NỘI DUNG BÀI HỌC
I-

CÔNG NGHỆ VI SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ỨNG DỤNG VSV TRONG THỰC TIỄN
1. Công nghệ vi sinh vật
2. Cơ sở khoa học của việc ứng dụng vi sinh vật trong thực tiễn
3. Một số ứng dụng của vi sinh vật trong thực tiễn

II -

MỘT SỐ THÀNH TỰU VÀ DỰ ÁN ĐIỀU TRA SẢN PHẨM THƯƠNG MẠI CỦA
CÔNG NGHỆ VSV
1. Một số thành tựu của công nghệ vi sinh vật
2. Dự án điều tra sản phẩm thương mại của công nghệ vi sinh vật

III -

MỘT SỐ NGÀNH NGHỀ LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG NGHỆ VSV VÀ TRIỂN VỌNG
CỦA CÔNG NGHỆ VSV

- Quan sát các công đoạn sản xuất phô mai
Không
tếđược
bào sử
vi dụng
sinh vật
một "nhà
ta thể
thấysử
vi dụng
sinh vật
trongnhư
công
máy"đoạn
thựclên
hiện
đầy đủ các công đoạn khác nhau
men.
trong- quy
trình
sản
xuất
phẩmtrong
phục
vụ con
Nhóm
vi sinh
vật
đượcsản
sử dụng
quá
sảnphẩm
xuất phô
mai:viTrong
ngườitrình
vì sản
được
sinh sản
vậtxuất
tạo phô
ra cần trải
mai tùy
thuộc nữa
loại sản
màtrở
cácthành
nhà sản
qua một
số bước
mớiphẩm
có thể
sản
xuất
có
thể
sử
dụng
một
loài
hay
một
tổ
hợp
phẩm hoàn chỉnh, phục vụ con người.
nhiều loài vi sinh vật khác nhau. Phổ biến
nhất trong sản xuất phô mai là vi khuẩn
lactic, nhóm vi khuẩn propionic, các loại nấm
mốc thuộc giống Penicillium,…

Kể tên một số ứng dụng về quá trình tổng hợp và phân giải
vi sinh vật trong thực tiễn.

Công nghệ vi sinh vật là gì?

Là ngành khoa học nghiên cứu và ứng dụng các vi
sinh vật trong công nghiệp để sản xuất các sản phẩm
phục vụ đời sống con người.

Nêu các cơ sở khoa học của việc ứng dụng vi sinh vật trong
thực tiễn.

Dựa trên khả năng phân giải, tổng hợp các chất; khả năng
sinh trưởng nhanh; khả năng sống trong các điều kiện
khắc nghiệt của một số vi sinh vật.

1. Hoàn thành bảng sau:
Lĩnh vực ứng dụng vi sinh vật
Ứng dụng cụ thể Cơ sở khoa học
Ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng
Ứng dụng trong nông nghiệp
Ứng dụng trong công nghiệp
Ứng dụng trong bảo vệ môi trường
Ứng dụng trong chế biến và bảo quản thực
phẩm
2. Quan sát hình H20.4 SGK cho biết nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra của
ngành công nghiệp sản xuất ethanol sinh học. Hãy kể tên những sản phẩm của ngành
công nghiệp sản xuất ethanol sinh học trên thị trường mà em biết.
3. Quan sát H20.5 SGK, cho biết nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra của ngành
công nghiệp sản xuất khí sinh học (biogas). Sản phẩm của ngành công nghiệp sản xuất
khí sinh học được ứng dụng trong những lĩnh vực nào?

Em hãy tìm hiểu thông tin trên
Các hoạt
chất
học
giá
trị
xoắn Arthrospira
Một
sốsinh
chế
phẩm
vi sinh
vật tảo
dùng
trong
chănhữu
nuôi,
Việc
ứng
dụng
vicósinh
vậttrong
trong
sản
xuất phân
internet và cho biết tảo
platensis:
protein
đầykhoa
đủ các
acidMột
amin
không
thayvật
thếcó
(cơ thể
trọt:
cơtrồng
dựa
trên với
cơ
sở
học:
số
vi
sinh
Việc
ứng
dụng
vi
sinh
vật
xoắn Arthrospira platensis có
ngườivai
và
động
vật không
tự
tổng
hợp
được),
các
vitamin
và
- Chế
phẩm
thuốc
trừ
sâu
sinh
học:
Thuốc
trừ
sâu
trò
quan
trọng
trong
phân
giải
lân
khó
tan
trong
Kể
tên
một
số
chế
chứa
các
hoạt
chất
sinh
học
có
trong
sản
xuất
phân
hữu
cơ
khoángvichất,
aicd
béo
không
bão
hòa,…
thuốc
trừ
sâu
Pethian,
thuốc
trừ
sâu
đất, sinh
tăng Bt,
cường
cố
định
đạm,
phân
giải
mùn
và
các
giá
trị
gì.
Vì
sao
chúng
được
dựa
trên
sở khoa
học
phẩm
vicơ
sinh
vậtdùng
dùng
- Tảo xoắn Arthrospira
platensis được
làmnào?
thực phẩm chức
Muskardin,…
dùng
làm
thực
phẩm
chức năng
chất
hữu
cơ
trong
đất
thành
chất
khoáng
vô
cơ
mà
năng chống lão hoá
và làm
trẻ da vì:
Trong
tảo xoắn Arthrospira
trong
chăn
nuôi,
trồng
chống
lão
hoá
và
làm
trẻthích
da?
Chế
phẩm
phân
vi
sinh:
Phân
vi
sinh
cốphycocyanin,
định
cây
có
thể
hấp
thụ
được,
hỗ
trợ
và
kích
sinh
platensis có chứa nhiều loại chất chống lão hóa như
trọt
mà
biết?
đạm,vitamin
phân
sinh
phânem
giải
lân,
sinh
phân
trưởng
bộ rễvi
cây
trồng,…
giúp
câyphân
sinh
trưởng
và năng
β-caroten,
E,
acid
γ-linoleic.
Những
chất vi
này
có khả
giải
silicat,…
phát
tốtdohơn.
loại bỏ
cáctriển
gốc tự
thông qua tác dụng chống oxi hóa, làm chậm
sự lão hóa của tế bào.

 Nguyên

liệuhình
đầu vào
củavàngành
côngnguyên
nghiệp sản
là sản
đường
mía, tinh
Quan sát
20.4
cho biết
liệuxuất
đầuethanol
vào và
phẩm
bột ngô, sinh khối thực vật, phụ phẩm của trồng trọt.
đầu ra của ngành công nghiệp sản xuất ethanol sinh học.
- Sản phẩm đầu ra của ngành công nghiệp sản xuất ethanol là ethanol sinh học.
Hãythịkểtrường
tên những
sảnmột
phẩm
củaphẩm
ngành
sản sản xuất
- Trên
hiện nay,
số sản
củacông
ngànhnghiệp
công nghiệp
xuất sinh
ethanol
sinh
họcsinh
trên
thịchất
trường
hiện
mà
emhoa,
biết.dung dịch tẩy
ethanol
học là:
xăng
học,
tẩy rửa
sơnnay
mực,
nước
rửa, dược phẩm,…

Quan sát hình 20.5 và cho biết nguyên liệu đầu vào và sản phẩm
đầu ra của ngành công nghiệp sản xuất khí sinh học (biogas).
Nguyên liệu đầu vào của ngành công nghiệp sản xuất khí sinh học
Sản phẩm của ngành công nghiệp sản xuất khí sinh học được
biogas là: rác thải hữu cơ, phân và nước thải chăn nuôi, sinh khối
ứng dụng trong những lĩnh vực nào?
thực vật, phụ phẩm của trồng trọt.
- Sản phẩm đầu ra của ngành công nghiệp sản xuất khí sinh học
là: khí gas hữu cơ (methan) và phân bón hữu cơ.
- Sản phẩm của ngành công nghiệp sản xuất khí sinh học được ứng
dụng trong lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, môi trường:
+ Sử dụng khí sinh học để đun nấu.
+ Sử dụng khí sinh học để tạo ra điện.
+ Dùng nước xả và phân từ hầm khí sinh học làm phân hữu cơ cho
cây trồng.

Cơ sở khoa Một
học của
việcphẩm
ứng thực
dụngphẩm
vi sinh
vậtdụng
để sản xuất nước
số
sản
ứng
Kể tên một số sản phẩm thực phẩm ứng dụng
Việc
ứng
dụng
sinhvậtvật
xuất
tương, nước
mắm:
Một
sốsinh
vivisinh
cóđể
khảsản
năng
sinh tổng hợp
công
nghệ
vi
vật
công nghệ vi sinh vật mà em biết?
Ở
một
số
vùng
nông
thôn
Việt
Nam,
người
protein ngoại
bào
để
phân
giải
protein
trong
đậu
tương,
nước
tương,
nước
mắm
dựa
trên
cơ
sở cá thành
- Bánh mì, bia, rượu,…
ta
cũng
sản
xuất
khí
sinh
học
(biogas)
tại
các sản phẩm
giàu
amino
acid
như
nước
tương,
nước
mắm.
học nào?
- Sữa chua, khoa
phô mai,…
các
hộ
nông
dân.
Tìm
kiếm
thông
tin
và
- Nguyên liệu
để
sản
xuất
khí
sinh
học
ở
một
số
vùng nông
- Nước tương, nước mắm, xì dầu,…
cho
biết
nông
dân
ta
đã
tận
dụng
những
thôn Việt Nam
chủ
yếu
là
những
chất
hữu
cơ
dễ phân huỷ
- Rau củ quả muối chua
phụ
phẩm
nàobèo,
để sản
như phân độngphế
vật;
các
loạinông
thựcnghiệp
vật như
cỏ, rơm rạ,…
xuất khí sinh học và dùng sản phẩm khí
- Sản phẩm khí sinh học tạo ra được sử dụng cho những
sinh học đó cho những mục đích gì?

mục đích như thay thế chất đốt, sử dụng để chạy máy phát
điện tạo ra điện sinh hoạt gia đình và điện phục vụ trang
trại,…

Kể tên một số thành tựu của công nghệ vi sinh
- Để sản xuất các enzyme có thể hoạt động trong điều kiện nhiệt
vật.
độ
cao
thì
dụng
nhóm
vihoạt
sinh
vật
ưatrong
nhiệt
vìmáy”
cáckiện
vi
VìĐể
saosản
vi cần
sinh
vật
được
sử dụng
như
những
“nhàđiều
đểsinh
sản xuất
xuấtsử
các
enzyme
động
-vật
Vi ưa
sinh
vật
được
sử
dụng
như
những
“nhà
máy”
sản
xuất
protein,
Vi
sinh
vật
được
sử
dụng
như
những
“nhà
máy”
cóprotein,
thể
trong
điềunhóm
kiện
độ
cao
mà
protein
DNA,
RNA
và
cácnhiệt
sảnsinh
phẩm
nhiệtnhiệt
độcác
cao
thìsống
cần
sử dụng
vi
vậtkhác?
nào?
Vì
sản xuất
các
protein,
DNA,tức
RNA
và các sản
kháng
sinh,để
nhiên
liệubiến
sinhtính
học...
củasao?
chúng
không
bị
(bất hoạt)
là enzyme
của chúng
phẩm khác vì vi sinh vật có khả năng trao đổi
-hoạt
Vi sinh
sốngtrong
trongđiều
điềukiện
kiệnnhiệt
khắcđộ
nghiệt
độngvậtđược
cao. là nguồn cung cấp các
chất
mạnh thuỷ
mẽ, sinh
trưởng
nhanh
vàcủa
hệ các
genevi khuẩn
Ví
dụ:
Các
enzyme
phân
tinh
bột,
lipid
chất có hoạt tính sinh học đặc biệt, phục vụ cho các ứng dụng trong
của nhiệt
chúngđược
đã được
nghiên
cứu kĩnghiệp
giúp dễ
dàng
ưa
kiềm,
chịu
dùng
trong
công
giặt
tẩy vì
công nghiệp,
nông
nghiệp
và
nghiên
cứu
công
nghệ
sinh
học
trong
điều
động
đổi chất
enzyme này
có khiển
độ bềncác
caohoạt
trong
môitrao
trường
kiềmvàvà nhiệt độ
điều
kiện
khắc
nghiệt.
chuyển
hoá tẩy.
năng lượng.
cao của quy trình giặt

Dự án điều tra

Bước 1: Xây dựng dự án

Dự án điều tra
Bước 2: Chuẩn bị điều tra, khảo sát dự án

Dự án điều tra
Bước 3: Thực hiện dự án

Dự án điều tra
Bước 4: Báo cáo
Trình bày kết quả điều tra
- Bảng xây dựng kế hoạch thực hiện
- Phiếu điều tra

Các
vị
trí
chủ
yếu
liên
quan
đến
các
ngành
nghề
về
Thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
côngsátnghệ
vi cho
sinhbiết:
vật gồm: nghiên cứu viên, kĩ thuật
Quan
H20.7
sư,động
chuyên
chuyên
hoạch
định
- viên,
Ngườikĩhoạt
trongviên
lĩnh hoặc
vực công
nghệ gia
vi sinh
vật có
thể
làm
việcsách.
trong các cơ quan, đơn vị nào?
chính
-

- Công nghệ vi sinh vật hiện nay đang cung cấp những sản
phẩm gì cho phát triển kinh tế, xã hội ở Việt Nam?
- Các sản phẩm của công nghệ vi sinh vật được ứng dụng trong
các lĩnh vực nào?

- Công
vậthướng
trongphát
tương
làcông
ngành
công
Thảo
luận nghệ
nhóm,vikểsinh
tên các
triểnlaicủa
nghệ
vi
sinh
vậtgiao
trongthoa
tươngcủa
lai. nhiều ngành khác nhau: công nghệ
nghệ
Mỗi
nhóm
– 500
từ, nêu
quan
của nhóm
gene,
tin viết
sinh300
học,
tự động
hóa,
trí điểm
tuệ nhân
tạo... về triển
vọng của ngành Công nghệ vi sinh vật.

VẬN DỤNG

GV yêu câu HS về nhà hoàn thiện vào vở 2 câu hỏi sau:
- Kể tên một số thực phẩm ứng dụng công nghệ vi sinh vật mà em biêt.
- Viết một bài 300 – 500 từ đánh giá của bản thân về thành tựu và ứng dụng
công nghệ vi sinh vật tại Việt Nam.