Nhiệt liệt chào mừng
các thầy cô giáo đến dự giờ môn công nghệ
Giáo viên thực hiện : Phạm Mạnh Hùng
Bài 14. Mạch điều khiển tín hiệu
Mục tiêu:
- Hiểu được khái niệm về mạch điều khiển tín hiệu.
- Biết được các khâu cơ bản của mạch điều khiển tín hiệu.
I. Khái niệm về mạch điều khiển tín hiệu
1.Khái niệm.
- Mạch điều khiển tín hiệu là mạch điện tử dùng để điều khiển sự thay đổi trạng thái, chế độ làm việc của tín hiệu nào đó.
2.Công dụng của mạch điều khiển tín hiệu
Thông báo về tình trạng thiết bị khi gặp sự cố.
Thông báo những thông tin cần thiết cho con người thực hiện theo hiệu lệnh.
Làm các thiết bị trang trí các bảng điện tử, quảng cáo.
Thông báo về tình trạng hoạt động của máy móc. Chẳng hạn có tín hiệu thông báo có nguồn..
Các công dụng khác.
Mạch điều khiển tín hiệu có nhiều ứng dụng trong thực tế, đặc biệt là các thiết bị điện tử.
Đèn sân khấu
Thông báo tín hiệu về tình trạng hoạt động của máy móc.
Các công dụng khác.
II. Nguyên lý chung của mạch điều khiển tín hiệu
1.Sơ đồ khối.
Em hãy nêu công dụng của từng khối trong mạch điều khiển tín hiệu?
- Khối nhận lệnh: Nhận tín hiệu điều khiển.
Khối xử lí: Điều chế tín hiệu theo nguyên tắc nhất định
Khối khuếch đại: khuếch đại tín hiệu đến công suất cần thiết đưa vào khối chấp hành.
Khối chấp hành: Hiển thị tín hiệu ( đèn hiệu, hàng chữ, chuông.)
2. Sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch báo hiệu và bảo vệ quá điện áp.
* Sơ đồ:
*Công dụng:
Báo hiệu và cắt điện khi điện áp vượt quá ngưỡng nguy hiểm bảo vệ thiết bị.
Chức năng các linh kiện
BA - biến áp hạ điện áp từ 220V xuống 15V để nuôi mạch điều khiển.
Đ1, C - điôt và tụ điện biến đổi từ điện xoay chiều thành điện một chiều nuôi mạch điều khiển.
VR, R1 - chỉnh ngưỡng tác động khi quá áp.
Đo, R2 - điôt ổn áp, đặt ngưỡng tác động cho T1, T2.
Đ2 - bảo vệ các tranzitor.
R3 - điện trở tạo thiên áp cho T2
T1, T2 - tranzito điều khiển rơ le hoạt động.
K - rơ le đóng, cắt nguồn.
* Nguyên lí làm việc:
- Khi U nguồn nhỏ hơn hoặc bằng 220V:
- Khi U nguồn lớn hơn 220V:
Một số IC điều khiển tín hiệu
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động:
Ổn áp 5v
5v
Bật công tắc nguồn
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Đèn sáng chuông báo vào tiết 1
Ổn áp 5v
5v
Bật công tắc nguồn
Vi điều khiển bắt đầu hoat động
IC 89C52 đưa ra xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
Chuông
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Bật công tắc nguồn
Sau đó ngắt xung vào mạch chuông và bắt đầu đếm tính thời gian cho tiết 1
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Tiết 1
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Tiết 1
IC tiếp tục đầu đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiép tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm
Tiết 1
IC đếm đến 45 phút
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển ngừng đếm
Hết Tiết 1
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển ngừng đếm
Xuất hiện xung điều khiển: Đèn sáng, chuông kêu báo hết tiết 1 và ra chơi 5 phút
Mạch chuông
Đ
C
AC
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm từ 00
Ra chơi 5 phút
IC ngắt xung điều khiển:Đèn tắt và mạch chuông ngừng tác động
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắ đầu đếm từ 00
Ra chơi 5 phút
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắ đầu đếm từ 00
Ra chơi 5 phút
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắ đầu đếm từ 00
Ra chơi 5 phút
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắ đầu đếm từ 00
Ra chơi 5 phút
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm từ 00
Ra chơi 5 phút
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắ đầu đếm từ 00
Hết 5 phút vào tiết 2
IC ngừng đếm và đưa ra xung điều khiển mạch chuông báo vào tiết 2
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển bắt đầu đếm từ 00
Hết 5 phút vào tiết 2
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Vi điều khiển ngừng đếm
Xuất hiện xung điều khiển: Đèn sáng, chuông kêu báo vào tiết 2
Mạch chuông
Đ
C
AC
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
Chuông
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
Bật công tắc nguồn
Sau đó ngắt xung vào mạch chuông và bắt đầu đếm tính thời gian cho tiết 2
Đề tài: Hệ thống chuông điện tự động báo tiết học
Vi điều khiển
7805
GND
Mạch chuông
Đường điều khiển
7805
8 đến 15 Volt
IC 89C52
GND
Vcc
Output
Nguồn DC
CT
Đ
C
Timer/counter
AC
Nguyên lý hoạt động
Ổn áp 5v
5v
IC tiếp tục đếm phút và ngắt xung điều khiển mạch chuông
Tiết 2
Củng cố:
Câu 1. Trong sơ đồ mạch báo hiệu và bảo vệ điện áp, khi cần thay đổi ngưỡng báo hiệu từ 230V xuống 220V thì con chạy VR nâng lên phía trên hay hạ xuống phía dưới? Tại sao?
Hoạt động của điốt ổn áp
Đặc tính
UOA = UV - IV. R
IV = Itải + IOA
_
T1, T2 được mắc darlington để tăng hệ số khuếch đại.