Câu 1.Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?
Câu 2. Nêu kết luận về hiện tượng khúc xạ
ánh sáng khi tia sáng truyền từ không khí sang
nước.

Khi tia saùng truyeàn ñöôïc töø nöôùc sang khoâng khí thì :
- Tia khuùc xaï naèm trong maët phaúng tôùi.
- Goùc khuùc xaï lôùn hôn goùc tôùi.

C

N

r
B
i
N
'

A

Bài 42:
THẤU KÍNH HỘI TỤ

I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)

Chiếu một chùm sáng song song theo phương vuông góc với mặt một
thấu kính hội tụ.
C1:Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta lại
gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ?

*Nhận xét:Chiếu chùm sáng tới song song theo
phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ thì
chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm.

Thấu kính
Tia tới

Tia ló

- Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.
- Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.

2.Hình dạng của thấu kính hội tụ:
Thấu kính làm bằng vật liệu
trong suốt (thủy tinh, nhựa…).

Tiết diện mặt cắt ngang của
một số thấu kính

C3:Quan sát hình 42.3, so sánh độ dày phần rìa so với phần
giữa của thấu kính hội tụ.
- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần ở giữa.
- Kí hiệu của thấu kính hội tụ:

II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự
của thấu kính hội tụ:
1.Trục chính (Δ)

C4: Quan sát lại thí nghiệm. Trong ba tia tới thấu kính, tia nào
qua thấu kính truyền thẳng không bị đổi hướng?

Thấu kính

Trục chính

1.Trục chính (Δ) (SGK/114)

Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ, có một
tia cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng. Tia này trùng với một
đường thẳng gọi là trục chính (Δ) của thấu kính.

2. Quang tâm (O) (SGK/114)



O

Trục chính của TKHT đi qua điểm O trong thấu kính.
Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính.

Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm

Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục truyền thẳng, không
đổi hướng.

3. Tiêu điểm (F, F') (SGK/114)

F

O



Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu
kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại điểm F nằm trên trục
chính.
Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính hội tụ và nằm
khác phía với chùm tia tới.

3. Tiêu điểm (F và F') (SGK/114)



.

F

O

.

F'

Mỗi thấu kính có hai
tiêu điểm F và F' đối
xứng nhau qua quang
tâm.





O

F

F

O

F'

Tia tới song song với
trục chính của TK thì
tia ló qua tiêu điểm.

Một chùm tia tới song song với trục chính của
thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm
của thấu kính.

CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tiêu điểm

Trục chính

Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.

4. Tiêu cự (f)


F

O

f

F'

f

Tiêu cự là khoảng cách OF = OF' = f

C7: Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội tụ, quang tâm O, trục
chính Δ, hai tiêu điểm F và F', các tia tới 1, 2, 3. Hãy vẽ tia ló
của các tia này.

Ss

(1)
(2)

F (3)

F'
O

F'
S'

II. TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA
THẤU KÍNH:
.Đường truyền của các tia sáng đặc biệt:


*. Ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:

- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương
của tia tới.
- Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.
- Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.

F'

∆

F

O

Kính thiên văn

KÍNH HIỂN VI

ỐNG NHÒM

MÁY ẢNH

Câu 1: Tia tới đi qua quang tâm của thấu
kính hội tụ cho tia ló
A
B
C
D

đi qua tiêu điểm
song song với trục chính
truyền thẳng theo phương của tia
tới
có đường kéo dài đi qua tiêu điểm

Câu 2: Tia tới song song với trục chính của
TKHT cho tia ló :
Đi qua điểm giữa quang tâm và tiêu
điểm.

A
B
C
D

Đi qua
qua tiêu
tiêu điểm.
điểm.
Đi
Truyền thẳng theo phương của tia tới
Song song với trục chính.

Câu 3: Vật liệu
nào không được
dùng làm thấu
kính?

A

Thủy tinh trong

B

 Nhôm

C

Nhựa trong

D

   Nước

Câu 4: Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:

Lệch ra xa trục
chính so với tia
tới.

Là chùm song song.

A
B
C

Phản xạ ngay tại
thấu kính.

D

Lệch về phía trục
chính so với tia
tới.

Câu 5: Chiếu một tia sáng vào một thấu kình hội tụ.
Tia ló ra khỏi thấu kính sẽ song song với trục chính,
nếu:
Tia tới đi qua quang tâm mà
không trùng với trục chính.

A

Tia tới đi qua tiêu điểm nằm ở
trước thấu kính.

B
C

Tia tới song song với trục chính.

D

Tia tới bất kì.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Học bài.
• Đọc phần Có thể em chưa biết
• Chuẩn bị bài sau: Ảnh của vật tạo bởi TKHT