dụng các
dụng các kiến thức
kiến thức Khoa học,
Khoa học, Công
Công nghệ, Kĩ thuật
nghệ, Kĩ thuật và
và Toán học vào
Toán học vào giải
giải quyết một số
quyết một số vấn đề
vấn đề thực tiễn
thực tiễn trong bối
trong bối cảnh cụ
cảnh cụ thể.
thể.
Sanders, 2009

CT
GDPT 2018

5
Giáo dục STEM là phương
thức giáo dục chủ yếu dựa
trên dạy học tích hợp, tạo
cơ hội cho học sinh huy
động, tổng hợp kiến thức,
kỹ năng thuộc các lĩnh vực
Khoa học (S), Công nghệ
(T), Kỹ thuật (E) và Toán
học (M) để phát triển phẩm
chất, năng lực và giải quyết
hiệu quả các vấn đề trong
thực tiễn cuộc sống

CV 909/BGDĐT
-GDTH

GIÁO DỤC STEM_Vai trò
Đảm bảo giáo dục toàn diện.
STEM

Nâng cao hứng thú học tập các môn học STEM.
Học qua hành động, trải nghiệm, gắn với thực tiễn.

Hình thành và phát triển NL, PC học sinh.
TC & TH; GT & HT; GQVĐ & ST.

Kết nối trường học với cộng đồng.
GD Đại học, GDNN, các tổ chức giáo dục.

Định hướng nghề nghiệp STEM
Nguồn lực trong lĩnh vực STEM.


Giáo dục STEM trong các môn học
Cấp THPT
Cấp Tiểu học
Cấp THCS
Vật lí, Hóa học, Sinh học: Thực hiện giáo dục STEM
Khoa học, Môn công
phát triển cho học sinh khả năng tích hợp các kiến thức,
Môn KHTN, Môn
nghệ –Tin học, Môn
kĩ năng vào việc nghiên cứu giải quyết một số tình
Tin học, Môn Công
Toán:
huống thực tiễn
nghệ, Môn Toán
Tạo cơ hội cho học sinh
Góp phần thúc đẩy Môn công nghệ: Giáo dục STEM góp phần hình thành,
liên hệ, vận dụng phối
phát triển năng lực, phẩm chất gắn với giáo dục hướng
hợp kiến thức, kĩ năng từ giáo dục STEM đáp
nghiệp cho học sinh
các lĩnh vực khác nhau ứng yêu cầu cung cấp
nguồn nhân lực trẻ
trong môn học và các
Môn Tin học có vai trò trung tâm kết nối các môn học
cho giai đoạn công
môn học như Toán, Tin
khác, đẩy mạnh giáo dục STEM, phát huy sáng tạo của
học, công nghệ,… vào nghiệp hóa và hiện đại
HS nhằm tạo ra sản phẩm số có hàm lượng ICT cao
hóa đất nước
giải quyết các vấn đề
Toán học tạo cơ hội cho học sinh vận dụng toán học
thực tế trong cuộc sống
giải quyết các vấn đề liên môn và thực tiễn, góp phần
ở mức độ phù hợp với
hình thành cơ sở khoa học cho giáo dục STEM
khả năng của học sinh

Video về giáo dục STEM cấp tiểu học

GIÁO DỤC STEM_Đặc điểm
(1). Liên quan tới các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán,
chủ yếu thuộc các môn học toán, tự nhiên và xã hội, khoa học, tin học
và công nghệ.
(2). Thu hút sự quan tâm, hứng thú học tập của học sinh về các lĩnh
vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán.
(3). Phát hiện năng khiếu, sở trường của học sinh trong các lĩnh vực
khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán.
(4). Chú trọng hoạt động vận dụng, khám phá, giải quyết vấn đề, đổi
mới sáng tạo gắn với thực tiễn, phù hợp với trình độ nhận thức của
học sinh.
(5). Kết hợp hài hòa giữa giáo dục Nhà trường – Gia đình – Xã hội
trong triển khai các hình thức tổ chức giáo dục STEM trong và ngoài
nhà trường.

Nội dung 1

CÁC MÔN HỌC TRONG
GIÁO DỤC STEM CẤP TIỂU HỌC

13

GIÁO DỤC STEM_Các môn học
Lớp

Tự nhiên

Khoa

Tin học và

và Xã hội

học

Công nghệ

1

x

 

 

2

x

 

3

x

4
5

Toán

Mĩ thuật
Công nghệ

Kĩ thuật

Thẩm mĩ

x

x

x

x

 

x

x

x

x

 

x

x

x

x

x

 

x

x

x

 

 

x

 

x

x

x

 

 

x

Nội dung 2

CƠ SỞ THIẾT KẾ, TỔ CHỨC
CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC STEM
CẤP TIỂU HỌC

CÁC LĨNH VỰC S-T-E-M

TÌM TÒI
KHÁM
PHÁ
KHOA
HỌC

THIẾT
KẾ KỸ
THUẬT

MÔ HÌNH SẢN PHẨM,….

MÔ HÌNH THÍ NGHIỆM,….

GIÁO DỤC STEM_Cơ sở thiết kế

GIÁO DỤC STEM_Cơ sở thiết kế
Quy trình nghiên cứu khoa học đươc sử dụng để học
sinh khảo sát, kiểm chứng một giả thuyết khoa học thông
qua cách thức đề xuất và thực hiện thí nghiệm.
Đâu là vật liệu dẫn
điện? Làm thế nào để
xác định đước đó là
vật liệu dẫn điện

GIÁO DỤC STEM_Cơ sở thiết kế
Thiết kế kĩ thuật là quá trình phát hiện nhu cầu, vấn đề cần giải quyết, cần
đổi mới trong thực tiễn; đề xuất giải pháp kĩ thuật, công nghệ đáp ứng nhu
cầu, giải quyết vấn đề đặt ra; hiện thực hoá giải pháp kĩ thuật, công nghệ;
thử nghiệm và đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu, vấn đề đặt ra.
Quá trình trên được thực hiện trên cơ sở xem xét đầy đủ các khía
cạnh về tài nguyên, môi trường, kinh tế và nhân văn.

GIÁO DỤC STEM_Quy trình thiết kế kĩ thuật
Xác định vấn đề

HĐ1

Nghiên cứu kiến thức nền

HĐ2

Đề xuất và lựa chọn

HĐ3

giải pháp
Chế tạo mẫu

HĐ4

Thử nghiệm và Đánh giá
Chia sẻ, thảo luận
và điều chỉnh

HĐ5

Giáo viên giao cho học sinh nhiệm vụ học tập
chứa đựng vấn đề. Trong đó, học sinh phải hoàn
thành một sản phẩm học tập hoặc giải quyết
một vấn đề cụ thể với các tiêu chí đòi hỏi học
sinh phải sử dụng kiến thức trong bài học để đề
xuất, xây dựng giải pháp. Tiêu chí của sản
phẩm là yêu cầu hết sức quan trọng, buộc học
sinh phải nắm vững kiến thức mới thiết kế, giải
thích được thiết kế cho sản phẩm cần làm.

GIÁO DỤC STEM_Quy trình thiết kế kĩ thuật
Xác định vấn đề

HĐ1

Nghiên cứu kiến thức nền

HĐ2

Đề xuất và lựa chọn

HĐ3

giải pháp
Chế tạo mẫu

HĐ4

Thử nghiệm và Đánh giá
Chia sẻ, thảo luận
và điều chỉnh

HĐ5

Học sinh sẽ tìm hiểu các thông tin liên quan để
giải quyết vấn đề đặt ra ở HĐ1.
Tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động học
tích cực, tăng cường mức độ tự lực tuỳ thuộc
từng đối tượng học sinh dưới sự hướng dẫn một
cách linh hoạt của giáo viên. Khuyến khích học
sinh hoạt động tự tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức
để sử dụng vào việc đề xuất, thiết kế sản phẩm.

GIÁO DỤC STEM_Quy trình thiết kế kĩ thuật
Xác định vấn đề

HĐ1

Nghiên cứu kiến thức nền

HĐ2

Đề xuất và lựa chọn

HĐ3

giải pháp
Chế tạo mẫu

HĐ4

Thử nghiệm và Đánh giá
Chia sẻ, thảo luận
và điều chỉnh

HĐ5

HS đề xuất các giải pháp dựa trên các thông
tin, kiến thức đã tìm hiểu đươc. GV tổ chức cho
học sinh trình bày, giải thích và bảo vệ bản
thiết kế kèm theo thuyết minh (sử dụng kiến
thức mới học và kiến thức đã có); giáo viên tổ
chức góp ý, chú trọng việc chỉnh sửa và xác
thực các thuyết minh của học sinh để học sinh
nắm vững kiến thức mới và tiếp tục hoàn thiện
bản thiết kế trước khi tiến hành chế tạo, thử
nghiệm.

GIÁO DỤC STEM_Quy trình thiết kế kĩ thuật
Xác định vấn đề

HĐ1

Nghiên cứu kiến thức nền

HĐ2

Đề xuất và lựa chọn

HĐ3

giải pháp
Chế tạo mẫu

HĐ4

Thử nghiệm và Đánh giá
Chia sẻ, thảo luận
và điều chỉnh

HĐ5

Tổ chức cho học sinh tiến hành chế tạo mẫu theo
bản thiết kế, kết hợp tiến hành thử nghiệm trong
quá trình chế tạo. Hướng dẫn học sinh đánh giá
mẫu và điều chỉnh thiết kế ban đầu để bảo đảm
mẫu chế tạo là khả thi, đáp ứng các yêu cầu đặt
ra.

GIÁO DỤC STEM_Quy trình thiết kế kĩ thuật
Xác định vấn đề

HĐ1

Nghiên cứu kiến thức nền

HĐ2

Đề xuất và lựa chọn

HĐ3

giải pháp
Chế tạo mẫu

HĐ4

Thử nghiệm và Đánh giá
Chia sẻ, thảo luận
và điều chỉnh

HĐ5

Tổ chức cho học sinh trình bày sản phẩm học tập
đã hoàn thành; trao đổi, thảo luận, đánh giá để
tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện.

MỞ ĐẦU/TÌNH HUỐNG
KHỞI PHÁT – VẤN ĐỀ/CÂU
HỎI

KIẾN THỨC NỀN
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC MỚI

ĐỀ XUẤT/THỰC
HIỆN/LUYỆN TẬP/VẬN
DỤNG

CHIA SẺ/BÁO
CÁO/THẢO LUẬN/ĐÁNH
GIÁ CHỦ ĐỀ

QUY TRÌNH THỰC HIỆN
CHỦ ĐỀ GIÁO DỤC STEM

GIÁO DỤC STEM_Quy trình thiết kế kĩ thuật
ĐÚNG hay SAI???
Giáo dục STEM

=

Thủ công kĩ thuật

Định hướng tiến trình

Định hướng sản phẩm

Theo tiến trình thiết kế kĩ thuật/ quy trình
khám phá khoa học (HS tham gia hoạt động
tìm tòi, khám phá)

Theo tiến trình dạy học thực hành (cho
trước vật liệu, quy trình các bước làm, GV
làm mẫu, HS làm theo)

Sản phẩm đa dạng, sáng tạo

Sản phẩm giống nhau, không sáng tạo

Nội dung 2

CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC STEM
CẤP TIỂU HỌC

GIÁO DỤC STEM_Hình thức tổ chức

01

02

03

Bài học
STEM

Hoạt động
trải nghiệm
STEM

Làm quen với
nghiên cứu
NCKH

Triển khai trong quá trình dạy học
các môn học theo hướng dạy học
tích hợp nội môn hoặc liên môn
Hình thức triển khai
chủ yếu, thể hiện
trong kế hoạch dạy
học các môn học
Phát hiện,
bồi dưỡng
và tạo
điều kiện
cho HS
có năng
khiếu làm
quen với
nghiên
cứu khoa
học, kĩ
thuật

Bám sát YCCĐ và
thời lượng quy định
của các môn học

Bài học được thiết kế theo
quy trình thiết kế kĩ thuật
hoặc khám phá khoa học

Dạy các
môn học
theo bài
học STEM

Đánh giá theo CTGDPT cấp
tiểu học. Coi trọng đánh giá
quá trình.
Theo kế hoạch giáo dục
của nhà trường

Làm quen
với nghiên
cứu khoa
học, kĩ
thuật

Các hình
thức tổ
chức giáo
dục STEM

Thiết bị theo TT 37. Bổ sung
các vật liệu dễ tìm, dễ kiếm,
sẵn có. Khuyến khích: tài
nguyên số, thí nghiệm ảo, mô
phỏng, phần mềm,… giúp
HS chủ động trong học tập.

Hoạt động
trải nghiệm
STEM

Thực hiện dưới dạng một đề tài/dự án nghiên cứu bởi một cá nhân hoặc nhóm học sinh, dưới
sự hướng dẫn của một giáo viên, nhóm giáo viên hoặc phối hợp với các lực lượng xã hội khác

CLB STEM, ngày hội STEM,
dự án STEM, hoạt động trải
nghiệm STEM trong thực tế
Hướng đến GQVĐ thực tiễn
một cách hiệu quả, linh hoạt,
sáng tạo
Không gian có thể vượt ra
ngoài nhà trường, thời lượng
có thể vượt ra ngoài môn
học/hoạt động giáo dục

GIÁO DỤC STEM_Hình thức tổ chức

Bài học STEM

Hoạt động
trải nghiệm
STEM

Nghiên cứu
khoa học

GIÁO DỤC STEM_Hình thức tổ chức
BÀI HỌC STEM
Nội dung bài học STEM nằm trong chương trình giáo dục
phổ thông, gắn kết các vấn đề của thực tiễn xã hội.
Nội dung bài học STEM được gắn kết với các vấn đề thực
tiễn đời sống xã hội, khoa học, công nghệ và học sinh được
yêu cầu tìm các giải pháp để giải quyết vấn đề.
Nội dung kiến thức của các bài học thuộc một môn học hoặc
một số môn học trong chương trình; bảo đảm giải quyết
được vấn đề đặt ra một cách tương đối trọn vẹn.
Đối tượng: Tất cả học sinh trong nhà trường
Thời lượng: nằm trong thời lượng dành cho môn học chủ đạo của bài học STEM

YÊU CẦU CỦA BÀI HỌC STEM

- Nội dung bám sát Chương trình giáo dục phổ thông ở cấp Tiểu học với các
môn học liên quan.
- Nội dung dạy học và các vấn đề đặt ra trong bài học STEM gắn kết với bản
chất, nguyên lí khoa học của thế giới tự nhiên và các vấn đề của thực tiễn.
- Trong bài học STEM, thông qua các hoạt động học tập tích cực theo quy
trình khám phá khoa học hoặc thiết kế kĩ thuật, học sinh được tạo cơ hội tham
gia các hoạt động tìm tòi và khám phá, định hướng hành động và tạo ra sản
phẩm học tập.
- Trong bài học STEM, học sinh được tăng cường hoạt động nhóm đa dạng,
hiệu quả để giải quyết vấn đề.
- Bài học STEM ưu tiên sử dụng các thiết bị, công nghệ sẵn có, dễ tiếp cận với
chi phí tối thiểu để đảm bảo tất cả đối tượng học sinh trong lớp đều có thể
tham gia.

HOẠT ĐỘNG

TRẢI NGHIỆM STEM

Ngày hội STEM
Câu lạc bộ STEM
Dự án học tập STEM
Hoạt động trải nghiệm STEM thực tế

Hoạt động trải nghiệm STEM
• Gắn kết với các môn học thuộc lĩnh
vực STEM, có tính mở so với chương
trình, phán ánh đặc thù địa phương,
nhà trường và nhu cầu của học sinh.
• Chú trọng những hoạt động liên quan,
hoạt động tiếp nối ở mức vận dụng
(thiết kế, thử nghiệm, thảo luận và
chỉnh sửa) các hoạt động của bài học
STEM.
• Có thể gắn với các hoạt động nghề
nghiệp liên quan đến lĩnh vực STEM
nhằm bổ trợ cho quá trình học tập, góp
phần định hướng nghề nghiệp cho học
sinh.

Hoạt động trải nghiệm STEM
Công văn số 3535/ BGDĐT-GDTH ngày 19/8/2019
của Bộ Giáo dục và Đào tạo

• Hình thức ngày hội, câu lạc bộ hoặc trải
nghiệm thực tế; theo sở thích, năng khiếu và
lựa chọn của học sinh một cách tự nguyện.
• Tổ chức theo kế hoạch giáo dục hàng năm của
nhà trường; nội dung được thiết kế thành bài
học cụ thể, mô tả rõ mục đích, yêu cầu, tiến
trình trải nghiệm và dự kiến kết quả.
• Tăng cường sự hợp tác với các cơ sở giáo dục
đại học, cơ sở nghiên cứu, cơ sở giáo dục
nghề nghiệp, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, các
thành phần kinh tế - xã hội khác và gia đình

Làm quen với nghiên cứu khoa học, kĩ thuật
 Dành cho những học sinh có năng lực, sở
thích và hứng thú với các hoạt động tìm tòi,
khám phá khoa học, kỹ thuật giải quyết các
vấn đề thực tiễn;
 Thực hiện dưới dạng một đề tài/dự án
nghiên cứu bởi một cá nhân hoặc nhóm học
sinh, dưới sự hướng dẫn của giáo viên hoặc
nhà khoa học có chuyên môn phù hợp.
 Tổ chức ngày hội STEM hoặc cuộc thi sáng
tạo thanh thiếu niên nhi đồng tại đơn vị để
đánh giá, biểu dương nỗ lực của giáo viên và
học sinh.

ĐIỀU KIỆN TỔ CHỨC HĐ GIÁO DỤC STEM
Chính sách

Nguồn nhân lực

Kết nối
trong nhà trường

Chương trình

Cơ sở vật chất

Kết nối ngoài nhà
trường

ĐIỀU KIỆN TỔ CHỨC HĐ GIÁO DỤC STEM
Vật tư, thiết bị tổ chức GD STEM

Thiết bị dạy học cần lưu ý đến Sử dụng tối đa các thiết bị
sẵn có thuộc danh mục thiết
việc sử dụng thiết bị, công
nghệ sẵn có, dễ tiếp cận với bị dạy học tối thiểu theo quy
định thông tư 37
chi phí tối thiếu

Khuyến khích sử dụng các
nguồn tài nguyên số bổ trợ,
thí nghiệm ảo, mô phỏng,
phần mềm, có thể dễ dàng
truy cập sử dụng trong và
ngoài lớp học để học sinh chủ
động học tập

Tăng cường sử dụng các
vật liệu, công cụ gia dụng,
công nghệ sẵn có, dễ tiếp
cận, chi phí rẻ và an toàn

CƠ SỞ VẬT CHẤT, THIẾT BỊ THỰC HIỆN
GIÁO DỤC STEM
Căn cứ vào thông tư số 14/2020/TT/BGD ĐT ngày 26/5/2020 của Bộ giáo dục và Đào tạo
ban hành về quy định diện tích phòng học Bộ môn cho các cấp học
Căn cứ Căn cứ Thông tư số 37/2021/TT-BGDĐT ngày 30/12/2021 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo Ban hành danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cấp Tiểu học

KHAI THÁC TỐI ĐA ĐỒ DÙNG, DỤNG
CỤ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

Đồ dùng, dụng cụ
học Toán, Tiếng Việt

Đồ dùng, dụng cụ học Mỹ Thuật,
Âm nhạc, Hoạt động trải nghiệm

SỬ DỤNG MỘT SỐ CÔNG CỤ, THIẾT BỊ DỄ TÌM, DỄ
KIẾM ĐẢM BẢO AN TOÀN CHO HỌC SINH
KHI THAO TÁC
Sử dụng các vật liệu
trong gia đình

Sử dụng các dụng cụ
gia công đơn giản

Sử dụng súng bắn
keo với học sinh lớp
3, 4

Nội dung 2

XÂY DỰNG VÀ TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC STEM
CẤP TIỂU HỌC

Quy trình xây dựng chủ đề STEM

•

Tìm ý
tưởng

Bước
1:

Bước
2:

• Xác định vấn đề
cần giải quyết

• Xây dựng
tiêu chí của
sản phẩm

Bước
3:

Bước
4:

• Thiết kế tiến trình tổ
chức hoạt động
• Triển khai hoạt động
• Đánh giá, cải tiến

Quy trình xây dựng chủ đề STEM

• Tìm ý tưởng

Bước 1:

Bước 2:
• Xác định vấn
đề cần giải
quyết

Căn cứ vào nội dung kiến thức
trong chương trình môn học và
các hiện tượng, quá trình gắn
với
cácdựng
kiến thức đó trong tự
• Xây
tiêuxã
chíhội;
của quy trình •hoặc
nhiên,
Thiết kế tiến trình tổ
sảncông
phẩm
thiết bị
nghệ ứng dụngchức
kiếnhoạt động
• Triển khai hoạt động
thức đó trong thực tiễn để
lựa
• Đánh giá, cải tiến
chọn nội dung của bài học.

Bước 4:

Bước 3:

Quy trình xây dựng chủ đề STEM

• Tìm ý tưởng

Bước 1:

Bước 2:
• Xác định vấn
đề cần giải
quyết

Xác định vấn đề cần giải quyết
để giao cho học sinh thực hiện
sao cho khi giải quyết vấn đề
đó, học sinh phải học được
những kiến thức, kĩ năng cần
dạy trong chương trình môn
học đã được lựa chọn hoặc vận
• Xây dựng
dụng
thức,kếkỹ
năng
tiêu chí
của những kiến
• Thiết
tiến
trình tổ
sản phẩm
chức hoạt
động
đã biết để xây dựng
bài học.

Bước 4:

Bước 3:

• Triển khai hoạt động
• Đánh giá, cải tiến