CHỦ ĐỀ: LỚP BÒ SÁT
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
NỘI DUNG
I. ĐỜI SỐNG:
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
Quan sát video và đọc thông tin SGK, hãy trình bày đặc điểm về đời sống của thằn lằn bóng đuôi dài?
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
I. ĐỜI SỐNG:
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
I. ĐỜI SỐNG:
Sống trên cạn, đặc biệt là những nơi khô ráo.
Ban ngày
Ăn sâu bọ và côn trùng
Thích phơi nắng, bò sát thân và đuôi vào đất, trú đông trong hốc đất khô
Là động vật biến nhiệt.
Thụ tinh trong, đẻ trứng, trứng nở thành con và phát triển trực tiếp.
Thằn lằn là loài động vật biến nhiệt (máu lạnh), nhiệt độ của cơ thể sẽ tùy thuộc nhiệt độ môi trường. Khi nhiệt độ môi trường xuống thấp (đêm xuống), thân nhiệt nó sẽ bị giảm khiến hoạt động trao đổi chất bị suy yếu, nếu không tìm cách tăng nhiệt độ trở lại thì nó sẽ chết.
Vì sao thằn lằn bóng đuôi dài thích phơi nắng?
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
I. ĐỜI SỐNG:
Thế nào là thụ tinh trong?
Thụ tinh trong là hình thức thụ tinh mà trứng gặp tinh trùng và thụ tinh ở trong cơ quan sinh dục của con cái
Trứng thằn lằn có vỏ để bảo vệ phôi bên trong, phôi sau này phát triển thành con.

Trứng thằn lằn có vỏ dai có ý nghĩa gì đối với đời sống
ở cạn?
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
I. ĐỜI SỐNG:
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
Thằn lằn bóng hoa: có hình dạng gần giống với thằn lằn bóng đuôi dài nhưng đẻ con (hiện tượng noãn thai sinh: phôi phát triển nhờ noãn hoàng. Trước khi đẻ, trứng nở thành con nên khi đẻ ra là đẻ con)
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
- Đời sống:
+ Sống nơi khô ráo , thích phơi nắng
+ Thức ăn chủ yếu là sâu bọ
+ Có tập tính trú đông
+ Là động vật biến nhiệt.
- Sinh sản:

I. ĐỜI SỐNG:
+ Thụ tinh trong , đẻ ít trứng
+ Phát triển trực tiếp
+ Trứng có vỏ dai , nhiều noãn hoàng.
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
So sánh đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng đuôi dài với ếch đồng?
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
Ưa sống và bắt mồi ở
những nơi khô ráo.
Ưa sống và bắt mồi trong nước
hoặc các bờ vực.
Bắt mồi vào ban ngày.
Bắt mồi lúc chập tối hoặc đêm.
Thích phơi nắng, trú đông trong các hang hốc khô ráo.
Thường ở những nơi tối, trú đông trong các hang hốc ẩm ướt.
Biến nhiệt.
Biến nhiệt.
Thụ tinh trong. Đẻ ít trứng, trứng có vỏ dai, nhiều noãn hoàng, phát triển trực tiếp
Thụ tinh ngoài. Đẻ nhiều trứng, trứng có màng mỏng, ít noãn hoàng. Phát triển qua biến thái.
Đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng đuôi dài tiến hóa hơn ếch đồng ở những điểm nào?
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
II. CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN
1. Cấu tạo ngoài
Quan sát cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng đuôi dài,chú ý các đặc điểm sau:
Da có đặc điểm gì ?
Đặc điểm thân, đuôi ?
Bàn chân( có bao nhiêu ngón,đặc điểm các ngón) ?
Cổ, mắt, tai (màng nhĩ) có đặc điểm gì?
Da khô có vảy sừng
Cổ dài
Màng nhĩ nằm trong hốc tai
Mắt có mi cử động, có nước mắt
Bàn chân có 5 ngón có vuốt
Thân dài, đuôi rất dài
Qua quan sát hình, hãy lựa chọn những câu trả lời thích hợp để điền vào bảng sau:
B. Động lực chính của sự di chuyển
D. Bảo vệ mắt, có nước mắt để màng mắt không bị khô
A. Tham gia di chuyển trên cạn
E. Phát huy vai trò các giác quan nằm trên đầu, tạo điều kiện bắt mồi dễ dàng
C. Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm thanh vào màng nhĩ
G. Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thể
Bảng đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn
G. Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thể.
Những câu lựa chọn:
A. Tham gia sự di chuyển trên cạn;
B. Động lực chính của sự di chuyển
C. Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm thanh vào màng nhĩ
D. Bảo vệ mắt, có nước mắt để bảo vệ màng mắt không bị khô
E. Phát huy vai trò các giác quan trên đầu, tạo điều kiện bắt mồi dể dàng;
Giúp thằn lằn thích nghi với đời sống trên cạn
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
Cấu tạo ngoài thích nghi hoàn toàn với đời sống ở cạn:
- Da khô có vảy sừng, cổ dài.
- Mắt có mi cử động và có tuyến lệ.
- Màng nhĩ nằm trong hốc tai.
- Thân và đuôi dài, chân ngắn, yếu, có vuốt sắc.
II. CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN
1. Cấu tạo ngoài
Dựa vào 6 đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng hãy so sánh với đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng?
Da trần, ẩm ướt
Da khô, có vảy sừng
Ngắn
Dài
Mắt có mi, tai có màng nhĩ
Thân ngắn, không đuôi
4 ngón, chi sau có màng bơi, không có vuốt
Thân dài, đuôi rất dài
5 ngón, có vuốt sắc, không có màng dính
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
2. Di chuyển:
Quan sát hình 38.2, mô tả cách di chuyển của thằn lằn
Thân uốn sang trái, đuôi uốn sang phải.
Chi trước bên trái, chi sau bên phải chuyển lên phía trước. Khi đó vuốt cố định vào đất.
Trái
- Các bộ phận nào tham gia di chuyển?
A
B
-Th�n u?n sang ph?i, duơi u?n sang tr�i.
-Chi tru?c b�n ph?i, chi sau b�n tr�i chuy?n l�n phía tru?c. Khi dĩ vu?t c? d?nh v�o d?t.
 Thân, đuôi, 4 chi
- Thằn lằn bóng di chuyển được nhờ sự phối hợp của các yếu tố nào?
Khi di chuyển thân và đuôi tì vào đất cử động uốn liên tục, phối hợp với các chi giúp cơ thể tiến lên .
TIẾT 39: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
- Khi di chuyển thân và đuôi tì vào đất cử động uốn liên tục, phối hợp với các chi giúp cơ thể tiến lên .
2. Di chuyển:
THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI
ĐỜI SỐNG
- Noi s?ng: S?ng noi khơ r�o, thích phoi n?ng, an s�u b?, cĩ t?p tính tr� dơng, l� lồi bi?n nhi?t.
- Mơi tru?ng s?ng: Tr�n c?n.

- Sinh s?n: Th? tinh trong, d? ít tr?ng, ph�t tri?n tr?c ti?p. Tr?ng cĩ v? dai, nhi?u nỗn hồng.
CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN
-Cấu tạo ngoài:Da khô có vảy sừng, cổ dài, Mắt có mí cử động và có tuyến lệ, Màng nhỉ nằm trong hốc tai, Thân và đuôi dài, bốn chi ngắn và yếu, bàn chân 5 ngón có vuốt.
-Di chuyển : Thân và đuôi tì vào đất cử động uốn liên tục, phối hợp với các chi giúp cơ thể tiến lên .

Khi gặp nguy hiểm thằn lằn chạy rất nhanh về nơi trú ẩn, tạm náu một thời gian rồi lặng lẽ bò trong lớp cỏ hay trong cây đi nơi khác. Thằn lằn cũng dễ dàng tự cắt đuôi để chạy khi bị bắt và ở chỗ cắt sẽ mọc đuôi mới.
EM CÓ BIẾT:
CỦNG CỐ
1.Trong các đặc điểm sau, đặc điểm nào là đặc điểm của thằn lằn?
A. Da tiết chất nhầy
B. Chi sau có màng bơi
C. Cổ dài
D. Đẻ trứng và thụ tinh ngoài
2. Trong các con vật sau con nào có hiện tượng noãn thai sinh:
A. Thằn lằn bóng hoa.
B. Cá sấu.
C. Thằn lằn bóng đuôi dài.
D. Rùa.
3. Trứng của thằn lằn có đặc điểm gì?
A. Vỏ mềm và nhiều noãn hoàng.
B. Vỏ dai và nhiều noãn hoàng.
C. Vỏ mềm và ít noãn hoàng.
D. Vỏ dai và ít noãn hoàng.
4. Các cử động nào của thằn lằn tham gia vào hoạt động di chuyển?
A. Thân và đuôi cử động liên tục.
B. Thân và đuôi tì vào đất.
C. Thân và đuôi tì vào đất, cử động uốn thân liên tục, chi trước và chi sau tác động vào đất.
D. Chi trước và chi sau tác động vào đất.
5. Đặc điểm của thằn lằn bóng đuôi dài khác với ếch đồng là:
A. M?t cĩ mi c? d?ng.
B. Tai cĩ m�ng nhi.
C. Da khơ cĩ v?y s?ng bao b?c.
D. Ph�t tri?n tr?c ti?p khơng qua bi?n th�i.
E. Tr?ng cĩ v? dai nhi?u nỗn hồng.
G. Ý A , B , C là ý đúng.
H. Ý C, D , E là ý đúng.
Dặn dò
* Học bài, trả lời câu hỏi Tr126
* Đọc: Em có biết.
* Xem trước bài 40 SGK Tr 130.