VẬT LÝ LỚP 9
Câu 1. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?
Câu 2. Khi chiếu tia sáng từ không khí sang nước với góc tới bằng 300 thì góc khúc xạ như thế nào?
bằng 500 B. bằng 300
lớn hơn 300 C. nhỏ hơn 300
Câu 1. Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
KIỂM TRA BÀI CŨ
TRẢ LỜI
* Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước:
- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.
* Khi tia sáng truyền được từ nước sang không khí:
- Góc khúc xạ lớn hơn góc tới.
LƯU Ý:
Bạn Kiên: Cậu dùng loại kính gì hứng ánh sáng Mặt Trời mà lại đốt cháy được miếng giấy trên sân như vậy?
Bạn Long: Anh tớ bảo đó là thấu kính hội tụ.
Bạn Kiên: Thấu kính hội tụ là gì nhỉ?
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ
1. Hình dạng của thấu kính hội tụ


TIẾT 48: THẤU KÍNH HỘI TỤ
1. Hình dạng của thấu kính hội tụ
- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần ở giữa.
- Kí hiệu của thấu kính hội tụ

Đèn phát ra tia Laze
Thấu kính hội tụ
Hộp nhựa trong giúp nhìn thấy tia laze
2. Thí nghiệm: (hình 42.2)
C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta lại gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ?
Chiếu một chùm sáng song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ
C2.Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm
Tia tới
Tia ló
Thấu kính
Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới. Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ.
1. Trục chính


TIẾT 48: THẤU KÍNH HỘI TỤ
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ.
1. Trục chính
C4. Quan sát lại thí nghiệm. Trong ba tia tới thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng không bị đổi hướng?

- Trục chính của TKHT đi qua điểm O trong thấu kính. Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính
Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm
Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló sẽ thế nào?
- Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục truyền thẳng, không đổi hướng.
2. Quang tâm (O)
3. Tiêu điểm: F, F’
- Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm F và F` đối xứng nhau qua quang tâm.
Trục chính
C5. Quan sát lại thí nghiệm, điểm hội tụ F của chùm tia ló có gì đặc biệt?
Điểm F nằm trên trục chính của thấu kính
O
F
- Chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm ( F ) của thấu kính.
Hình 42.5
F
O
O
F
F’
a)
b)
Khi đó chùm tia ló vẫn hội tụ tại 1 điểm trên trục chính( điểm F)

F
F`
f
f
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm OF = OF` = f gọi là tiêu cự của thấu kính
4. Tiêu cự
CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
Tiêu điểm
Trục chính
Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì…...
+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló……..
+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló…
qua tiêu điểm.
song song với trục chính.
tia ló tiếp tục truyền thẳng
C7. Vẽ các tia ló của các tia tới (1) ; (2) và (3) trong hình sau
O
F
F’
I
I
S
S’
III. Vận dụng
- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.
- Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.
- Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
- Học bài theo nội dung vở ghi.
Làm câu C8 phần vận dụng và BT SBT 42.1-42.5
- Nghiên cứu trước bài 43: Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.
Hướng dẫn học ở nhà
Tia tới song song với trục chính của TKHT cho tia ló :

Tiêu cự của TKHT làm bằng thủy tinh có đặc điểm:

Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:

Thấu kính hội tụ được ứng dụng rất
nhiều trong đời sống và kỹ thuật
Kính thiên văn
KÍNH HIỂN VI
ỐNG NHÒM
MÁY ẢNH