Bài 7 : Thế
giới cô
“Tôi yêu chuyệntích
cổ nước tôi
Vừa nhân hậu lại tuyệt vời
sâu xa.”
(Lâm Thị Mỹ Dạ)

Tri thức
ngữ văn

1 . Truyện cổ tích
+ loại truyện dân gian
+ có nhiều yếu tố hư cấu, kì ảo,
+ kể về số phận và cuộc đời của các nhân vật trong những mối quan hệ
xã hội.
+ thể hiện cái nhìn về hiện thực, bộc lộ quan niệm đạo đức, lẽ công
bằng và ước mơ vềmột cuộc sống tốt đẹp hơn của người lao động.

2 . Một số yếu tố của
truyện cổ tích

.- Cốt truyện: Kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận
của các cánhân và thể hiện ước mơ đổi thay số phận củachính họ.
- Nhân vật đại diện cho các kiểu người khác nhau, chia thành hai tuyến nhân
vật: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác).
- Có các chi tiết hoang đường, kì ảo.
- Kể theo trật tự thời gian tuyến tính, thể hiện rõ quan hệ nhân quả.
- Lời kể mở đầu bằng từ ngữ chỉ không gian, thời gianxác định.

.
* Truyện cổ tích: loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân
vật quen thuộc :
- Nhân vật bất hạnh (như: người mồ côi, người con riêng, người em út,
người có dạng xấu xí,…);
- Nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng lạ;
- Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch;
- Nhân vật là động vật (con vật biếtnói năng, hoạt động, tính cách như
con người).
*Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin
của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt
đối với cái xấu , sự công bằng đối với sự bất công.

Kể tên một vài
truyện cổ tích mà
em đã được nghe ,
đọc và được học

Phân biệt truyền
thuyết và cô tích

Nhân vật Sơn Tinh (Người anh
hùng chiến thắng thiên nhiên).

Nhân vật Thánh Gióng (Người anh
hùng chiến trận).

Nhân vật Thạch Sanh (Người dũng
sĩ đời thường tiêu diệt cái ác).

“Thạch Sanh” là câu chuyện
cổ tích đã đi vào trong tâm
thức của người Việt Nam với
biết bao vẻ đẹp của tâm hồn,
phẩm chất, đã cùng với tuổi
thơ của mỗi chúng ta bên
cánh võng của bà của mẹ.
“Thạch Sanh” là một giấc mơ

bản 1 :

Văn

Thạch
(sanh
Truyện
cổ tích )

I . Đọc tìm hiểu
chung

I . Đọc - tìm hiểu chung
1 . Đọc
-Đọc to, rõ ràng, nhấn mạnh những chiến công của Thạch
Sanh. Thể hiện giọng của từng nhân vật: Thạch Sanh thật thà, tin người; mẹ
con Lý Thông nham hiểm, độc ác.
-Chú thích từ ngữ khó.

I . Đọc - tìm hiểu chung
2 . Tìm hiểu chung
a.Thể loại:
b.Phương thức biểu đạt chính:
c.Ngôi kể:
d.Nhân vật:

I . Đọc - tìm hiểu chung
2 . Tìm hiểu chung
a.Thể loại: Truyện cổ tích.
b.Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
c.Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
d.Nhân vật:

E. Các sự việc chính

- Thạch Sanh là chàng trai nghèo, mồ côi, sống lủi thủi một mình, gia tài chỉ
có mộtchiếc búa kiếm củi nuôi thân.
- Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lý Thông.
- Mẹ con Lý Thông lừa Thạch Sanh đi chết thay cho mình.
- Thạch Sanh diệt trăn tinh, bị Lý Thông cướp công.
- Thạch Sanh diệt đạibàngcứucôngchúa, lạibịLý Thông cướp công.

- Thạch Sanh bị hồn chăn tinh và đại bàng trả thù, vu oan, phải vào tù.
- Thạch Sanh được giải oan lấy công chúa.
- Thạch Sanh chiến thắng quân 18 nước chư hầu.
- Thạch Sanh lên ngôi vua.

Quan sát những
bức tranh sau và
kể tóm tắt truyện
Thạc sanh

Thạch sanh

Thạch Sanh là chàng trai nghèo, sống lủi thủi một mình, gia tài chỉ có một
chiếc búa kiếm củi nuôi thân. Thấy Thạch Sanh khỏe, Lý Thông lân la kết nghĩa
anh em.Thạch Sanh về sống với mẹ con Lý Thông. Trong vùng có một con trăn
tinh hung dữ, mỗi năm người dân phải nộp người cho nó ăn thịt. Tới phiên Lý
Thông, hắn lừa Thạch Sanh đi nộp mạng thay mình. Thạch Sanh giết chết trăn
tinh, Lý Thông lại lừa chàng đi trốn rồi cướp công của Thạch Sanh. Trong ngày
hội nhà vua kén phò mã, công chúa bị đại bàng cắp đi. Thạch Sanh thấy đại
bàng cắp người thì bắn nó và lần theo dấu máu vào hang cứu công chúa. Lý
Thông lại một lần nữa lừa Thạch Sanh, hắn lấp miệng hang nhốt chàng dưới
vực. Thạch Sanh giết đại bàng và cứu con vua Thủy Tề, chàng được tặng nhiều
vàng bạc nhưng chỉ xin một cây đàn trở về gốc đa. Hồn trăn tinh và đại bàng vu
oan cho Thạch Sanh, chàng bị bắt vào ngục. Trong ngục chàng lôi đàn ra gảy kể
về nỗi oan khiên của mình. Lý Thông bị trừng trị, Thạch Sanh được nhà vua gả
công chúa cho. Các nước chư hầu tức giận đem quân sang đánh, Thạch Sanh
mang đàn ra gảy, 18 nước chư hầu xin hàng, Thạch Sanh nấu cơm thết đãi.
Quân sĩ coi thường, ăn mãi không hết, họ kính phục rút quân về nước. Về sau
vua không có con trai nên đã nhường ngôi cho Thạch Sanh.

G. Bố cục
- Đoạn 1: Từ đầu đến “đốn củi kiếm ăn”: Gia cảnh của Thạch Sanh.
- Đoạn 2: Tiếptheođến “phong cho làm Quận công”: Thạch Sanh chiến thắng trăn tinh,
bị Lý Thông cướp công.
- Đoạn 3: Tiếp theođến “chúng bị sét đánh chết”:Thạch Sanh đánh nhau với đại bàng,
cứu công chúa và con trai vua Thuỷ Tề; Lý Thông bịtrừng phạt.
- Đoạn 4: Phần còn lại: Hạnh phúc đến với Thạch Sanh.

II . Khám
phá văn
bản

1 .Giai cảnh của
thạch sanh
Gia cảnh của Thạch sanh có gì đặt biệt ?

- Chàng trai nhà nghèo, sống trong một túp lều cũ dưới gốc đa, cả gia tài
chỉ có một lưỡi búa, hằng ngày lên rừng đốn củi kiếm ăn.
- Sống lủi thủi một mình (cô đơn không người thân thích).
=> Cuộc đời nhiều gian truân, vấtvả, bình dị, gần gũi với nhân dân lao
động. Nghèo khổ nhưng lương thiện.
=> Nhân vật điển hình trong truyện cổ tích.

Một số nhân vật giống vớ
anh thạch sanh

Anh Khoai trong truyện “Cây tre Người em trong Tấmtrongtruyện
trăm đốt”
truyện “Cây khế”
“TấmCám”

2 .Đặc điểm nhân
vật

2 .Đặc điểm nhân
vật

3 .Chi tiết tiêu biểu
-Sau khi được Lý Thông kéo lên từ hang của đại bàng và đưa trở lại cung,
công chúa đã bị câm. Đây là môt íp quen thuộc trong truyện cổ tích -> Hình
thức từ chối kẻ giả mạo, xảo trá Lý Thông -> Chỉ đến khi nghe tiếng đàn của
Thạch Sanh, công chúa mới lên tiếng để trao cho Thạch Sanh cơ hội vạch
mặt kẻ giả mạo.

? Theo em, điều gì sẽ xảy
ra nếu công chúa không bị
Nếu công chúa không bị câm:
như
vậy.
-Nàng sẽ nói cho nhà vua toàn bộ sự việc.
-Giảm sự hấp dẫn, kịch tính truyện. Câu chuyện sẽ đi theo một kết cục khác.
-Chưa lột tả hết được sự xảo quyệt của Lý Thông.
-Thạch Sanh không có điều kiện bộc lột hêm tài năng, phẩm chất.

4 .Yếu tố kì ảo trong
câu chuyện
? Trong truyện có những con vật, đồ vật kì ảo nào. Nêu
đặc điểm, tác dụng của chúng.

4 .Yếu tố kì ảo trong
câu chuyện

4 .Yếu tố kì ảo trong
câu chuyện

4 .Yếu tố kì ảo trong
câu chuyện

5 .Kết thúc
truyện

? Truyện kết thúc ra sao. Qua cách kết thúc này, tác giả dân
gian muốn thể hiện điều gì.

5 .Kết thúc
truyện

III . Tổng
kết

1 . Nội dung ,
ý nghĩa

-Nội dung: Thạch Sanh là truyện cổ tích về người anh
hùng diệt trăn tinh, đại bàng cứu người...

-Ý nghĩa: Truyện thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân ta
về công lý xã hội, về sự chiến thắng của những con người
chính nghĩa, lương thiện .

2 . Nghệ
thuật

• Kết cấu cốt truyện mạch lạc, sắp xếp các tình tiết khéo
léo, tạo sức hấp dẫn.

-Xây dựng hình tượng hai nhân vật đối lập.
-Chi tiết tưởng tượng kì ảo, hoang đường, giàu ý nghĩa.

Thank
you!