Chào Mừng Các Em Đã
Đến với Tiết học Hôm
Nay
HTV: Một Số Yếu Tố Hán Việt Dễ Nhầm Lẫn và Cách Phân Biệ

I. Một số yếu tố Hán Việt dễ nhầm lẫn và cách
phân biệt
1. Nhận biết một số yếu tố Hán Việt dễ nhầm
lẫn
- Các yếu tố Hán Việt đồng âm
+ Ai (trần ai): bụi bặm
+ Ai (ai oán, ai điếu, bi ai…): buồn
+ Bảo (bảo vệ, bảo dưỡng, bảo tàng…): chăm sóc,
giữ gìn
+ Bảo (bảo vật, bảo kiếm, quốc bảo..): quý
 Tuy có cách viết ghi âm giống nhau, nhưng nghĩa lại

- Các yếu tố Hán Việt gần âm
+ Tri: biết
+ Trí: khả năng nhận thức, hiểu biết
 Có ý nghĩa gần âm, tương đồng với nhau
+ Đội ngũ tri thức phải tiên phong trong công cuộc
phát triển khoa học, công nghệ
+ Tuy “tri, trí” có cùng lớp nghĩa, nhưng lại khó phân
biệt  dùng sai
+ Trong ví dụ, nên sử dụng “trí thức”
 Yếu tố Hán Việt gần âm

BÀI TẬP 1
a. sinh trong sinh thành có nghĩa là “đẻ”; sinh
trong sinh viên nghĩa là “học trò”.
b. bá trong bá chủ nghĩa là “thủ lĩnh liên minh
các chư hầu; làm lớn, xưng hùng”; bá trong cụm
từ nhất hô bá ứng nghĩa là “trăm”.
c. bào trong đồng bào nghĩa là “thuộc cùng
huyết thống”;
bào trong chiến bào nghĩa là “áo dài ống tay
rộng”.
d. bằng trong công bằng nghĩa là “ngang, đều”;
bằng
trong bằng hữu nghĩa là “bạn”.

BÀI TẬP 2
a. Từ kinh nghiệm có yếu tố kinh (trải qua)
đồng âm với kinh (gây kích động mạnh) trong
từ kinh ngạc.
b. Từ kì vọng có yếu tố kì (trông mong) đồng
âm với kì
(lạ, khác với bình thường) trong từ kì lạ.
c. Từ thích nghi có yếu tố nghi (thích hợp)
đồng âm với
nghi (ngờ) trong từ đa nghi.
d. Từ hội ngộ có yếu tố ngộ (gặp) đồng âm
với ngộ (tỉnh, hiểu ra) trong từ tỉnh ngộ

BÀI TẬP 3
Đặt câu với các từ tìm được ở bài tập 2.
- Anh ấy chưa có kinh nghiệm bán hàng
online.
- Cha mẹ nào cũng kì vọng ở con cái.
- Dần dần, cô ấy đã thích nghi với môi
trường làm việc mới.
- Sau hai mươi năm lưu lạc, hai anh em mới
hội ngộ cùng nhau.

BÀI TẬP 4
- Chính thể có nghĩa là hình
thức tổ chức của một nhà nước.
- Chỉnh thể có nghĩa là khối
thống nhất gồm các bộ phận
có quan hệ chặt chẽ không thể
tách rời của một đối tượng.
- Câu a dùng từ chỉnh thể, câu
b dùng từ chính thể thì mới
đúng.

BÀI TẬP 5
- Cải biên: sửa đổi hoặc biên soạn lại cho phù hợp
với yêu cầu mới, thường dùng để nói về việc xử lí
tác phẩm nghệ thuật cũ.
- Cải biến: làm cho biến đổi thành khác trước một
cách rõ rệt; có thể dùng để nói về nhiều loại đối
tượng.
- Hai từ trên có yếu tố chung là cải (đổi khác đi).
Hai yếu tố riêng: biên (viết, soạn); biến (thay đổi,
khác) quyết định sự khác nhau về nghĩa giữa hai
từ cải biên
và cải biến.