GIÁO VIÊN: N.T.H.ANH

Quan hệ
1. Quan hệ từ là từ nối
từcác từ ngữ hoặc các câu nhằm

thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những
NHỚhoặc, nhưng, mà, thì,
câu ấy với nhau: và,GHI
với, hay,
của, ở, tại, bằng, như, để, về…
2. Các cặp quan hệ từ thường gặp:
Vì …nên..; do…nên…; nhờ…mà…
( biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả)
Nếu …thì…; hễ …thì…
( biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả)
Tuy …nhưng…; mặc dù …nhưng…
( biểu thị quan hệ tương phản)
Không những …mà…; không chỉ…mà…
(biểu thị quan hệ tăng tiến)

Kiểm tra:
Em đã được học những cách nối
các vế câu trong câu ghép chỉ
quan hệ gì ?

Em đã được học những cách nối
các vế câu trong câu ghép chỉ quan
hệ gì ?
- Em đã được học những cách nối các
vế câu, trong câu ghép, chỉ quan hệ
điều kiện- kết quả, giả thiết- kết quả
và quan hệ tương phản.

Luyện từ và câu

Nối các vế câu ghép
bằng quan hệ từ
I. Nhận xét.
II. Ghi nhớ - SGK trang 54.
III. Luyện tập.

I. NhËn xÐt

1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà
C

bạn ấy còn rất chăm làm.

V

C

V
Các bước phân tích cấu tạo một câu ghép:

- Dùng gạch chéo để phân cách các vế câu.
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ của từng vế câu.
- Khoanh tròn vào cặp quan hệ từ.

VÕ 1: Ch¼ng nh÷ng Hång ch¨m häc
C

V

VÕ 2: mµ b¹n Êy cßn rÊt ch¨m lµm.
C

V

Ch¼ng nh÷ng … mµ …
(Quan hÖ t¨ng tiÕn)

2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có
thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
chẳng những ...

mà ...

không những ...

mà ...

không chỉ ...

mà ...

chẳng những ...
không những ...

mà còn...
mà còn...

Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.

- Không những Hồng chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.
- Hồng không những chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.
- Hồng không chỉ chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Không chỉ Hồng chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.

II. Ghi nhí

Để thể hiện quan hệ tăng tiến
giữa các vếcâu ghép, ta có thể
nối chúng bằng một trong các
cặp quan hệ từ: không
những… mà… ;chẳng
những… mà… ; không chỉ…
mà…

III. LuyÖn tËp
1 T×m vµ ph©n tÝch cÊu t¹o cña c©u ghÐp chØ quan

hÖ t¨ng tiÕn trong mÈu chuyÖn vui:
Người lái xe đãng trí (SGK trang 54)

Người lái xe đãng trí
Mét người ®µn «ng hèt ho¶ng gäi ®iÖn tíi ®ån c«ng an:
- A l« ! Xin c¸c anh ®Õn gióp t«i ngay ! T«i ®· kho¸ cöa
xe cÈn thËn nhưng bän trém vÉn ®ét nhËp vµo xe cña t«i.
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà
mà chúng
còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
ThËt kh«ng thÓ tưởng tượng næi!
L¸t sau, khi hai c¶nh s¸t võa được ph¸i ®i th× trùc ban
cña ®ån l¹i nhËn được mét có ®iÖn tho¹i :
- Xin lçi v× ®· lµm phiÒn c¸c anh. Ho¸ ra t«i ngåi nhÇm
vµo hµng ghÕ sau.
Theo b¸o Mùc tÝm

2 T×m quan hÖ tõ thÝch hîp víi mçi chç chÊm:
a) TiÕng cười … ®em l¹i niÒm vui cho mäi
người … nã cßn lµ mét liÒu thuèc trường sinh.
b) … hoa sen ®Ñp … nã cßn tượng trưng cho sù
thanh khiÕt cña t©m hån ViÖt Nam.
c) Ngµy nay, trªn ®Êt nước ta, … c«ng an lµm
nhiÖm vô gi÷ g×n trËt tù, an ninh … mçi mét
người d©n ®Òu cã tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ c«ng cuéc
x©y dùng hoµ b×nh.

2 T×m quan hÖ tõ thÝch hîp víi mçi chç chÊm:
a)TiÕng cười kh«ng nh÷ng (kh«ng chØ; ch¼ng nh÷ng)
®em l¹i niÒm vui cho mäi người mµ nã cßn lµ mét liÒu
thuèc trường sinh.
b)Ch¼ng nh÷ng (kh«ng nh÷ng) hoa sen ®Ñp mµ nã
cßn tượng trưng cho sù thanh khiÕt cña t©m hån ViÖt
Nam
c) Ngµy nay, trªn ®Êt nước ta, kh«ng chØ c«ng an lµm
nhiÖm vô gi÷ g×n trËt tù, an ninh mµ mçi mét người
d©n ®Òu cã tr¸ch nhiÖm b¶o vÖ c«ng cuéc x©y dùng
hoµ b×nh.

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 1
Câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến là:
A.Vì bạn Nam cố gắng học tập nên kết quả thi đạt
điểm cao.
B.Bạn Ngọc không chỉ xinh đẹp mà bạn ấy còn
học giỏi.
C. Tuy gia đình gặp nhiều khó khăn nhưng bạn
Nga vẫn phấn đấu học tốt

Hết giờ
B

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 2
Điền cặp từ thích hợp vào câu : “Đứa trẻ …
không nín khóc …nó lại còn khóc to hơn” .
A.Không những … mà…
B.Vì … nên
C.Mặc dù … nhưng…

Hết giờ
A

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 3
Trong các cặp từ dưới đây, cặp từ thể hiện
mối quan hệ tăng tiến là:
A.Tuy… nhưng…; mặc dù…nhưng…; dù…
nhưng…
B.Nếu… thì; hễ… thì…; giá… thì…
C.Không những… mà…; chẳng những… mà…;
không chỉ… mà…

Hết giờ
C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 4
Em đã được học những cách nối các vế câu
ghép thể hiện quan hệ:
A.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản.
B.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tăng
tiến.
C.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản, tăng tiến.

Hết giờ

C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn