NG­­ƯỜI thùc hiÖn: VŨ THỊ THƠI

Em hãy xem video và trả lời câu hỏi?

Tất cả những hành động trên
giúp các em Hai
biếtbạn
được
điều
nhỏ
vàgì?
Đọc sách

chú chó
làm gì?
biết đang
kiến thức

Cô bé
đang
Xem ti vi biết
tin làm
tức gì?

Cậu bé
Tính toán biết kết
quả
đang
làm gì?

1. Thông tin và dữ liệu:

Trống trường

Ăn kẹo ngọt

=> Con người thu nhận
trực tiếp thông tin về thế
giới xung quanh qua các
giác quan nào?

Dự báo thời tiết

Đèn giao thông

=> Con người thu nhận trực tiếp thông tin về thế giới
xung quanh nhờ năm giác quan:
- Thính giác

- Thị giác
- Vị giác

- Khứu giác

- Xúc giác

10
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Bạn Minh thấy
những gì và
biết được điều
gì để quyết
định nhanh
chóng qua
đường?

Em thấy gì? Em biết gì?

Thấy được?
Đường phố đông, nhiều xe.

Biết được?
Có nguy cơ mất an
toàn giao thông
Chú ý an toàn.

Đèn giao thông dành cho người đi
bộ đổi sang màu xanh.
Các xe di chuyển chiều đèn đỏ
dừng lại

Có thể qua đường an toàn
Quyết định qua đường
nhanh chóng.

Thấy gì? Biết gì?
Những gì Minh
thấy

Điều Minh
biết

Dữ liệu

Thông tin

Vật mang tin

An thấy
Hình ảnh
Âm thanh

10
15
14
13
12
11
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0

Ví dụ 1

An biết
Hôm nay
trời nắng

Văn bản
Con số

Dữ liệu

Dữ liệu

Vật mang tin

Ví dụ 2

Em hãy cho biết đâu là dữ liệu
và đâu là vật mang tin?
Dữ liệu

Vật mang tin

5
4
3
2
1
0

- Thông tin: là những gì đem lại cho ta hiểu biết về
thế giới xung quanh và chính bản thân mình.
- Vật mang tin: là phương tiện được dùng để lưu trữ
Em hãy cho biết thế nào
và truyền tải thông tin.
Em hãy cho biết
gọi là vật mang tin?
Ví dụ: giấy viết, sách, vở, tấm
ảnh,
CD, thẻ
thông
tinđĩa
là gì?
Cho ví dụ?
nhớ, ...
- Dữ liệu: là tên gọi chung
của
thông
tin được
chứa
Em
hãy
cho biết
thế nào
trong vật mang tin. Có 3 dạng
dữ gọi
liệu:
chữ và số,
được
là Dạng
dữ liệu?
dạng hình ảnh, dạng âm thanh.

CỦNG CỐ
Câu 1. Theo em, tiếng
trống trường 3 hồi 9
tiếng là dữ liệu hay
thông tin? Hãy giải
thích rõ?

Câu 2: Em hãy ghép mỗi mục ở cột A với một
mục phù hợp ở cột B

B

A
1) Thông tin
2) Dữ liệu
3) Vật mang tin

a) Các số, văn bản, hình ảnh, âm thanh,…
b) Những gì đem lại hiểu biết cho con người về thế
giới xung quanh và chính bản thân mình.
c) Vật chứa dữ liệu.

2. Mỗi dòng sau đây là thông tin hay dữ liệu:
Hãy gọi cho tôi lúc 16 giờ theo số điện thoại
0123456789
Dữ liệu
• 16: 00

• 0123456789
Thông tin

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Ôn lại
kiến thức
đã học

2. Đọc và nghiên
cứu trước mục 2:
Tầm quan trọng của
thông tin

3. Chuẩn bị 1 tờ
giấy A4 để vẽ sơ
đồ tư duy về
chuyến đi dã
ngoại (Hoặc có thể
vẽ trước ở nhà)

Câu hỏi: 2. Tầm quan trọng của thông tin:
Tình huống 1: Cảnh báo ở nơi nước sâu

Tình huống 3: Cảnh báo trước khi động đất

Tình huống 2: Ở trạm xăng dầu

Tình huống 4: Cảnh báo trước khi sóng thần

Vậy
không
có
những
tấm
biển
cảnh
báo này
thì điều
gì sẽ xảy
ra?

Tình huống 1: Cảnh báo ở nơi nước sâu

Tình huống 2: Ở trạm xăng dầu

Trả lời:
+ Tình huống 1: Nếu không có tấm biển cảnh bảo khu vực nước sâu nguy hiểm chúng ta
không biết mà cứ nhảy xuống chơi đùa, bơi lội thì sẽ rất có thể có tình huống xấu xảy ra.
Tấm biển chính là thông tin thông báo cho chúng ta về tình trạng của ao là sâu, có thể gây
nguy hiểm.
+ Tình huống 2: Việc hút thuốc ở trạm xăng dầu sẽ rất nguy hiểm vì sẽ gây cháy nổ, tấm
biển “Cấm hút thuốc” cũng là thông tin thông báo cho chúng ta để tránh khỏi những rủi
ro có thể xảy ra.

Tình huống 3: Cảnh báo trước khi động đất

Trả lời:
+ Tình huống 3: Động đất là sự rung động của mặt đất, được tạo ra bởi các dịch chuyển
đột ngột của các khối địa chất trong lòng đất, các vụ nổ núi lửa, các vụ trượt lở đất, sụp
đổ hang động… Động đất gây ra thảm họa cho con người, đe doạ đến tính mạng, gây
thiệt hại lớn cho cuộc sống, tinh thần của con người. Nếu các nhà khoa học có đủ phương
tiện và thiết bị báo trước thông tin sẽ có động đất đủ sớm cảnh báo cho người dân kịp
thời ứng phó.

Tình huống 4: Cảnh báo trước khi sóng thần

Trả lời:
+ Tình huống 4: Sóng thần là sóng biển có chu kỳ dài, lan truyền với tốc độ
lớn. Khi tới gần bờ tùy độ sâu của biển và địa hình vùng bờ, sóng thần có thể
đạt độ cao hàng chục mét, tràn sâu vào đất liền gây thảm họa lớn. Sóng thần
gây ra thảm họa cho con người, đe doạ đến tính mạng, gây thiệt hại lớn cho
cuộc sống, tinh thần của con người. Nếu các nhà khoa học có đủ phương tiện và
thiết bị báo trước thông tin sẽ có động đất và sóng thần đủ sớm cảnh báo cho
người dân kịp thời ứng phó, giảm nhẹ được thiệt hại sẽ xảy ra.

Ví dụ 1

Qua bài học, em biết được:
- Tinh thần dũng cảm của quân và
dân ta.
- Truyền thống chiến đấu chống
giặc ngoại xâm của dân tộc ta.
Thông tin đem lại hiểu biết
cho con người

Ví dụ 2

Qua thông tin của mẹ, An phải
quay vào nhà cầm theo chiếc ô.

Thông tin có khả năng làm
thay đổi hành động của
con người.

GHI NHỚ

(SGK/6

- Thông tin đem lại hiểu biết
cho con người. Hầu hết hoạt
động của con người đều cần
đến thông tin.
- Thông tin đúng giúp con
người đưa ra những lựa chọn
tốt, giúp cho hoạt động của
con người đạt hiệu quả.

Hoạt động 2: Hỏi để có thông tin

Lớp em sắp tổ chức
một buổi dã ngoại.
Hãy
thảo
luận
nhóm để đưa ra các
câu hỏi giúp tìm
thông tin để chuẩn
bị cho buổi dã
ngoại đó.

HƯỚNG DẪN
- Mỗi nhóm
chuẩn bị một tờ
giấy A4, ở giữa
có tên chủ đề
“Đi dã ngoại”.
- Các nhóm tự
hoàn thiện kế
hoạch đi dã
ngoại dưới
dạng sơ đồ tư
duy.

CỦNG CỐ
Câu 1. Khi thông tin được con người ghi lại lên
các vật mang tin thì nó trở thành gì?
A. Hiểu biết.

B. Phương tiện.

C. Dữ liệu.

D. Tín hiệu.

Câu 2: Trong các sự vật hiện tượng sau đây,
đâu không phải là vật mang tin?
A. Cuốn sổ ghi chép
hằng ngày.

B. Thẻ nhớ trong điện
thoại thông minh.

C. Chiếc đĩa CD chứa
các bài hát.

D. Khung cảnh một vườn
hoa vào buổi sáng.

Câu 6: Việc tiếp nhận được "thông tin đúng" mang lại lợi
ích quan trọng nào nhất cho con người?
A. Giúp con người đưa ra
những lựa chọn tốt, làm cho
hoạt động đạt hiệu quả.

B. Giúp con người tạo ra
được vô số các loại vật
mang tin mới.

C. Giúp con người ghi chép
được nhiều dữ liệu hơn vào
sổ tay.

D. Giúp chuyển hóa toàn bộ
văn bản và con số thành
hình ảnh.

Câu 4: Nhận định nào sau đây phản ánh chính xác nhất vai trò
của thông tin trong đời sống con người?
A. Chỉ những người làm việc
trực tiếp với máy tính mới
cần đến thông tin.

B. Thông tin chỉ thực sự cần
thiết khi con người muốn lưu
trữ dữ liệu.

C. Con người hoàn toàn có
thể hoạt động hiệu quả mà
không cần bất kỳ thông tin
nào.

D. Hầu hết các hoạt động
của con người đều cần đến
thông tin.

Câu 5: Trong một giờ học Toán, cô giáo viết các
phép tính lên bảng đen bằng viên phấn trắng.
Trong tình huống này, đâu là vật mang tin?
A. Chiếc bảng đen.

B. Các phép tính toán.

C. Lời giảng của cô giáo.

D. Sự tập trung của học
sinh.

VẬN DỤNG
Mỗi biển báo, biểu tượng, hình ảnh sau đây em thường thấy ở đâu
và theo em nó được dùng để thông báo điều gì cho mọi người?

a)
Điền
vào
bảng
thông
tin sau:

b)
Tác dụng của từng biển báo,
biểu tượng

c)
Nơi đặt

LUYỆN TẬP
Bảng 1.1 cho biết lượng mưa trung bình hàng tháng (theo đơn vị
mm) của hai năm 2017, 2018 ở một số địa phương (theo Cục
Thống kê).

Em hãy xem Bảng 1.1 và trả lời các câu hỏi sau:
a) Các con số trong bảng là thông tin hay dữ liệu?
b) Phát biểu “Tháng 6, Đà Nẵng ít mưa nhất so với các thành phố
Hà Nội, Huế” là thông tin hay dữ liệu?
c) Trả lời câu hỏi: “Huế ít mưa nhất vào tháng nào trong năm?”.
Câu trả lời là thông tin hay dữ liệu?
d) Câu trả lời cho câu hỏi c) có ảnh hưởng đến việc lựa chọn thời
gian và địa điểm du lịch không?

Trả lời
a) Các con số trong bảng là dữ liệu.
b) Phát biểu “Tháng 6, Đà Nẵng ít mưa nhất so với các thành phố
Hà Nội, Huế” là thông tin.
c) Trả lời: “Huế ít mưa nhất vào tháng Ba trong năm”. Câu trả lời là
thông tin.
d) Câu trả lời cho câu hỏi c) có ảnh hưởng đến việc lựa chọn thời
gian và địa điểm du lịch. Nếu du khách muốn tham quan Huế thì
tháng Ba là lựa chọn tốt nhất vì tránh được những cơn mưa.

VẬN DỤNG
1. Em hãy nêu ví dụ cho thấy thông tin giúp em:
a) Có những lựa chọn trang phục phù hợp hơn.
b) Đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông.
2. Em hãy nêu ví dụ về vật mang tin giúp ích cho
việc học tập của em.

Em hãy kể tên 1 số vật mang tin giúp ích
cho việc học tập của em?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn lại
kiến thức
đã học

Chuẩn bị bài
mới
Bài 2: Xử lí
thông tin