CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
THTV: Điển Tích, Điển Cố
Ngữ Văn 9 KNTT

HS xem video: Điển tích của câu thành ngữ “có
tật giật mình”

I. Tìm hiểu điển tích, điển
cố
1. Xét ví dụ:
a. Thành ngữ: Có tật giật
mình
b. Sương in mặt, tuyết pha
thân,
Sen vàng lãng đãng như gần,
như xa
(Nguyễn Du)

2. Kết luận:
* Khái niệm:Điển tích, điển cố
- Điển tích là câu chuyện trong sách xưa, được dẫn lại một cách
cô đúc trong văn bản của các tác giả đời sau.
- Điển cố là sự việc hay câu chữ trong sách xưa, được dẫn lại
trong văn bản của các tác giả đời sau.
*Tác dụng:
– Dùng điển tích, điển cố có tác dụng làm cho câu thơ, câu văn
hàm súc, trang nhã, uyên bác.
- Văn nghị luận: Củng cố lí lẽ, làm tăng sức thuyết phục của văn
bản
Lưu ý: Điển tích, điển cố là hai khái niệm gần gũi nhau, sự phân
biệt chỉ có tính tương đối. Vì thế, nhiều lúc điển tích, điển cố được
gọi chung là điển

Bài Tập 1Đọc lại các chú thích ở chân trang của văn bản

Chuyện người con gái Nam Xương và cho biết những trường hợp sử
dụng điển tích, điển cố. Nếu sách giáo khoa không giải thích, em có
hiểu được ý nghĩa của các câu văn có sử dụng điển tích, điển cố đó
không? Vì sao?

Trả Lời

- Trường hợp sử dụng điển tích, điển cố là:
+ Trước khi Mị Nương gieo mình xuống sông Hoàng Giang:
Ngọc Mị Nương, Cổ Ngu mĩ
+ Khi Phan Lang nói chuyện và khuyên Mị Nương trở về trần
gian: Tào nga, Ngựa Hổ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam
- Nếu không có sách giáo khoa, em sẽ không hiểu được ý
nghĩa của các câu văn có sử dụng điển tích, điển cố. Vì đây là
những câu chuyện dân gian có từ xa xưa.

Bài Tập 2
a. Cụm từ in đậm trong các câu đều ẩn chứa câu
chuyện, sự tích nào đó. Tuy nhiên, ý nghĩa sâu xa của
từng câu chuyện, sự tích thì không phải ai cũng biết.
Muốn biết, phải xem chú giải hay tìm tài liệu để tra cứu.
b. Nghĩa của các cụm từ in đậm ở chú thích trong SGK
(tr. 12, 14).
c. Tác dụng của từng cụm từ in đậm trong câu:
– Điển tích núi Vọng Phu thể hiện tình yêu sâu nặng,
lòng chung thuỷ sắt son. Trong lời khấn trước khi nhảy
xuống sông trẫm mình, Vũ Nương nhắc điển tích này để
thể hiện sự xót xa của mình: đến cả cái tình cảnh đáng
thương của nàng Vọng Phu, Vũ Nương cũng không thể
có được.

Bài Tập 2
– Hai điển tích ngọc Mị Nương, cỏ Ngu mĩ đều nói đến những
điều linh thiêng, kì lạ của người đàn bà sau khi chết (chết
mà vẫn tỏ được sự trong trắng, thuỷ chung). Nhắc đến hai
điển tích này trong lời khấn trước khi tự tử, Vũ Nương muốn
sau khi mình ra đi, người đời không hoài nghi về phẩm giá
của mình.
– Phan Lang nhắc đến điển tích về Tào Nga và Tinh Vệ −
những người con gái có cái chết hoàn toàn không giống với
việc lựa chọn cách trẫm mình vì oan khuất của Vũ Nương.
Theo Phan Lang, cách hành xử của Vũ Nương cũng phải
khác: nên tìm đường trở về quê nhà với người xưa.
– Vũ Nương dùng điển tích ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt
đậu cành nam để nói rằng tuy được sống với các nàng tiên
nơi cung nước, nhưng nỗi nhớ nhà,
nhớ quê luôn canh cánh trong lòng

Cảm ơn đã theo dõi bài
học !

Hẹn gặp lại các em vào bài học sau!!!