CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ MÔN CÔNG NGHỆ 12
GIÁO VIÊN: HOÀNG THANH HIỀN
TỔ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN
TRƯỜNG THPT BÌNH YÊN
Khởi động
Trò chơi Ai nhanh - Ai đúng
C1: Quan sát các hình 1,2,3 và nêu tên gọi của chúng?
H1
H2
H3
Mạch chỉnh lưu nửa chu kỳ
Mạch chỉnh lưu 2 Điot
Mạch chỉnh lưu 4 Điot
10 điểm
C2: Điền từ vào ô trống với những từ đã cho sẵn.
2 điốt
4 điốt
A. Mạch chỉnh lưu dùng………
được dùng phổ biến nhất.

B.Mạch chỉnh lưu dùng………..
khi bị phân cực ngược chịu
điện áp là (U2a+U2b).

C.Mạch chỉnh lưu dùng………..
đơn giản, nhưng lại kém hiệu
quả nên ít dùng nhất


1 điốt
10 điểm
THIẾT KẾ MẠCH ĐIỆN TỬ ĐƠN GIẢN
TIẾT 8 - BÀI 9:
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. NGUYÊN TẮC CHUNG
II. CÁC BƯỚC THIẾT KẾ
III. THIẾT KẾ MẠCH NGUỒN ĐIỆN MỘT CHIỀU
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 (thời gian 5p)
Dựa vào thông tin SGK hãy điền các cụm từ cho sẵn vào chỗ trống sao cho thích hợp và trả lời nội dung các câu hỏi đã có sẵn:
Thiết kế mạch nguyên lý; nguyên tắc chung; các bước thiết kế; thiết kế mạch lắp ráp; lựa chọn sơ đồ thiết kế
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 (mỗi ý đúng được 1,0 điểm)
Dựa vào thông tin SGK hãy điền các cụm từ cho sẵn vào chỗ trống sao cho thích hợp và trả lời nội dung các câu hỏi đã có sẵn:
Thiết kế mạch nguyên lý; nguyên tắc chung; các bước thiết kế; thiết kế mạch lắp ráp; lựa chọn sơ đồ thiết kế
TL: Vì có thể khi cần mạch này lại chế tạo ra mạch khác không sử dụng được, hoặc chế tạo mạch không hoạt động được.
TL: Ít tốn kém linh kiện mà mạch vẫn hoạt động tốt.
TL: không được
Nguyên tắc chung
Các bước thiết kế
Thiết kế mạch nguyên lý
Thiết kế mạch lắp ráp
TL: Làm mạch điện tử đơn giản, có chất lượng cao và dễ thực hiện.
TL: Làm mạch điện tử hoạt động không đảm bảo yêu cầu, có thể làm hư hỏng các linh kiện khác.
TL: Nếu dây dẫn chồng chéo thì sẽ làm mất thẩm mĩ, có thể gây ngắn mạch  cháy dây hư linh kiện. Đảm bảo tiết kiệm và đi dây gọn, đẹp.


Thiết kế mạch nguyên lí
Thiết kế mạch lắp ráp
CÁC BƯỚC THIẾT KẾ
Ngày nay người ta thiết kế mạch điện tử bằng các phần mềm thiết kế chuyên ngành như Orcad, Multisim,…đỡ mất thời gian và công sức mà hiệu quả lại cao.
Ngày nay để thiết kế mạch điện tử nhanh, chính xác, có thể mô phỏng được hoạt động người ta làm như thế nào?
Yêu cầu của mạch thiết kế:
Thiết kế mạch nguồn điện một chiều
U1 = 220V
f = 50Hz
Ut = 4,5V
It = 0,2A
Sụt áp trên một điot 0,8V
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế.
Thiết kế mạch nguồn điện một chiều
Theo em mạch nguồn một chiều có mấy sơ đồ thiết kế?
Có 3 sơ đồ thiết kế:
Chọn phương án thiết kế nào là hợp lí nhất? Vì sao?
Mạch chỉnh lưu 4 điot có độ gợn sóng nhỏ, dễ lọc, dễ thực hiện.
Chỉnh lưu dùng 2 điôt chất lượng điện áp ra tốt nhưng biến áp nguồn khó chế tạo và điôt chịu điện áp ngược cao.
Mạch chỉnh lưu nửa chu kì chất lượng điện áp ra xấu.
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế.
Thiết kế mạch nguồn điện một chiều
Mạch chỉnh lưu cầu 4 điot có độ gợn sóng nhỏ, dễ lọc, dễ thực hiện.
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế.
Thiết kế mạch nguồn điện một chiều
Hình 9 -1 Sơ đồ nguồn một chiều
Chỉnh lưu 4Đ
BA nguồn
Mạch lọc
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế.
Thiết kế mạch nguồn điện một chiều
2. Sơ đồ bộ nguồn
Yêu cầu của mạch thiết kế:
Thiết kế mạch nguồn điện một chiều
U1 = 220V
f = 50Hz
Ut = 4,5V
It = 0,2A
Sụt áp trên một điot 0,8V
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế: Chỉnh lưu cầu (dùng 4Đ)
2. Sơ đồ bộ nguồn:
3. Tính toán và chọn các linh kiện trong mạch
Hình ảnh minh hoạ về thiết kế và lắp ráp mạch điện tử
Sơ đồ thiết kế
Hình ảnh minh hoạ về thiết kế và lắp ráp mạch điện tử
Sơ đồ thiết kế
Hình ảnh minh hoạ về thiết kế và lắp ráp mạch điện tử
Sơ đồ thiết kế
Sơ đồ lắp ráp
Hình ảnh minh hoạ về thiết kế và lắp ráp mạch điện tử



A. 2 cách B. 3 cách C. 1 cách D. Rất nhiều




CỦNG CỐ
Câu 1: Có bao nhiêu cách chỉnh lưu dòng điện xoay chiều thành dòng điện
một chiều ?
Câu 2: Thiết kế nguồn điện một chiều cần chọn mạch nào là hợp lí nhất?
A. Mạch chỉnh lưu nửa chu kì. C. Mạch chỉnh lưu cầu.
B. Mạch chỉnh lưu dùng 2 điôt. D. Tất cả đều sai.
Câu 3: Khi thiết kế mạch nguồn một chiều cần tính:
Biến áp gồm:………………………………………..
Điôt gồm: ……………………………………………
Tụ điện:………………………………………………
Công suất biến áp; điện áp vào; điện áp ra

Dòng điện; điện áp ngược diot

Umax
Câu 4: Hãy thiết kế bộ nguồn một chiều chỉnh lưu cầu với điện áp tải 6V, dòng điện 0,1A. sụt áp trên mỗi điôt 0,4V, U1= 110V. (BTVN)
XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
a) Biến áp:
+ Công suất biến áp:
P = kp . Ut . It = 1,3 . 12 . 1 = 15,6 W
kp = 1,3 là hệ số công suất biến áp.
+ Điện áp vào : U1= 220V, f = 50Hz
a) Biến áp:
+ Điện áp ra:


Trong đó:
U2 là điện áp ra của biến áp khi không tải.
Utai là điện áp tải.
UD là sụt áp trên 2 điôt UĐ = 2V.
UBA là sụt áp trên biến áp khi có tải: UBA = 6%Utải.
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
b) Điôt :
+ Dòng điện điôt:







kI là hệ số để tính toán dòng điện định mức cần có của điôt, hệ số tính
toán này phụ thuộc vào cách làm mát điôt. Trường hợp điôt không được
gắn cánh tản nhiệt thường chọn ki >= 10.
IĐ là dòng điện mà điôt cho phép đi qua trong thời gian dài mà không bị nóng và bị hư.
 Chọn hệ số dòng điện ki=10.
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
b) Điôt :
+ Điện áp ngược:





ku là hệ số tính toán điện áp ngược cần có của điôt. Vì điện áp nguồn lưới
đưa vào không ổn địnhcó hệ số dự trữ ku để đảm bảo điôt làm việc an toàn.
Chọn hệ số ku=1,8.
Trả lời: UN là giá trị điện áp lớn nhất đặt vào điôt theo chiều phân cực ngược mà điôt không bị đánh thủng.
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
b) Điôt :






 Từ các thông số trên ta tra vào
bảng thông số giá trị các linh kiện
điện tử chọn điôt 1N108 có
UN = 100V, Iđm = 5A, UĐ = 1V.
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
c) Tụ điện:
- Để lọc tốt thì tụ có điện dung càng lớn càng tốt và phải chịu được điện áp là:

Tụ điện trong mạch có nhiệm vụ gì?
Tụ điện dùng để lọc tần số gợn sóng củadòng điện xoay chiều
cho xuống mass tạo điện áp ra một chiều bằng phẳng.
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
c) Tụ điện:


Tra vào bảng thông số giá trị của cáclinh kiện điện tử ta
Chọn tụ có thông số C = 1000uF, Uđm= 25V.
Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
PHIẾU HỌC TẬP (thời gian 5p)
Dựa vào thông tin SGK hãy điền các cụm từ cho sẵn vào chỗ trống sao cho thích hợp và trả lời nội dung các câu hỏi đã có sẵn:
Thiết kế mạch nguyên lý; Nguyên tắc chung; Các bước thiết kế; Thiết kế mạch lắp ráp; lựa chọn sơ đồ thiết kế
TL: Vì có thể khi cần mạch này lại chế tạo ra mạch khác không sử dụng được, hoặc chế tạo mạch không hoạt động được.
TL: Ít tốn kém linh kiện mà mạch vẫn hoạt động tốt.
TL: không được
Nguyên tắc chung
Các bước thiết kế
Thiết kế mạch nguyên lý
Thiết kế mạch lắp ráp
TL: Làm mạch điện tử đơn giản, có chất lượng cao và dễ thực hiện.
TL: Làm mạch điện tử hoạt động không đảm bảo yêu cầu, có thể làm hư hỏng các linh kiện khác.
TL: Nếu dây dẫn chồng chéo thì sẽ làm mất thẩm mĩ, có thể gây ngắn mạch  cháy dây hư linh kiện. Đảm bảo tiết kiệm và đi dây gọn, đẹp.