Tiết 43 - Bài 42:
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Câu 1.Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?
Câu 2. Nêu kết luận về hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi tia sáng truyền từ không khí sang nước.
Đáp án:
-Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường gọi là hiện khúc xạ ánh sáng.
- Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước:
+ Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới
+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới
Kính thiên văn
KÍNH HIỂN VI
ỐNG NHÒM
MÁY ẢNH
Tiết 47 - Bài 42:
THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)

Đèn phát ra tia Laze
Thấu kính hội tụ
Hộp chứa khói giúp nhìn thấy tia laze
C1:Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta lại gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ?
Chiếu một chùm sáng song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ.
C1: Chiếu chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ thì chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm.
Tia tới
Tia ló
Thấu kính
C2: Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.
C3: Quan sát hình 42.3, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ.
Tiết diện mặt cắt ngang của một số thấu kính
2.Hình dạng của thấu kính hội tụ:
(SGK)
3/ Đặc điểm nhận biết TKHT:
+ Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần ở giữa.
+ Chiếu chùm sáng tới song song đến TKHT ta thu được chum tia ló hội tụ tại 1 điểm
+ Kí hiệu của thấu kính hội tụ:




II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
1.Trục chính (Δ)

C4: Quan s�t l?i thí nghi?m. Trong ba tia t?i th?u kính, tia n�o qua th?u kính truy?n th?ng khơng b? d?i hu?ng?
Trục chính
Thấu kính
1.Trục chính (Δ)

+ Trục chính của thấu kính là 1 đường thẳng vuông góc với mặt thấu kính mà tia sáng tới trùng với nó, cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng.
+ Trục chính được kí hiệu: (Δ)


Trục chính của TKHT đi qua điểm O trong thấu kính. Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính.
2. Quang tâm (O)


Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm
Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục truyền thẳng, không đổi hướng.
3. Tiêu điểm (F, F’) (SGK/114)







Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại điểm F nằm trên trục chính. Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính hội tụ và nằm khác phía với chùm tia tới.
3. Tiêu điểm (F và F’) (SGK/114)







O
F’
F
Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm F và F‘ nằm trên trục chính và cách đều quang tâm.
Tia tới song song với trục chính của TK thì tia ló qua tiêu điểm.

CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
Tiêu điểm
Trục chính
4. Tiêu cự (f)




F
F`
f
f
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm OF = OF` = f gọi là tiêu cự của thấu kính.

 Đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.
+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.
+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
III. Vận dụng




C7: Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội tụ, quang tâm O, trục chính Δ, hai tiêu điểm F và F’, các tia tới 1, 2, 3. Hãy vẽ tia ló của các tia này.
(1)
(2)
(3)
F’
s
Tia tới song song với trục chính của TKHT
cho tia ló :

Tiêu cự của TKHT làm bằng thủy tinh có đặc điểm:

Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Học bài.
Đọc phần Có thể em chưa biết
Làm bài tập trong sách bài tập.
Chuẩn bị bài sau: Ảnh của vật tạo bởi TKHT