CHỦ ĐỀ

A

MÁY TÍNH
và
xã hội tri
thức

BÀI

1

THÔNG TIN

&

XỬ LÝ THÔNG
TIN

Mục tiêu
 Phân biệt được thông tin
và dữ liệu
 Chuyển đổi giữa các đơn
vị lưu trữ dữ liệu
 Nêu được sự ưu việt của
việc lưu trữ, xử lý và
truyền thông tin bằng
thiết bị số.

3

1
2

NỘI
DUNG

3
Presentation Title

Introduction

Timeline

Thông tin và dữ liệu
Areas of
growth

Summary

Đơn vị lưu trữ dữ liệu
Primary goals

Lưu trữ, xử lý và truyền
thông bằng thiết bị số

4

KHỞI
ĐỘNG

Presentation title

5

1. Thông tin và dữ
liệu

KHỞI ĐỘNG
TIN HỌC là gì?
Tin học là khoa học nghiên cứu các
phương pháp và quá trình xử lý
thông tin tự động bằng máy tính và
các
phương
tiện
Đối tượng
của
Tinkỹ thuật.
học:

Công cụ của Tin
học:

THÔNG TIN
Máy tính

6

Sự hình thành và phát triển của loài
người

Cuộc cách mạng công
nghiệp

1876

1800
1865

1903
1885

1946

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

Presentation title

9

1.
THÔNG TIN
và

DỮ LIỆU

1. Thông tin và dữ
liệu

KHỞI ĐỘNG
TRÒ CHƠI LÀM QUEN
B1: Vẽ bàn tay mình lên giấy
B2:Lòng bàn tay ghi HỌ TÊN, ngày
sinh
B3: Đổi cho bạn cùng bàn
B4: Mỗi ngón tay ghi 1 thông tin về
bạn ấy
11
B5: Trình bày thông tin bạn bên cạnh

a. Phân biệt thông tin và dữ
liệu
THÔNG TIN
Information

Thông tin là sự
hiểu biết của con
người về một sự
vật, hiện tượng,
thực thể hay khái
niệm nào đó mà ta
có thể thu thập, lưu
trữ và xử lý được
chúng.

DỮ LIỆU

Data
Dữ liệu là sự thể
hiện thông tin được
biểu diễn bằng các
tín hiệu vật lý.
Trong tin học, dữ
liệu là thông tin
được biểu diễn và
xử lý trong máy
tính.
12

XỬ LÝ THÔNG TIN

Khởi động

Information Processing

Hãy nhớ lại lúc em tính tiền tại
quầy thu ngân của siêu thị.

13

XỬ LÝ THÔNG TIN

Khởi động

Information Processing
Hãy nhớ lại lúc em tính tiền tại
quầy thu ngân của siêu thị.

14

Xử lý thông tin

15

Các bước xử lý thông tin
Bước

1

Tiếp nhận
dữ liệu

Bước

2

Xử lý
dữ liệu

Bước

3

Đưa ra
kết quả

16

b. Xử lý thông
Tiếp nhận dữ liệu
tin
•Máy tính tiếp nhận dữ liệu thường theo hai cách:
 Cách 1. Nhập thiết bị (Scanner, micro, camera,
…)
 Cách
2. Nhập
Xử
lý dữ
liệutrực tiếp bằng bàn phím (Văn
bản,
số)
• Biến
đổi
dữ liệu trong bộ nhớ máy tính để
tạo ra dữ liệu mới (kết quả xử lý).

Đưa ra kết quả

• Cách 1. Dữ liệu được thể hiện dưới dạng văn
bản, âm thanh, hình ảnh,… mà con người có thể
hiểu được. Như vậy dữ liệu đã được chuyển
thành thông tin.
• Cách 2. Lưu dữ liệu lên một vật mang tin như
17
thẻ nhớ hoặc chuyển thành dữ liệu đầu vào cho

Ghi nhớ
 Trong máy tính, dữ liệu là thông tin đã được
đưa vào máy tính để máy tính có thể nhận biết
và xử lý được.
 Thông tin là ý nghĩa của dữ liệu. Dữ liệu là các
yếu tố thể hiện, xác định thông tin.
 Thông tin và dữ liệu có tính độc lập tương đối.
Cùng một thông tin có thể được thể hiện bởi
nhiều loại dữ liệu khác nhau. Ngược lại, một dữ
liệu có thể mang nhiều thông tin khác nhau.
 Với vai trò là ý nghĩa, thông tin có tính toàn
vẹn. Dữ liệu không đầy đủ có thể làm thông tin
sai lệch, thậm chí không xác định được.

18

2.
ĐƠN VỊ
LƯU TRỮ
DỮ LIỆU

2. Đơn vị đo lượng thông tin
a. Đơn vị cơ sở:
• Khái niệm: bit (binary digit) là lượng thông
tin vừa đủ để biểu diễn giá trị 1 hoặc 0.
• Viết tắt: b
• Ví dụ:
BÓNG ĐÈN

1
capxuantu@gmail.com

0

ĐỒNG XU

1

0

CÁI BÁT

1

0

2. Đơn vị lưu trữ dữ liệu
a. Đơn vị cơ sở:
- Trong máy tính, mạch điện tử xử lý theo điện
áp:
• Từ 0 – 0,8 V : Mức thấp – giá trị 0
• Từ 2 – 5 V : Mức cao – giá trị 1
• Từ 0,8 – 2 V: Mức chết
- Máy tính thế hệ trước xử lý 1 lúc 8 bit  1 từ
máy

capxuantu@gmail.com

1

1

0

0

1

0

0

1

2. Đơn vị lưu trữ dữ liệu

b. Đơn vị dẫn xuất: (Chú ý: 1024 = 210 )
Đơn vị
Byte
Kilobyte

Đọc
Bai
Ki-lô-bai

Kí
hiệu
B
KB

Độ lớn
1B =8b
1 KB = 1024 B

Megabyt Mê-ga-bai
e
Gigabyte Gi-ga-bai

MB

1 MB = 1024 KB

GB

1 GB = 1024 MB

Terabyte Tê-ra-bai

TB

1 TB = 1024 GB

Petabyte Pê-ta-bai

PB

1 PB = 1024 TB

Exabyte

EB

1 EB = 1024 PB

ZB

1 ZB = 1024 EB

capxuantu@gmail.com

E-xa-bai

Zettabyt Ze-ta-bai

2. Đơn vị đo lượng thông tin
1. Định nghĩa nào về Byte là đúng?
a) Là một kí tự
b) Là đơn vị dữ liệu 8 bit
c) Là đơn vị đo tốc độ của máy tính
d) Là một dãy 8 chữ số
capxuantu@gmail.com

2. Đơn vị đo lượng thông tin
2. Quy đổi các lượng thông tin sau ra KB?
a) 3 MB

= 2 x 210 MB = 2048 MB
= 2048 x 210 KB = 2.097.152
KB
c) 2048 B = 2 x 1024 B = 2 KB
b) 2 GB

capxuantu@gmail.com

= 3 x 210 KB = 3072 KB

3.
LƯU TRỮ, XỬ LÝ VÀ
TRUYỀN THÔNG
BẰNG THIẾT BỊ SỐ

3. Lưu trữ, xử lý và truyền thông
bằng thiết bị số
Các thiết bị làm việc với thông tin số như lưu trữ, truyền dữ liệu
hay xử lí thông tin số đều được gọi là thiết bị số. Trong các thiết
bị dưới đây, thiết bị nào là thiết bị số? Nếu thiết bị không thuộc
loại số thì thiết bị số tương ứng với nó (nếu có) là gì?

capxuantu@gmail.com

26

3. Lưu trữ, xử lý và truyền thông bằng thiết
bị số

Về lưu trữ
Có thể lưu trữ một lượng thông tin rất lớn trong một thiết bị nhớ
gọn nhẹ với chi phí thấp.
Internet kết nối rất nhiều thiết bị số tạo thành kho dữ liệu không
lồ.
Lưu trữ thông tin trên thiết bị số còn giúp cho việc tìm kiếm
thông tin dễ dàng và nhanh chóng.

27

3. Lưu trữ, xử lý và truyền thông bằng thiết
bị số

Về xử lý
Máy tính xử lí thông tin với tốc độ nhanh và chính xác.
Tốc độ xử lí ngày càng được nâng cao. Một máy tính có thể thực
hiện vài chục tỷ đến triệu tỷ phép tính một giây.
Máy tính thực hiện tính toán nhanh, cho kết quả chính xác và ổn
định.

28

3. Lưu trữ, xử lý và truyền thông bằng thiết
bị số

Về truyền thông
Nhờ tin học và thiết bị số, công nghệ truyền thông đã có những
bước tiến dài về tốc độ và độ tin cậy truyền thông được cải thiện
nhanh chóng.

29

So sánh tốc độ truyền thông

Presentation title

30

Ghi nhớ
 Giúp xử lí thông tin với năng suất rất cao và ổn
định.
 Có khả năng lưu trữ với dung lượng lớn, giá
thành rẻ, tìm kiếm nhanh và dễ dàng.
 Có khả năng truyền tin với tốc độ rất lớn.
 Giúp thực hiện tự động, chính xác, chi phí thấp
và tiện lợi hơn một số việc.
31

3. Lưu trữ, xử lý và truyền thông bằng thiết bị số
• Em hãy so sánh việc gửi thư qua đường bưu
điện và gửi thư điện tử
- Giống nhau: Đều nhằm chuyển thư tới người nhận
- Khác nhau: 
Đặc điểm

Gửi thư bưu điện

Tốc độ

Chậm hơn nhiều

Gửi thư điện tử
Gõ chữ từ bàn phím và
biết dùng phần mềm thư
điện tử
Rất nhanh

Chi phí

Cao hơn, tuỳ vào khoảng cách

Rất thấp

Nội dung thư Viết tay, bằng giấy mực, bút

Khối lượng thư Nhỏ hơn

Lớn hơn rất nhiều

32

3. Lưu trữ, xử lý và truyền thông bằng thiết bị số

• Giả sử để số hóa một cuốn sách kể cả văn bản và
hình ảnh cần dữ liệu khối lượng dữ liệu khoảng 50
MB.
Thư viện của trường có khoảng 2000 cuốn sách.
Nếu số hóa thì cần khoảng bao nhiêu GB để lưu trữ?

Lời giải:
Có thể chứa nội dung đó trong thẻ nhớ 256GB hay
Tổng cộng
dữ liệu cần:
không?
50 x 2000=105MB = 105/210 ≈ 97,7GB <
256GB

33

LUYỆN TẬP

Presentation title

34

• Lưu trữ 1 ký tự cần 16 bit
• 1 dòng văn bản có 64 ký tự
• 1 trang sách có 32 dòng
• 1 cuốn sách được lưu vào đĩa có dung lượng 1 MB
• Hỏi sách này có mấy trang?

capxuantu@gmail.com

Bài 1. Từ dữ liệu điểm các môn học của học sinh, có thể rút
ra những thông tin gì. Mô tả sơ bộ xử lí để rút ra một
thông tin trong số đó.
Bài 2. Hình 1.3 là danh sách các tệp ảnh lấy ra từ thẻ nhớ
của một máy ảnh số. Em hãy tính toán một thẻ nhớ 15
GB có thể chứa tối đa bao nhiêu ảnh tính theo dộ lớn
trung bình của ảnh.

36

VẬN DỤNG

Presentation title

37

Bài 1. Trong thẻ căn cước công dân có gắn chip có
thông tin về số căn cước, họ tên, ngày sinh, giới
tính, quê quán,… được in trên thẻ để đọc trực
tiếp. Ngoài ra, các thông tin ấy còn được mã hóa
trong QR code và ghi vào chip nhớ. Theo em, điều
đó có lợi gì?

38

capxuantu@gmail.com

39

Bài 2. Hãy tìm hiểu và mô
tả vai trò của thiết bị
số trong việc làm thay
đổi cơ bản việc chụp
ảnh

40

DẶN DÒ

LÀM BÀI TẬP
Hoàn tất bài
tập trong vở
BÀI TẬP TIN
HỌC 10

TỰ NGHIÊN
CỨU
Học thuộc các
Đọc kỹ các
Tìm hiểu các
mục đã học:
mục của Bài thiết bị tin học
3:
và cấu hình
Mục 1 - Mục 4
máy tính
Mục 5 – Mục 8
HỌC BÀI CŨ

ĐỌC BÀI MỚI

41

TẠM BIỆT
Cap Saintus
capxuantu@gmail.com
0914061428