KIỂM TRA BÀI CŨ

A. Tirixto (SCR) và điac. B. Tranzito.
C. IC OA (operational Amplier) D. Cả C và B




Câu 2: Làm thế nào để đổi xung đa hài đối xứng
thành xung đa hài không đối xứng? Vì sao?

Câu 1: Linh kiện điện tử nào sau đây có thể
dùng để khuếch đại tín hiệu, tạo xung ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Mạch khuếch đại là mạch điện mắc phối hợp giữa các linh kiện điện tử để khuếch đại tín hiệu về mặt điện áp, dòng điện, công suất.
- Mạch tạo xung là mạch điện mắc phối hợp giữa các linh kiện điện tử để biến đổi năng lượng của dòng điện một chiều thành năng lượng dao động điện có dạng xung và tần số theo yêu cầu.






CÂU 3: Nêu chức năng của mạch khuếch
đại và mạch tạo xung ?





- Vậy các mạch điện tử đó muốn chế tạo được thì cần yêu cầu gì? các bước thực hiện như thế nào? Chọn những linh kiện có giá trị ra sao? Muốn tìm hiểu được những vấn đề này thì thầy trò chúng ta hôm nay sẽ đi tìm hiểu
Bài 9 : THIẾT KẾ MẠCH ĐIỆN TỬ ĐƠN GIẢN.
Mạch điện tử
THIẾT KẾ MẠCH ĐIỆN TỬ ĐƠN GIẢN
BÀI 9:
I. Nguyên tắc chung
+ Bám sát và đáp ứng yêu cầu thiết kế.
+ Mạch thiết kế đơn giản, tin cậy.
+ Thuận tiện khi lắp đặt, vận hành và sửa
chữa.
+ Hoạt động ổn định và chính xác.
+ Linh kiện có sẵn trên thị trường.
Tại sao?

Trả lời: Nếu không đáp ứng yêu cầu thiết kế thì khi cần
mạch này lại chế tạo ra mạch khác không sử dụng được,
hoặc chế tạo mạch không hoạt động được.
Để ít tốn kém về linh kiện mà mạch vẫn hoạt động tốt.
Có lợi
ích gì?
Nếu chế tạo những linh kiện không có sẵn trên thị trường để dùng cho mạch có được không?

Trả lời: không nên vì ta phải lắp ghép các
linh kiện đã có thành linh kiện cần cho mạch
rất tốn kém, mất thời gian mà chưa
chắc linh kiện hoạt động được?

I. Nguyên tắc chung:







1.Thiết kế mạch nguyên lí:
2.Thiết kế mạch lắp ráp:
II. Các bước thiết kế :
Thiết kế mạch điện tử gồm những bước nào?

Gồm 2 bước

Thiết kế mạch nguyên lí

Thiết kế mạch lắp ráp
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:



1. Thiết kế mạch nguyên lí :
+ Tìm hiểu yêu cầu của mạch thiết kế.
+ Đưa ra một số phương án để thực hiện.
+ Chọn phương án hợp lí nhất.
+ Tính toán, lựa chọn linh kiện cho hợp lí.
II. Các bước thiết kế :
Gồm những nguyên tắc nào?
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
1. Thiết kế
mạch nguyên
lí:
1. Thiết kế mạch nguyên lí:
+ Tìm hiểu yêu cầu của mạch thiết kế.
+ Đưa ra một số phương án để thực hiện.
+ Chọn phương án hợp lí nhất.
+ Tính toán, lựa chọn linh kiện cho hợp lí.
II. Các bước thiết kế :
Có tác dụng gì?

Trả lời: Chọn phương án hợp lí nhất sẽ làm mạch
điện tử đơn giản, có chất lượng cao và dễ thực hiện.
Nếu tính toán chọn linh kiện chưa hợp lí có ảnh hưởng gì?




Trả lời: Nó sẽ làm mạch điện tử hoạt động
không đảm bảo yêu cầu, có thể làm hư
hỏng các linh kiện khác.

Hình minh họa
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
1. Thiết kế
mạch nguyên
lí:




2. Thiết kế mạch lắp ráp:
+ Bố trí các linh kiện khoa học và hợp lí.
+ Vẽ đường dây dẫn điện để nối với nhau theo sơ đồ nguyên lí.
+ Dây dẫn không chồng chéo và ngắn nhất.
II. Các bước thiết kế :
Thiết kế mạch lắp ráp gồm những nguyên tắc nào?
Tại sao?
Trả lời: Có 1 số linh kiện thể hiện các chức năng hoạt động của nó ra bên ngoài nếu xắp xếp không tốt sẽ làm cho người sử dụng khó điều khiển hoặc không có thẩm mỹ.
Cách bố trí dây dẫn có ảnh hưởng gì tới mạch điện tử?

TL: Nếu dây dẫn chồng chéo thì sẽ làm mất thẩm
mĩ, có thể gây ngắn mạch  cháy dây hư
linh kiện. Đảm bảo tiết kiệm và đi dây gọn, đẹp.
Minh họa
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
1. Thiết kế
mạch nguyên
lí:
2. Thiết kế
mạch lắp ráp:



2. Thiết kế mạch lắp ráp:
- Ngày nay người ta thiết kế mạch điện tử bằng các phần mềm thiết kế chuyên ngành như Orcad, Multisim,…đỡ mất thời gian và công sức mà hiệu quả lại cao.
II. Các bước thiết kế :
Làm thế nào để thiết kế mạch điện tử nhanh, chính xác, có thể mô phỏng hoạt động của nó?
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
1. Thiết kế
mạch nguyên
lí:
2. Thiết kế
mạch lắp ráp:
Yêu cầu của mạch thiết kế: điện áp vào 220V, 50Hz, điện áp ra một chiều 12V, dòng điện tải 1A.

III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
Theo em mạch này có thể có mấy sơ đồ thiết kế?
Có 3 sơ đồ thiết kế:
- Mạch chỉnh lưu nửa chu kì.
Mạch chỉnh lưu 2 nửa chu kì:
+ Dùng 2 điôt.
+ Dùng 4 điôt (chỉnh lưu cầu).
Xem các sơ đồ
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
III. Thiết kế
mạch nguồn
điện 1 chiều:
1. Lựa chọn
sơ đồ thiết kế:
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế :
1. Lựa chọn sơ đồ thiết kế :
Chọn sơ đồ mạch chỉnh lưu cầu vì có chất lượng tốt, dễ thực hiện.

III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
Chọn mạch chỉnh lưu cầu có độ gợn sóng nhỏ, dễ lọc, dễ thực hiện.
Mạch chỉnh lưu nửa chu kì chất lượng điện áp ra xấu.
Chỉnh lưu 1 chu kì dùng 2 điôt chất lượng điện áp ra tốt nhưng biến áp nguồn khó chế tạo và điôt chịu điện áp ngược cao.
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
III. Thiết kế
mạch nguồn
điện 1 chiều:
1. Lựa chọn
sơ đồ thiết kế:
2. Sơ đồ bộ nguồn:
III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
Hình 9-1. Sơ đồ nguồn 1 chiều
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước
thiết kế:
III. Thiết kế
mạch nguồn
điện 1 chiều:
1. Lựa chọn
sơ đồ thiết kế:
2. Sơ đồ
bộ nguồn:
3. Tính toán và lựa chọn các linh kiện trong mạch:
a) Biến áp:
III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
Tính công suất biến áp?
+ Công suất biến áp:
P = kp . Ut . It = 1,3 . 12 . 1 = 15,6 W
kp = 1,3 là hệ số công suất biến áp.
+ Điện áp vào : U1= 220V, f = 50Hz
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
Nguồn điện 1 chiều:
Lựa chọn sơ đồ
thiết kế:
2.Sơ đồ bộ nguồn:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:
a. Biến áp:



III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
+ Điện áp ra:


Trong đó:
U2 là điện áp ra của biến áp khi không tải.
Utai là điện áp tải.
UD là sụt áp trên 2 điôt UĐ = 2V.
UBA là sụt áp trên biến áp khi có tải:
UBA = 6%Utải.


I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
nguồn điện 1 chiều:
a. Biến áp:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:





III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
b) Điôt :
+ Dòng điện điôt:
Trong đó:






Các em biết IĐ là giá trị gì không?
ki là hệ số để tính toán dòng điện định mức cần có
của điôt, hệ số tính toán này phụ thuộc vào cách làm
mát điôt. Trường hợp điôt không được gắn cánh
tản nhiệt thường chọn ki >= 10.
Các em biết ki là giá trị gì không?
Trả lời: IĐ là dòng điện mà điôt cho phép đi qua trong thời gian dài mà không bị nóng và bị hư.
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
nguồn điện 1 chiều:
a. Biến áp:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:
a. Điôt:
 Chọn hệ số dòng điện ki=10.

III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
b) Điôt :
+ Điện áp ngược:





Các em biết UN là giá trị gì không?
ku là hệ số tính toán điện áp ngược cần có của
điôt. Vì điện áp nguồn lưới đưa vào không ổn định
có hệ số dự trữ ku để đảm bảo điôt làm việc an toàn.
Các em biết ku là giá trị gì không?
Trả lời: UN là giá trị điện áp lớn nhất đặt vào điôt theo chiều phân cực ngược mà điôt không bị đánh thủng.
Trong đó:
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
nguồn điện 1 chiều:
a. Biến áp:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:
a. Điôt:
Chọn hệ số ku=1,8.

III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
b) Điôt :






Vậy ta cần
chọn điôt loại nào?
 Từ các thông số trên ta tra vào
bảng thông số giá trị các linh kiện
điện tử chọn điôt 1N108 có
UN = 100V, Iđm = 5A, UĐ = 1V.
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
nguồn điện 1 chiều:
a. Biến áp:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:
a. Điôt:
c) Tụ điện:

- Để lọc tốt thì tụ có điện dung càng lớn càng tốt và phải chịu được điện áp là:

III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
Tụ điện trong mạch có nhiệm vụ gì?
Tụ điện dùng để lọc tần số gợn sóng của
dòng điện xoay chiều cho xuống mass tạo
điện áp ra một chiều bằng phẳng.
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
nguồn điện 1 chiều:
a. Biến áp:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:
a. Điôt:
a. Tụ điện:

c) Tụ điện:


III. Thiết kế mạch nguồn điện một chiều:
Vậy cần chọn
tụ có Uđm?
Tra vào bảng thông số giá trị của các
linh kiện điện tử ta chọn tụ có thông
số C = 1000uF, Uđm= 25V.
I. Nguyên tắc chung:
II. Các bước thiết
kế:
III. Thiết kế mạch
nguồn điện 1 chiều:
a. Biến áp:
3. Tính toán và lựa
chọn các linh kiện
trong mạch:
a. Điôt:
a. Tụ điện:



A. 2 cách B. 1 cách
C. 3 cách D. Rất nhiều







Bài tập củng cố:
Câu 1: Có bao nhiêu cách chỉnh lưu dòng
điện xoay chiều thành dòng điện 1 chiều ?
Câu 2: Thiết kế nguồn điện một chiều
cần chọn mạch nào là hợp lí nhất?
A. Mạch chỉnh lưu nửa chu kì. C. Mạch chỉnh lưu cầu.
B. Mạch chỉnh lưu 1 chu kì D. Tất cả đều sai.
dùng 2 điôt.


Câu 3: Khi thiết kế mạch nguồn một chiều cần tính:
Biến áp gồm:………………………………………..
Điôt gồm: ……………………………………………
Tụ điện:……………………………………………….
Câu 4: Hãy thiết kế bộ nguồn 1 chiều chỉnh lưu cầu với điện áp tải 4,5V, dòng điện 0,2A, sụt áp trên mỗi điôt bằng 0,8V, U1= 220V.
Bài tập củng cố:
Công suất biến áp; điện áp vào; điện áp ra

Dòng điện điôt; điện áp ngược

Umax
CHÚC QUÍ THẦY CÔ VÀ CÁC EM VUI VẺ
Xin chào! Chúc các em học tập ngày càng tiến bộ.
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Sơ đồ thiết kế
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Trở lại
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Sơ đồ lắp ráp
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Sơ đồ lắp ráp
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Một số hình ảnh minh hoạ về thiết
kế và lắp ráp mạch điện tử
Quay lại
Mạch chỉnh lưu 1 chu kì dùng 2 điôt
t(s)
0
Mạch chỉnh lưu 1 chu kì dùng 4 điôt (Mạch chỉnh lưu cầu)
t(s)
t(s)
0
Mạch chỉnh lưu nửa chu kì
Theo em chọn phương án thiết kế nào là hợp lí nhất? Vì sao?
Trả lời